шэч

гурышхъу(э)/гурыщхъуэ, ЩЭЧ/ШЭЧ; KUŞKU; ŞÜPHE

ШЭЧ /ЩЭЧ КЪЫТЕХЬЭН → гурышхъуэ шӀын; KUŞKULANMAK

Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.

шэч сомнение / Зыгуэр нэсу къабыл мыщӀыныгъэ, и пэжагъыр уи фӀэщ мыхъуныгъэ. Шэч къэхьыжын = шэч къэхьын. Шэч къэхьын сомневаться. Шэч къытемыхьэн не сомневаться, быть уверенным в чем-л. * Езы Нэгумэм Ӏэ зэрыщӀидзамкӀэ а тхылъым и пэжагъым шэч къытетхьэртэкъым. Ӏуащхь. Шэч къытехьэжын = шэч къытехьэн. Шэч къытехьэн ставить под сомнение что-л., усомниться в чем-л. * Лу жиӀэм шэч къытезыхьэ яхэтт. КӀ. А. Шэч лъэпкъ хэмылъу без всякого сомнения. Шэч хэлъкъым видно, ясно, понятно. * {Джэримэс:} - Шэч хэлъкъым фэ сэ слъагъухэм зы бэлыхьыр зэрыфхъумэм. Акъ. З. Шэч хэмылъу без сомнения. Шэч хуэщӀын подозревать кого-л. в чем-л. Шэч щӀын подозревать кого-л.; сомневаться в чем-л.

ШЭЧ (1). Зыгуэр нэсу къабыл мыщӀыныгъэ, и пэжагъыр уи фӀэщ мыхъуныгъэ. [Омар жиӀэу:] ◊ Шэч къытехьэжын (3). Зэгупсыса е илэжь Ӏуэхугъуэр тэмэм-мытэмэмкӀэ аргуэру егупсысыжын. Куэд дэмыкӀыу Елдар ӀущӀэщ Сарими, гурыщхъуэ ищӀауэ щытам шэч къытрихьэжащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 129. [Локотош отрядым яжреӀэ:] Зы мэскъал закъуэкӀэ шэч къытепхьэжакъэ – зыӀуегъэх, щхьэусыгъуэ гуэр щӀыи. Нал къута, 259. Шэч къытепхьэж хъунутэкъым лафкӀэтетым мурад бэлыхь гуэр зэрищӀам, абы и щыхьэтлыкът гум илъыр. Хъуэпсэгъуэ нур, 134. Шэч къытемыхьэн (8). Зэгупсыса, жиӀа псалъэр е илэжь Ӏуэхугъуэр тэмэму зэоыщытым гурыщхъуэ тримыщӀэн. Капитаныр къыкъуэмыкӀыжатэмэ, газетым итами шэч къытрахьэнутэкъым, Бахъуэри Якъуб и ужь къихьэнутэкъым. Нал къута, 296. Шэч ди Ӏуэхум къытевмыхьэ, Къумыр жинырщ зи ӀэщӀагъэр. «Индийскэ поэмэ», 362. Езым [Исуф] шэч къытрихьэркъым и фызыр и пхъум ищӀэм щыгъуазэу зэрыщытым. Лэчымэ, 396. Шэч къытехьэн (14). Зэгупсыса, жиӀа е илэжь Ӏуэхугъуэр хъуа-мыхъуакӀэ дзыхь мыщӀын. [Локотош:] Днепр е Дон деж яхуэмыубыда нэмыцэр дэ тхуэубыдыну уи гугъэ, жыпӀэу шэч къыщӀытепхьэни щыӀэкъым. Нал къута, 257. Инал Мэзкуу зэрыщыӀари, абы Иналрэ Къазджэрийрэ щызэхуэзэу зэрыщызэкӀужари – псори къажезыӀар Лут, итӀани Лу жиӀэм шэч къытезыхьэ яхэтт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 547. Апчарэ и мурадым шэч къытрихьэу къызэплъэкӀыну хуежьэмэ, хъыджэбзыр еуэрт шыми игъэлъейрт, чнутӀым уэм нэхърэ нэхъ игъэузырт. Щынэхужьыкъуэ, 53. Шэч лъэпкъ къытемыхьэн (10). Зы тӀэкӀукӀи жиӀа псалъэр е илэжь Ӏуэхугъуэр зэрытэмэмым гурыщхъуэ тримыщӀэжын. Абу-Деруиш шэч лъэпкъ къытрихьэртэкъым и фызыр къанэу езыр япэ дунейм зэрехыжынум. Кхъэлэгъунэ, 379. Астемыр шэч лъэпкъ къытрихьэртэкъым Ӏуэхур тыншу зэрекӀуэкӀынум, сыту жыпӀэмэ Жыраслъэн и Ӏуэху закъуэр аратэкъым зэӀущӀэр щӀызэхуашэсар. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 652. Мэмэт-щӀакъуэм жиӀэр «Хрущев и дачэм» щагъэхъыбару зэхихати, и псалъэм шэч лъэпкъ къытрихьэртэкъым, игъащӀэм зэгуихыу тхылъ емыджами. Лъапсэ, 48. Шэч лъэпкъ хэмылъын (2). Зи тӀэкӀукӀи уримыгузэвэн Ӏуэхур апхуэдэ дыдэу зэрыхъунум. Тинэ Лусану зэрыджэгуфынум шэч лъэпкъ хэлъкъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 635. Шэч лъэпкъ хэлътэкъым «жьыныбэ» къомыр абы зэрыщымыгуфӀыкӀым, ауэ «крушкӀэшхуэхэр» езыр-езыру зэплъыжащ, плъагъурэ ди Ӏуэхур, жаӀэ хуэдэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 606. Шэч хэлъкъым (19). ГурыӀуэгъуэщ, щыхьэт лей хуейкъым. Джэлил еплъмэ – шэч хэлъкъым, а бзур зэгуэр бабыщым къещэу яфыщӀа къэргъейр зэрыарам. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 493. Нобэ марш еуа музычауэр шэч хэлъкъым къафи зэреуэфынум, – жиӀэри езы Мэтхъэнри арэзы хъуащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 563. Шэч хэлъкъым ар Нартыхум зыхригъэхым фӀэфӀу зэрыжиӀэм [прокурорым], езы Нартыхуи и тхьэкӀумэр тригъэхуауэ щыс щхьэкӀэ, зэхимыхыу зы псалъэ къанэркъым, зэхихри и гум иреубыдэ. Лъапсэ, 82. Шэч щӀын (3). Дзыхь мыщӀын, темыгушхуэн. ЗауэлӀхэм, фӀыгъуэм чэф ищӀауэ, КъикӀын окопхэм шэчхэр ящӀ, Я цейм ятӀагъуэр кӀэрыпщӀауэ ПӀейтейу къажыхьыр, ба зэхуащӀ. Майм и 9-м 1945 гъэм. «Шум и гъуэгу», 9. Якъуб мурад гуэр имыщӀауэ пӀэрэ, жиӀэри Локотош шэч ищӀащ. Нал къута, 296. Провокаторышхуэ хъуат езыри [Псэун], – ямыгъэӀэпхъуэу губгъуэм къина Ӏэщхэм щыщ къихури, жэщ ныкъуэм нэхъ шэч зыхуищӀ унагъуэм ирихулӀэрт, езыр унэм яфӀыщӀэпщхьэурэ щӀэупщӀэрт: – Ей, танэ фыхуей? Къалэн, 434. Шэч мыщӀын (1). Игу къэмыкӀын, емыгупсысын. Саният шэч ищӀыртэкъым фӀэмыфӀ гуэр Зураб къыпиубыдыну. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 666.