благъэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
Ӏэхьэл/Ӏыхьлы, (Абз. ӀЭХЬЛЫ), лыщыщ, унэкъош/унэкъуэщ, БЛАГЪЭ; AKRABA (et paydaşı)
БЛАГЪЭ; DÜNÜR (hısım, yakın)
БЛАГЪЭ, ГЪУНЭГЪУ; YAKIN (~ yer; hısım)
ГЪУНЭГЪУ; БЛАГЪЭ; YAKIN (~ yer; komşu; sınırdaş)
БЛАГЪЭ → Ӏэхьэл; AKRABA (hısım ~, yakın)
Bu sonuç kitaptaki 5 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: Ӏэхьэл
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Мыжыжьэ, гъунэгъу.
рублизкий (о расстоянии)
Гъуэгу благъэкъым сэ сызытеувар.— Шортэн Аскэрбий
Лъэпкъым щыщ гуэрым, и фызым, и лӀым и Ӏыхьлы, и унагъуэм щыщ.
русвойственник
Сымаджэм щӀэупщӀэну гъунэгъухэр къожэкӀ, благъэхэри зэхуос.— Шортэн Аскэрбий
+3 örnek
Къуажэ ив нэхърэ къуажэ и благъэ.— Псалъэжьхэр
Благъэ хъумэнри ху хъумэнри зыщ.— Псалъэжьхэр
Сэ Ӏыхьлыхэри, благъэхэри, ныбжьэгъухэри гуапэу къысӀущӀащ.— Къэрмокъуэ Мухьэмэд
ЗэкӀэрыбла, зэкӀэрыпха гуэр.
русвязка, вязка
Бжьын благъэ. Хьэлыгъуанэ благъэ.
Bu maddedeki ifadeler (5)
благъэ жыжьэ
рудальний родственник.
благъэ зэрыщӀын
рупородниться друг с другом, стать свойственниками.
благъэ зэхуэмахэ зэхуэхъун
руоказаться счастливым для обеих сторон - о породнении.
благъэ зыхуэщӀын
рупородниться с кем-л., стать свойственником.
Сэфарым благъэ зыхуищӀын и жагъуэтэкъым Хьэжы-исмел.— Шортэн Аскэрбий
благъэ щӀын
благъэ зыхуэщӀын
Kitapta geçtiği hali
благъэ I близкий (о расстоянии) / Мыжыжьэ, гъунэгъу. * Гъуэгу благъэкъым сэ сызытеувар. Ш. А. II свойственник / Лъэпкъым щыщ гуэрым, и фызым, и лӀым и Ӏыхьлы, и унагъуэм щыщ. * Сымаджэм щӀэупщӀэну гъунэгъухэр къожэкӀ, благъэхэри зэхуос. Ш. А. Къуажэ ив нэхърэ къуажэ и благъэ. (погов.) Благъэ хъумэнри ху хъумэнри зыщ. (погов.) Сэ Ӏыхьлыхэри, благъэхэри, ныбжьэгъухэри гуапэу къысӀущӀащ. Къ. М. Благъэ жыжьэ дальний родственник. Благъэ зэрыщӀын породниться друг с другом, стать свойственниками. Благъэ зэхуэмахэ зэхуэхъун оказаться счастливым для обеих сторон - о породнении. Благъэ зыхуэщӀын породниться с кем-л., стать свойственником. * Сэфарым благъэ зыхуищӀын и жагъуэтэкъым Хьэжы-исмел. Ш. А. Благъэ щӀын = благъэ зыхуэщӀын. III связка, вязка / ЗэкӀэрыбла, зэкӀэрыпха гуэр. Бжьын благъэ. Хьэлыгъуанэ благъэ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Мыжыжьэ, гъунэгъу.
ЩӀалэр плъэмэ – благъэ дыдэу Дыгъэ нурыр къытелыдэу, Унэ лъахъшэ мис къелъагъур.— Елбэздыкъуэ, 10
+2 örnek
Езы кхъухьыр иджыпстуи адэ уафэ лъащӀэ дыдэм хьэндырабгъуэ цӀыкӀу тесщ жыпӀэну уолъагъу, гъунэгъуу къыпфӀэщӀ щхьэкӀэ, тенджыз щӀыӀум жыжьэрэ благъэрэ пхузэхэмыгъэкӀыу ущегъауэ.— Лъапсэ, 53
Къуажэри благъэт, гуарцэмэ къыпщӀихьэрт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 301
ЛъыкӀэ мыхъуу нэгъуэщӀ зыгуэркӀэ къыбгухьэ, гъунэгъу къыпхуэхъу, къыппыщӀа.
