хьисэп
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Арифметикэм: хабзэ гуэрым тету уелэжьурэ зи жэуапыр къэгъуэтын хуей упщӀэ; задачэ.
рузадача, пример (арифметический)
Хьисэпым хэзэгъэн.
2. Мурад.
руцель, намерение
ЦӀыкӀуи ини зэрыжылэу псыхъуэм кӀуат, хьэщӀэ къакӀуэр абы щрагъэблэгъэн хьисэп яӀэу.— КӀыщокъуэ Алим
Bu maddedeki ifadeler (3)
хьисэп къэщӀыжын
руподвести итог, подбить бабки.
хьисэп къэщӀын (щӀын)
рурассчитать что-л. (напр. расходы).
хьисэп тещӀэн
хисэп къэщӀын
Kitapta geçtiği hali
хьисэп 1. устар. задача, пример (арифметический) / Арифметикэм: хабзэ гуэрым тету уелэжьурэ зи жэуапыр къэгъуэтын хуей упщӀэ; задачэ. Хьисэпым хэзэгъэн. 2. цель, намерение / Мурад. * ЦӀыкӀуи ини зэрыжылэу псыхъуэм кӀуат, хьэщӀэ къакӀуэр абы щрагъэблэгъэн хьисэп яӀэу. КӀ. А. Хьисэп къэщӀыжын подвести итог, подбить бабки. Хьисэп къэщӀын (щӀын) рассчитать что-л. (напр. расходы). Хьисэп тещӀэн = хисэп къэщӀын.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Арифметикэм: хабзэ гуэрым тету уелэжьурэ зи жэуапыр къэгъуэтын хуей упщӀэ; задачэ. -655.
[Къазджэрий еджакӀуэхэм жриӀэу:] Гъэ еджэгъуэр ноблагъэ, хьисэпымкӀэ зэдгъэщӀэн хуея куэд къонэ, фи пыӀэр щхьэрыхауэ, еуэ-евгъэшхыу, фымыщӀэр зэвгъащӀэ, программэм итым щыщ фымыщӀэ къэнэну Ӏэмал зимыӀэщ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 606
+2 örnek
ЕгъэджакӀуэхэри лъаӀуэрт: «Ди цӀэ, ди унэцӀэ ттхыжыфу дыбгъащӀэмэ, Алыхь, уи хьисэпми дыхуэмей», – жаӀэу.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 528
Долэт ар [ауаныр] хуэшэчакъым: – Уэлэхьи, сэ тутнакъэщым щызэзгъэщӀамэ хьэрфри хьисэпри!— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 654
2. Мурад.
ЛъэныкъуитӀыр зэгурыӀуэн хьисэпкӀэ Зулкъэрней игъакӀуэри Кубанцевыр къригъэшащ заседанэм, госпиталь зыщӀэлъым къыщӀригъэшри.— Щынэхужьыкъуэ, 41
+2 örnek
Локотош кӀуэсэжауэ щытахэр игъэтӀысащ, партизан отрядыр школ пщӀантӀэм щызэхуишэсу абы я суд иригъэщӀэн и хьисэпу— Нал къута, 263
Мывэ къутахуэ къомри къалэм дамышу Ӏуащхьэ джабэм кӀэракӀутэрт, мэжджыт унэшхуэр ящӀмэ, пщӀантӀэ иӀэу ящӀын я хьисэпу— Кхъэлэгъунэ, 376
Deyimler (2)
хьисэп иӀэн
Зыгуэр и мурадын.
А псалъэмакъыр лӀыжьхэм нэхъ ягу ирихьу, Долэт зэхищӀыхьахэр къыхуагъэгъун хьисэп зэриӀэр нэрылъагъут.— Хъуэпсэгъуэ нур, 303
+1 örnek
«Щхъуэм» «сыт лӀыгъэ зэхэгъэкӀыпӀэ мыбы къыхуэзгъуэтынур?» – жиӀэу гупсысэрт, модрей тӀуми заущэхуат, дызэрелъэӀур къытхуищӀэн хьисэп иӀэу къыщӀэкӀынкъым мыбы, жаӀэу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 162
хьисэп щӀын
Къэхъунум егупсысын.
Пэжыр жыпӀэмэ, езым [Шаукэт] хьисэп зэрищӀаращ: мы гъэм сылӀэну къыщӀэкӀынщ, гъавэ щӀэсщӀэн щыӀэкъым, сымылӀэу сыкъанэмэ, щӀым зы гъэ зигъэпсэхумэ, къыкӀэлъыкӀуэ гъэм дынэсмэ, тхьэм фӀыкӀэ дынигъэс, гъавэ бэв къытесхынщ, жиӀэу.— Аргъуей, 385
+1 örnek
– Хьэрфу зэгъэщӀэн хуейщ щэ ныкъуэрэ хырэ, – жиӀэу Лу къыщригъажьэм, Чачэ гупсысэрт, хьисэп ищӀу…— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 504
Kitapta geçtiği hali
ХЬИСЭП (72). 1. (14). жьы Арифметикэм: хабзэ гуэрым тету уелэжьурэ зи жэуапыр къэгъуэтын хуей упщӀэ; задачэ. [Къазджэрий еджакӀуэхэм жриӀэу:] Гъэ еджэгъуэр ноблагъэ, хьисэпымкӀэ зэдгъэщӀэн хуея куэд къонэ, фи пыӀэр щхьэрыхауэ, еуэ-евгъэшхыу, фымыщӀэр зэвгъащӀэ, программэм итым щыщ фымыщӀэ къэнэну Ӏэмал зимыӀэщ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 606. ЕгъэджакӀуэхэри лъаӀуэрт: «Ди цӀэ, ди унэцӀэ ттхыжыфу дыбгъащӀэмэ, Алыхь, уи хьисэпми дыхуэмей», – жаӀэу. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 528. Долэт ар [ауаныр] хуэшэчакъым: – Уэлэхьи, сэ тутнакъэщым щызэзгъэщӀамэ хьэрфри хьисэпри! Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 654-655. 2. (58). Мурад. ЛъэныкъуитӀыр зэгурыӀуэн хьисэпкӀэ Зулкъэрней игъакӀуэри Кубанцевыр къригъэшащ заседанэм, госпиталь зыщӀэлъым къыщӀригъэшри. Щынэхужьыкъуэ, 41. Локотош кӀуэсэжауэ щытахэр игъэтӀысащ, партизан отрядыр школ пщӀантӀэм щызэхуишэсу абы я суд иригъэщӀэн и хьисэпу. Нал къута, 263. Мывэ къутахуэ къомри къалэм дамышу Ӏуащхьэ джабэм кӀэракӀутэрт, мэжджыт унэшхуэр ящӀмэ, пщӀантӀэ иӀэу ящӀын я хьисэпу. Кхъэлэгъунэ, 376. ◊ Хьисэп иӀэн (2). Зыгуэр и мурадын. А псалъэмакъыр лӀыжьхэм нэхъ ягу ирихьу, Долэт зэхищӀыхьахэр къыхуагъэгъун хьисэп зэриӀэр нэрылъагъут. Хъуэпсэгъуэ нур, 303. «Щхъуэм» «сыт лӀыгъэ зэхэгъэкӀыпӀэ мыбы къыхуэзгъуэтынур?» – жиӀэу гупсысэрт, модрей тӀуми заущэхуат, дызэрелъэӀур къытхуищӀэн хьисэп иӀэу къыщӀэкӀынкъым мыбы, жаӀэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 162. Хьисэп щӀын (2). Къэхъунум егупсысын. Пэжыр жыпӀэмэ, езым [Шаукэт] хьисэп зэрищӀаращ: мы гъэм сылӀэну къыщӀэкӀынщ, гъавэ щӀэсщӀэн щыӀэкъым, сымылӀэу сыкъанэмэ, щӀым зы гъэ зигъэпсэхумэ, къыкӀэлъыкӀуэ гъэм дынэсмэ, тхьэм фӀыкӀэ дынигъэс, гъавэ бэв къытесхынщ, жиӀэу. Аргъуей, 385. – Хьэрфу зэгъэщӀэн хуейщ щэ ныкъуэрэ хырэ, – жиӀэу Лу къыщригъажьэм, Чачэ гупсысэрт, хьисэп ищӀу… Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 504.