хуэщӀын

теӀубэн/тепӀэн (тыреӀубэ/трепӀэ); зэтеӀубэн/зэтепӀэн (зэтыреӀубэ/ зэтрепӀэ); фэшӀын/хуэщӀын (фешӀы/хуещӀ); зэфэшӀын/ зэхуэщӀын (зэфешӀы/зэхуещӀ); гъэпытэн/гъэбыдэн (егъэпытэ/ егъэбыдэ); егъэсэн (регъасэ); егулӀын (регулӀы); KAPAMAK, KAPATMAK

теӀубэн/тепӀэн (тыреӀубэ/трепӀэ); зэтеӀубэн/зэтепӀэн (зэтыреӀубэ/ зэтрепӀэ); фэшӀын/хуэщӀын (фешӀы/хуещӀ); зэфэшӀын/ зэхуэщӀын (зэфешӀы/зэхуещӀ); гъэпытэн/гъэбыдэн (егъэпытэ/ егъэбыдэ); егъэсэн (регъасэ); егулӀын (регулӀы); KAPATMAK

ӀаплӀ(э) ещэкӀын/фэшӀын, ӀэплӀэ ешэкӀын/хуэщӀын (~ рещэкӀы/~ фешӀы, ~ ирешэкӀ/~ хуещӀ); KUCAKLAMA-K

БГЪЭН (ЕБГЪЭ); гъэбыдэн/гъэпытэн (егъэбыдэ/егъэпытэ); техъон/ тепхъуэн (тырехъо/трепхъуэ); тепӀон/тепӀэн(тырепӀо/трепӀэ); теӀубэн (тыреӀубэ); фэшӀын/хуэщӀын (фешӀы/хуещӀ); егъэсэн (регъасэ); ÖRTMEK

ЛЪЫТЭН (ылъытагъ/илъытащ: saygı gösterdi, kıymet verdi, saydı; ЕЛЪЫТЭ: saygı gösteriyor, kıymet veriyor, sayıyor/sayar); ЛЫТЭНЫГЪЭ фэшӀын/хуэщӀын; шъхьащэ фэшӀын/щхьэщэ/щхьэгъэщхъ хуэщӀын; пкӀэ фэшӀын/пщӀэ хуэщӀын (~ фишӀыгъ/хуищӀащ: saygı gösterdi, kıymet verdi, saydı; ~ фешӀы/хуещӀыр: saygı gösteriyor, kıymet veriyor, sayıyor/sayar); SAYGI GÖSTERMEK (saymak, kıymet vermek)

КЪЭГЪЭГЪУНЭН (КЪЕГЪЭГЪУНЭ); ГЪУНАПӀЭ фэгъэуцун/хуэгъэувын (~ фегъэуцу/хуегъэув); ГЪУНЭ фэшӀын/хуэщӀын (~фешӀы/хуещӀ); къэхухьэн (къехухьэ); SINIRLAMAK

ГУКЪАНЭ фэшӀын/хуэщӀын, егиин/ егыин; SİTEM ETMEK (birine ~)

егиин/егыин; ГУКЪАНЭ фэшӀын/ хуэщӀын; SİTEM ETMEK (birine ~)

егыин/егиин (егыи/йогий); ГУКЪАНЭ фэшӀын/хуэщӀын (~ фешӀы/~ хуещӀ); SİTEM ETMEK (birine ~)

гъэбыдэн/гъэпытэн, фэшӀын/хуэщӀын, егъэсэн → БГЪЭН; ÖRTMEK

гъэпытэн/гъэбыдэн, фэшӀын/хуэщӀын, егъэсэн → БГЪЭН; ÖRTMEK

егъэсэн, гъэпытэн/гъэбыдэн, фэшӀын/хуэщӀын → БГЪЭН → теӀубэн; ÖRTMEK, KAPAMAK, KAPATMAK

фэшӀын/хуэщӀын → теӀубэн; KAPAMAK, KAPATMAK

фэшӀын/хуэщӀын, егъэсэн, гъэпытэн/гъэбыдэн → БГЪЭН; ÖRTMEK

хуэщӀын/фэшӀын, егъэсэн, гъэпытэн/гъэбыдэн → БГЪЭН; ÖRTMEK

ӀэплӀэ ешэкӀын/хуэщӀын → ӀаплӀ(э) ещэкӀын; KUCAKLAMA-K (birini ~)

Bu sonuç kitaptaki 16 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.

хуэщӀын I (хуещӀ) перех. гл. 1. изготовить, сделать, построить что-л. кому-л., для кого-л. / Зыгуэрым щхьэкӀэ щӀын. * Андемыркъануэ ди хахуэр Беслъэнуэ пцӀапцӀэмкӀэ дэӀуакъым, Лъэпщ джатэ жану хуищӀари пэжым хуэмыбзэу къэнакъым. П. Б. 2. переносное организовать, устроить (напр. танцы); отметить что-л. (напр. юбилей) кому-л. / Хабзэ хъуауэ цӀыхухэм къадекӀуэкӀ Ӏуэхугъуэ гуэр зыгуэрым ещӀэкӀын. Сабийм лъэтеувэ хуащӀащ. ЩӀалэм тхьэлъэӀу хуащӀащ. Ба хуэщӀын см. ба. Гу хуэщӀын см. гу II. Игу дахэ хуэщӀын см. гу II. Игу фӀы хуэщӀын см. гу II. Губгъэн хуэщӀын см. губгъэн. ГукъэкӀ хуэщӀын см. гукъэкӀ. Гулъытэ хуэщӀын см. гулъытэ. Гурыщхъуэ хуэщӀын см. гурыщхъуэ. ГущыкӀ хуэщӀыкӀ см. гущыкӀ. ГущӀэгъу хуэщӀын см. гущӀэгъу. Дзыхь хуэщӀын см. дзыхь. Курмыщ хуэщӀын см. курмыщ. Лъагъуныгъэ хуэщӀын см. лъагъуныгъэ. Мурад хуэщӀын см. мурад. НакӀэ хуэщӀын см. накӀэ. Нащхьэ хуэщӀын см. нащхьэ. Нэмыс хуэщӀын см. нэмыс. ПщӀэ хуэщӀын см. пщӀэ. ПӀалъэ хуэщӀын см. пӀалъэ. Таучэл хуэщӀын см. таучэл. Уасэ хуэщӀын см. уасэ. Уэсят хуэщӀын см. уэсят. Унафэ хуэщӀын см. унафэ. ФӀыщӀэ хуэщӀын см. фӀыщӀэ. Шэч хуэщӀын см. шэч. ЩӀыхь хуэщӀын см. щӀыхь. Ӏэ хуэщӀын см. Ӏэ. ӀэплӀэ хуэщӀын см. ӀэплӀэ. ӀэштӀым хуэщӀын см. ӀэштӀым. Ӏулыдж хуэщӀын см. Ӏулыдж. ӀупщӀэ хуэщӀын см. ӀупщӀэ. II (хуощӀ) неперех. гл. смочь сделать, изготовить, построить что-л. / ЩӀыфын. * Мы джыдэм хуэдэ ди гъукӀэм хуэщӀыну пӀэрэ? фольк. III (хуещӀ) перех. гл. закрыть (напр. дверь) / Щхьэгъубжэ, бжэ сыт хуэдэхэр ӀупӀэн, гъэбыдэн. * - Щхьэгъубжэр хуэщӀын.

ХУЭЩӀЫН I (хуещӀ) лъэӀ. (64). 1. (62). Зыгуэрым щхьэкӀэ щӀын. Къетау хуит ищӀыжа гъукӀэм щӀапӀэ ирата нэужь, унэ хъарзыни хуащӀащ, и кӀыщыр уэрамым тету, нэгъуэщӀ псэуалъи хузэрагъэпэщауэ, махуэ псом сыджыр мэву. Лъапсэ, 99. – Ӏэу, уи шыугъэ зэбгъэшхам «ура» хужыпӀэм нэхъыфӀкъэ, – жиӀэри Бот зыкъызэкъуихри къэпсэлъащ, – мэл зыхуэбукӀыу, щӀакӀуэ зыхуэпщӀу щытар дэнэ кӀуа? Хъуэпсэгъуэ нур, 248. Албиян и взводыр колхоз бригадэм хуащӀа пщыӀэм тест, губгъуэм ису. Щынэхужьыкъуэ, 28. 2. (2). зэхь. Хабзэ хъуауэ цӀыхухэм къадекӀуэкӀ Ӏуэхугъуэ гуэр зыгуэрым ещӀэкӀын. Унэм щӀыхьэну дэкӀуеипӀэм щынэса дыдэм Сарими и гум къэкӀыжащ езыр яшауэ унэишэ щыхуащӀам, нобэ хуэдэ къабзэу лэгъунэм щӀашэ пэтрэ, шэ къытехуауэ зэрыщытар. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 585. СхуащӀынщ ныбжьэгъухэм джэгу, згъэзэжмэ, БжэӀупэр къабзэу япхъэнкӀау, Хуэм хъумэ, Ӏэгур къаублэжу, Къэфэнщ бащлыкъыр екъуэкӀау. Сэлэт шырыкъу. «Шум и гъуэгу», 11.

ХУЭЩӀЫН II (хуощӀ) лъэмыӀ. (13). Зыгуэр щӀыфын. Къулымрэ Бахъуэмрэ къуршыр пхауду гъуэгу яхуэщӀыну Якъуб и фӀэщ хъуркъыми, Ӏэщыр хъума зэрыхъунум нэхъ и ужь итщи, езыми хущӀыхьэпӀэ иӀэкъым. Нал къута, 251. [Бажэм къыдырым жриӀэу:] – Нэхъ ӀэпщӀэлъапщӀэу сэ сщӀэр бжесӀэнщ, ауэ кхъухь хуэщӀынрэ хуэмыщӀынрэ тхьэм ещӀэ. Кхъухь пхэнж, 498. Хъарзынэуи зэгурыӀуат щхьэж сыт хуэдэ завод е фабрикэ хуэщӀынуми. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 526.

ХУЭЩӀЫН III (хуещӀ) лъэӀ. (10). Щхьэгъубжэ, бжэ сыт хуэдэхэр ӀупӀэн, гъэбыдэн. И Ӏуэху зэфӀэкӀа нэужь, Елдар къэтэджыжащ: – Нурхьэлий, сызэрыщӀэкӀыу бжэр ныхуэщӀ. Хъуэпсэгъуэ нур, 231. Иринэ къаскӀэри щхьэгъубжэмкӀэ зидзащ, арщхьэкӀэ щхьэгъубжэӀупхъуэр хуэщӀащи, зыри плъагъуркъым. Нал къута, 283. Япэрей теплъэгъуэр яухыу Ӏупхъуэр зэрызэхуащӀу, Верэ Павловнэ Ӏэгу еуащ, арщхьэкӀэ, шэщым щӀэсхэр ней-нейуэ къыхуеплъэкӀэ нэмыщӀ, зыри Ӏэгу еуакъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 668.