Хьэбли благъи зэхуэсауэ Инал и анэм Ӏуэхур дагъэпсынщӀэрт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 573
+2 örnek
Убых хьэщӀэхэр къэпӀейтеяуэ зэрызехьэрт, я благъэ нанэм игу дахэ хуащӀу.— Лъапсэ, 118
Шыкъым Нэху къэкӀуэжащ жаӀэу и Ӏыхьлыи и благъи къызэхуэмысу къэнэнт – къуажэм зы бэлыхьлажьэ къыщыхъуа хуэдэу, къэбырсеят, хьэщӀэр мычэму къакӀуэрт, къакӀуэ къэсыхуи фадэ къаӀэтырт.— Кхъэлэгъунэ, 375
Deyimler (2)
благъэ зыхуэщӀын
Зыгуэр благъагъэкӀэ къэубыдын, зэпыщӀэн.
АрщхьэкӀэ Дисэ и гум илът Рахьим благъэ зыхуищӀыну.— Хъуэпсэгъуэ нур, 131
Уи благъэ куэд ухъу!
«Къеблагъэ!» жиӀэу езыгъэблагъэм фӀыщӀэ хуащӀу, ехъуэхъуу иратыж жэуапщ.
Къэзмай и Ӏэр и лъэгуажьэмкӀэ тӀэкӀу илъэщӀри Къазджэрий къыщыгуфӀыкӀащ: Уи благъэ куэд ухъу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 620
+1 örnek
[Жамбот:] Уи благъэ куэд ухъу.— Алъхъо, 64
Kitapta geçtiği hali
БЛАГЪЭ I (11). плъыф. Мыжыжьэ, гъунэгъу. ЩӀалэр плъэмэ – благъэ дыдэу Дыгъэ нурыр къытелыдэу, Унэ лъахъшэ мис къелъагъур. «Елбэздыкъуэ», 10. Езы кхъухьыр иджыпстуи адэ уафэ лъащӀэ дыдэм хьэндырабгъуэ цӀыкӀу тесщ жыпӀэну уолъагъу, гъунэгъуу къыпфӀэщӀ щхьэкӀэ, тенджыз щӀыӀум жыжьэрэ благъэрэ пхузэхэмыгъэкӀыу ущегъауэ. Лъапсэ, 53. Къуажэри благъэт, гуарцэмэ къыпщӀихьэрт. Хъуэпсэгъуэ нур, 301.
БЛАГЪЭ II (46). ЛъыкӀэ мыхъуу нэгъуэщӀ зыгуэркӀэ къыбгухьэ, гъунэгъу къыпхуэхъу, къыппыщӀа. Хьэбли благъи зэхуэсауэ Инал и анэм Ӏуэхур дагъэпсынщӀэрт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 573. Убых хьэщӀэхэр къэпӀейтеяуэ зэрызехьэрт, я благъэ нанэм игу дахэ хуащӀу. Лъапсэ, 118. Шыкъым Нэху къэкӀуэжащ жаӀэу и Ӏыхьлыи и благъи къызэхуэмысу къэнэнт – къуажэм зы бэлыхьлажьэ къыщыхъуа хуэдэу, къэбырсеят, хьэщӀэр мычэму къакӀуэрт, къакӀуэ къэсыхуи фадэ къаӀэтырт. Кхъэлэгъунэ, 375. ◊ Благъэ зыхуэщӀын (2). Зыгуэр благъагъэкӀэ къэубыдын, зэпыщӀэн. АрщхьэкӀэ Дисэ и гум илът Рахьим благъэ зыхуищӀыну. Хъуэпсэгъуэ нур, 131. Уи благъэ куэд ухъу! (2). «Къеблагъэ!» жиӀэу езыгъэблагъэм фӀыщӀэ хуащӀу, ехъуэхъуу иратыж жэуапщ. Къэзмай и Ӏэр и лъэгуажьэмкӀэ тӀэкӀу илъэщӀри Къазджэрий къыщыгуфӀыкӀащ: Уи благъэ куэд ухъу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 620. [Жамбот:] Уи благъэ куэд ухъу. Алъхъо, 64.