джэгу
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ДЖЭГУ, нысащ(э)/нысашэ; DÜĞÜN (gelin alma)
джэгу/жьэгу, жантӀэ/жьантӀэ, джэныкъу/жьэныкъуэ, ОЖЭКЪ/УЭНЖАКЪ; OCAK 1
жьэгу/джэгу; OCAK 1
ДЖЭГУ; OYUN, DÜĞÜN
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Зытегъэуным, нэгу зегъэужьыным теухуауэ ялэжь Ӏуэхугъуэ гуэр. Сабий джэгу. Топ джэгу.
руигра
2. Къафэ=удж, зэхэс.
рутанцы; вечеринка
Джэгу щӀын. Джэгур ублэн.
+1 örnek
Джэгум и кӀэр уджщ.— Псалъэжьхэр
3. ГушыӀэ.
рушутка
Джэгу зыхэмызагъэ лӀы пхъашэр гушыӀэ кърадзхэм къигъэгубжьат.
+1 örnek
Дауэ джгурэ зауэ джэгурэ щыӀэкъым.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (4)
джэгу хэмылъу
рубез шуток.
{и} джэгу хыхьэгъуэхъун
рустать совершеннолетним (когда молодым людям разрешается участвовать в танцах наравне со взрослыми).
джэгу щӀын
руустроить танцы, гулянье.
А унэкӀуэцӀым пхъужьхэри нысэгъухэри къыщыфэу джэгу щащӀ.— Адыгэ ӀуэрыӀуатэхэр
джэгум хыхьэжын
руснять траур.
Kitapta geçtiği hali
джэгу 1. игра / Зытегъэуным, нэгу зегъэужьыным теухуауэ ялэжь Ӏуэхугъуэ гуэр. Сабий джэгу. Топ джэгу. 2. танцы; вечеринка / Къафэ=удж, зэхэс. Джэгу щӀын. Джэгур ублэн. * Джэгум и кӀэр уджщ. (погов.) 3. шутка / ГушыӀэ. Джэгу зыхэмызагъэ лӀы пхъашэр гушыӀэ кърадзхэм къигъэгубжьат. * Дауэ джгурэ зауэ джэгурэ щыӀэкъым. (погов.) Джэгу хэмылъу без шуток. {И} джэгу хыхьэгъуэхъун стать совершеннолетним (когда молодым людям разрешается участвовать в танцах наравне со взрослыми). Джэгу щӀын устроить танцы, гулянье. * А унэкӀуэцӀым пхъужьхэри нысэгъухэри къыщыфэу джэгу щащӀ. Ад. фольк. Джэгум хыхьэжын снять траур.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Къафэ-удж, зэхэс.
ЦӀыхухъури цӀыхубзри советскэм дежкӀэ зэхуэдэщи, узыхуей щыгъын щыптӀагъэ хъун си гугъэщ, жиӀэрт Сосрыкъуэ, цӀыхубзу джэгу жригъэӀэну.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 635
+3 örnek
МащӀэ-мащӀэурэ псоми я гур къихьэжащ, пшынауэ макъи къэӀури, джэгур яублащ, нэхъыжьхэр Ӏэнэм бгъэдэтӀысхьащ— Хъуэпсэгъуэ нур, 105
Гуэщым джэгужьыр Ӏэгур щӀакъутыкӀыу щекӀуэкӀырт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 596
СхуащӀынщ ныбжьэгъухэм джэгу, згъэзэжмэ, БжэӀупэр къабзэу япхъэнкӀау, Хуэм хъумэ, Ӏэгур къаублэжу, Къэфэнщ бащлъыкъыр екъуэкӀау.— Сэлэт шырыкъу. «Шум и гъуэгу», 11
Deyimler (2)
джэгу хыхьэн
Къафэ, удж хуэдэхэм хэтыфу щыхъу ныбжьым нэсын.
[Саримэ:] Сэ иджыри джэгу сыхыхьакъым…— Хъуэпсэгъуэ нур, 132
джэгу щӀын
Къафэ, удж, нэгузыужьыгъуэ хуэдэхэр къызэгъэпэщын, егъэкӀуэкӀын.
