щӀыхь

щӀыхь, шъхьакӀаф → ЛЪЫТЭ, ЛЪЫТЭНЫГЪ(Э); DEĞER, KIYMET, SAYGI, HÜRMET

ЛЪЫТЭНЫГЪ(Э), щӀыхь, шъхьакӀаф; HÜRMET

шъхьакӀаф, ЛЪЫТЭНЫГЪ(Э), щӀыхь; HÜRMET

ӀУЛЫДЖ, ЛЪЫТЭ, шъхьакӀаф(э)/щӀыхь; İTİBAR

щӀыхь, ТЕТЫГЪУ(Э), ӀУЛЫДЖ; NÜFUZ 2 (otorite)

ТЕТЫГЪУ(Э), ӀУЛЫДЖ, щӀыхь; NÜFUZ 2 (otorite)

ӀУЛЫДЖ, ТЕТЫГЪУ(Э), щӀыхь; АВТОРИТЕТ; NÜFUZ 2 (otorite)

ЛЪЫТЭ, ЛