шэч щӀын

шэч сомнение / Зыгуэр нэсу къабыл мыщӀыныгъэ, и пэжагъыр уи фӀэщ мыхъуныгъэ. Шэч къэхьыжын = шэч къэхьын. Шэч къэхьын сомневаться. Шэч къытемыхьэн не сомневаться, быть уверенным в чем-л. * Езы Нэгумэм Ӏэ зэрыщӀидзамкӀэ а тхылъым и пэжагъым шэч къытетхьэртэкъым. Ӏуащхь. Шэч къытехьэжын = шэч къытехьэн. Шэч къытехьэн ставить под сомнение что-л., усомниться в чем-л. * Лу жиӀэм шэч къытезыхьэ яхэтт. КӀ. А. Шэч лъэпкъ хэмылъу без всякого сомнения. Шэч хэлъкъым видно, ясно, понятно. * {Джэримэс:} - Шэч хэлъкъым фэ сэ слъагъухэм зы бэлыхьыр зэрыфхъумэм. Акъ. З. Шэч хэмылъу без сомнения. Шэч хуэщӀын подозревать кого-л. в чем-л. Шэч щӀын подозревать кого-л.; сомневаться в чем-л.

щӀын (ещӀ) перех. гл. сделать что-л. / Зыгуэрым уелэжьурэ узыхуей щытыкӀэр егъэгъуэтын, зыгуэр ухуэн, зэгъэпэщын. Унэ щӀын. Ӏэзэу щӀын. Ауан щӀын см. ауан. Белджылы щӀын см. белджылы. Бий щӀын см. бий. Благъэ щӀын см. благъэ II. Бын щӀын см. бын. Бысым щӀын см. бысым. {И} гуапэ щӀын см. гуапэ. Гуэбэн щӀын см. гуэбэн. Губгъэн щӀын см. губгъэн. Гукъанэ щӀын см. гукъанэ. ГукъэкӀ щӀын см. гукъэкӀ. Гукъеуэ щӀын см. гукъеуэ. Гукъыдэж щӀын см. гукъыдэж. Гупыж щӀын см. гупыж. Гурыщхъуэ щӀын см. гурыщхъуэ. Гъэр щӀын см. гъэр. Дэлъху щӀын см. дэлъху. Делэ щӀын см. делэ. ДжэгупӀэ щӀын см. джэгупӀэ. Джэгу щӀын см. джэгу. ЕмыкӀу щӀын см. емыкӀу. Есэп щӀын см. есэп. {И} жагъуэ щӀын см. жагъуэ. Жэщ щӀын см. жэщ. Зэхэзещхъуэн щӀын см. зэхэзещхъуэн. Зэхэзехуэ щӀын см. зэхэзехуэ. Ислъэмей щӀын см. ислъэмей. КуцӀ щӀын см. куцӀ. КӀэбгъу щӀын см. кӀэбгъу. КӀыхьлӀыхь щӀын см. кӀыхьлӀыхь. Къабыл щӀын см. къабыл. Къуэш щӀын см. къуэш. Лы щӀын см. лы. Лъагъуныгъэ щӀын см. лъагъуныгъэ. ЛӀы щӀын см. лӀы. МафӀэ щӀын см. мафӀэ. Мурад щӀын см. мурад. МыцӀыху щӀын см. мыцӀыху. Нащхьэ щӀын см. нащхьэ. НэджэӀуджэ щӀын см. нэджэӀуджэ. Нэмыс щӀын см. нэмыс. Нэрыгъ щӀын см. нэрыгъ. Нэщхъ щӀын см. нэщхъ. Ныбжьэгъу щӀын см. ныбжьэгъу. Ныкъуэкъуэгъу щӀын см. ныкъуэкъуэгъу. Нысэ щӀын см. нысэ. Пэшэгъу щӀын см. пэшэгъу. Псалъэмакъ щӀын см. псалъэмакъ. Пхъэр щӀын см. пхъэр. Пхъу щӀын см. пхъу. Пшэр щӀын см. пшэр. Сэтей щӀын см. сэтей. Таучэл щӀын см. таучэл. ТегушхуэгъуафӀэ щӀын см. тегушхуэгъуафӀэ. ТегъэщӀапӀэ щӀын см. тегъэщӀапӀэ. Тхьэлъанэ щӀын см. тхьэлъанэ. Уэд щӀын см. уэд. Унафэ щӀын см. унафэ. Фыз щӀын см. фыз. ФӀэгъэнапӀэ щӀын см. фӀэгъэнапӀэ. {И} фӀэщ щӀын см. фӀэщ. ФӀыщӀэ щӀын см. фӀыщӀэ. Хэз щӀын см. хэз. Хэплъыхь щӀын см. хэплъыхь. ХэщӀапӀэ щӀын см. хэщӀапӀэ. ХэӀущӀыӀу щӀын см. хэӀущӀыӀу. Хьэбэсабэ щӀын см. хьэбэсабэ. Хьэдагъэ щӀын см. хьэдагъэ. Хьэрэм щӀын см. хьэрэм II. ХьэӀупс щӀын см. хьэӀупс. Хьисэп щӀын см. хьисэп. ХъымпӀар (мы)щӀын см. хъымпӀар. Цыщтеуд щӀын см. цыщтеуд. ЦӀыху щӀын см. цӀыху. Шэджэгъуашхэ щӀын см. шэджэгъуашхэ. Шэджагъуэ щӀын см. шэджагъуэ. Шэч щӀын см. шэч. ШкӀащӀэ увыкӀэ щӀын см. шкӀащӀэ. Шыпхъу щӀын см. шыпхъу. Щхьэр щӀын см. щхьэ. Щхьэусыгъуэ щӀын см. щхьэусыгъуэ. Ӏэ щӀын см. Ӏэ. Ӏэпэгъу щӀын см. Ӏэпэгъу. Ӏэпэдэгъэлэл щӀын см. Ӏэпэдэгъэлэл. ӀэпэешэкӀ щӀын см. ӀэпэешэкӀ. Ӏэрыубыд щӀын см. Ӏэрыубыд. ӀэштӀым щӀын см. ӀэштӀым. ӀэщӀыб щӀын см. ӀэщӀыб. Ӏуэху щӀын см. Ӏуэху. Ӏумпэм щӀын см. Ӏумпэм. ӀумпӀафӀэ щӀын см. ӀумпӀафӀэ. ӀупщӀэ щӀын см. ӀупщӀэ II.

ШЭЧ (1). Зыгуэр нэсу къабыл мыщӀыныгъэ, и пэжагъыр уи фӀэщ мыхъуныгъэ. [Омар жиӀэу:] ◊ Шэч къытехьэжын (3). Зэгупсыса е илэжь Ӏуэхугъуэр тэмэм-мытэмэмкӀэ аргуэру егупсысыжын. Куэд дэмыкӀыу Елдар ӀущӀэщ Сарими, гурыщхъуэ ищӀауэ щытам шэч къытрихьэжащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 129. [Локотош отрядым яжреӀэ:] Зы мэскъал закъуэкӀэ шэч къытепхьэжакъэ – зыӀуегъэх, щхьэусыгъуэ гуэр щӀыи. Нал къута, 259. Шэч къытепхьэж хъунутэкъым лафкӀэтетым мурад бэлыхь гуэр зэрищӀам, абы и щыхьэтлыкът гум илъыр. Хъуэпсэгъуэ нур, 134. Шэч къытемыхьэн (8). Зэгупсыса, жиӀа псалъэр е илэжь Ӏуэхугъуэр тэмэму зэоыщытым гурыщхъуэ тримыщӀэн. Капитаныр къыкъуэмыкӀыжатэмэ, газетым итами шэч къытрахьэнутэкъым, Бахъуэри Якъуб и ужь къихьэнутэкъым. Нал къута, 296. Шэч ди Ӏуэхум къытевмыхьэ, Къумыр жинырщ зи ӀэщӀагъэр. «Индийскэ поэмэ», 362. Езым [Исуф] шэч къытрихьэркъым и фызыр и пхъум ищӀэм щыгъуазэу зэрыщытым. Лэчымэ, 396. Шэч къытехьэн (14). Зэгупсыса, жиӀа е илэжь Ӏуэхугъуэр хъуа-мыхъуакӀэ дзыхь мыщӀын. [Локотош:] Днепр е Дон деж яхуэмыубыда нэмыцэр дэ тхуэубыдыну уи гугъэ, жыпӀэу шэч къыщӀытепхьэни щыӀэкъым. Нал къута, 257. Инал Мэзкуу зэрыщыӀари, абы Иналрэ Къазджэрийрэ щызэхуэзэу зэрыщызэкӀужари – псори къажезыӀар Лут, итӀани Лу жиӀэм шэч къытезыхьэ яхэтт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 547. Апчарэ и мурадым шэч къытрихьэу къызэплъэкӀыну хуежьэмэ, хъыджэбзыр еуэрт шыми игъэлъейрт, чнутӀым уэм нэхърэ нэхъ игъэузырт. Щынэхужьыкъуэ, 53. Шэч лъэпкъ къытемыхьэн (10). Зы тӀэкӀукӀи жиӀа псалъэр е илэжь Ӏуэхугъуэр зэрытэмэмым гурыщхъуэ тримыщӀэжын. Абу-Деруиш шэч лъэпкъ къытрихьэртэкъым и фызыр къанэу езыр япэ дунейм зэрехыжынум. Кхъэлэгъунэ, 379. Астемыр шэч лъэпкъ къытрихьэртэкъым Ӏуэхур тыншу зэрекӀуэкӀынум, сыту жыпӀэмэ Жыраслъэн и Ӏуэху закъуэр аратэкъым зэӀущӀэр щӀызэхуашэсар. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 652. Мэмэт-щӀакъуэм жиӀэр «Хрущев и дачэм» щагъэхъыбару зэхихати, и псалъэм шэч лъэпкъ къытрихьэртэкъым, игъащӀэм зэгуихыу тхылъ емыджами. Лъапсэ, 48. Шэч лъэпкъ хэмылъын (2). Зи тӀэкӀукӀи уримыгузэвэн Ӏуэхур апхуэдэ дыдэу зэрыхъунум. Тинэ Лусану зэрыджэгуфынум шэч лъэпкъ хэлъкъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 635. Шэч лъэпкъ хэлътэкъым «жьыныбэ» къомыр абы зэрыщымыгуфӀыкӀым, ауэ «крушкӀэшхуэхэр» езыр-езыру зэплъыжащ, плъагъурэ ди Ӏуэхур, жаӀэ хуэдэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 606. Шэч хэлъкъым (19). ГурыӀуэгъуэщ, щыхьэт лей хуейкъым. Джэлил еплъмэ – шэч хэлъкъым, а бзур зэгуэр бабыщым къещэу яфыщӀа къэргъейр зэрыарам. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 493. Нобэ марш еуа музычауэр шэч хэлъкъым къафи зэреуэфынум, – жиӀэри езы Мэтхъэнри арэзы хъуащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 563. Шэч хэлъкъым ар Нартыхум зыхригъэхым фӀэфӀу зэрыжиӀэм [прокурорым], езы Нартыхуи и тхьэкӀумэр тригъэхуауэ щыс щхьэкӀэ, зэхимыхыу зы псалъэ къанэркъым, зэхихри и гум иреубыдэ. Лъапсэ, 82. Шэч щӀын (3). Дзыхь мыщӀын, темыгушхуэн. ЗауэлӀхэм, фӀыгъуэм чэф ищӀауэ, КъикӀын окопхэм шэчхэр ящӀ, Я цейм ятӀагъуэр кӀэрыпщӀауэ ПӀейтейу къажыхьыр, ба зэхуащӀ. Майм и 9-м 1945 гъэм. «Шум и гъуэгу», 9. Якъуб мурад гуэр имыщӀауэ пӀэрэ, жиӀэри Локотош шэч ищӀащ. Нал къута, 296. Провокаторышхуэ хъуат езыри [Псэун], – ямыгъэӀэпхъуэу губгъуэм къина Ӏэщхэм щыщ къихури, жэщ ныкъуэм нэхъ шэч зыхуищӀ унагъуэм ирихулӀэрт, езыр унэм яфӀыщӀэпщхьэурэ щӀэупщӀэрт: – Ей, танэ фыхуей? Къалэн, 434. Шэч мыщӀын (1). Игу къэмыкӀын, емыгупсысын. Саният шэч ищӀыртэкъым фӀэмыфӀ гуэр Зураб къыпиубыдыну. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 666.