[Хьэбибэ къеупщӀхэу:] Джэгу фщӀамэ, Ӏэгуауэ макъ сыту зэхэдмыхарэ?— Щынэхужьыкъуэ, 27
+2 örnek
[Шаукэт] Нэхъ нэжэгужэ къэхъужауэ хадэм здисым зиплъыхьмэ, унэ зэтетыр къабзэу зэлъыӀухащ, Ӏэхуитлъэхуитщ, щхьэгъубжэр зэщӀолыдэ, щхьэгуэуи щӀащи, унащхьэм джэгу щыпщӀ хъун хуэдизу инщ, пщӀантӀэ кӀуэцӀым жыг хъарзынэхэр зэмылӀэужьыгъуэу дэтщ, жыг щӀагъыр жьыщӀэхущ, бассейн тӀэкӀуи псы къабзабзэ щхъуантӀэ хъужауэ изу итщ.— Аргъуей, 387
ЩӀалэ, хъыджэбз къызэхуэсам Ӏэгур щӀауду джэгу ящӀащ, пшынэ еуэри еуэу, бжьамийм епщэри епщэу, шыкӀэпшынэри абы хуэдэу, жылэр зэхэтт, хьэщӀэм пэплъэу, зэрызэпсэлъамкӀэ, хьэщӀэхэр къуажэ гъунэм щыт щхьэлым деж къекӀуэлӀэн хуейт— Хъуэпсэгъуэ нур, 58
Kitapta geçtiği hali
ДЖЭГУ (54). Къафэ-удж, зэхэс. ЦӀыхухъури цӀыхубзри советскэм дежкӀэ зэхуэдэщи, узыхуей щыгъын щыптӀагъэ хъун си гугъэщ, жиӀэрт Сосрыкъуэ, цӀыхубзу джэгу жригъэӀэну. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 635. МащӀэ-мащӀэурэ псоми я гур къихьэжащ, пшынауэ макъи къэӀури, джэгур яублащ, нэхъыжьхэр Ӏэнэм бгъэдэтӀысхьащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 105. Гуэщым джэгужьыр Ӏэгур щӀакъутыкӀыу щекӀуэкӀырт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 596. СхуащӀынщ ныбжьэгъухэм джэгу, згъэзэжмэ, БжэӀупэр къабзэу япхъэнкӀау, Хуэм хъумэ, Ӏэгур къаублэжу, Къэфэнщ бащлъыкъыр екъуэкӀау. Сэлэт шырыкъу. «Шум и гъуэгу», 11. ◊ Джэгу хыхьэн (1). Къафэ, удж хуэдэхэм хэтыфу щыхъу ныбжьым нэсын. [Саримэ:] Сэ иджыри джэгу сыхыхьакъым… Хъуэпсэгъуэ нур, 132. Джэгу щӀын (3). Къафэ, удж, нэгузыужьыгъуэ хуэдэхэр къызэгъэпэщын, егъэкӀуэкӀын. [Хьэбибэ къеупщӀхэу:] Джэгу фщӀамэ, Ӏэгуауэ макъ сыту зэхэдмыхарэ? Щынэхужьыкъуэ, 27. [Шаукэт] Нэхъ нэжэгужэ къэхъужауэ хадэм здисым зиплъыхьмэ, унэ зэтетыр къабзэу зэлъыӀухащ, Ӏэхуитлъэхуитщ, щхьэгъубжэр зэщӀолыдэ, щхьэгуэуи щӀащи, унащхьэм джэгу щыпщӀ хъун хуэдизу инщ, пщӀантӀэ кӀуэцӀым жыг хъарзынэхэр зэмылӀэужьыгъуэу дэтщ, жыг щӀагъыр жьыщӀэхущ, бассейн тӀэкӀуи псы къабзабзэ щхъуантӀэ хъужауэ изу итщ. Аргъуей, 387. ЩӀалэ, хъыджэбз къызэхуэсам Ӏэгур щӀауду джэгу ящӀащ, пшынэ еуэри еуэу, бжьамийм епщэри епщэу, шыкӀэпшынэри абы хуэдэу, жылэр зэхэтт, хьэщӀэм пэплъэу, зэрызэпсэлъамкӀэ, хьэщӀэхэр къуажэ гъунэм щыт щхьэлым деж къекӀуэлӀэн хуейт. Хъуэпсэгъуэ нур, 58.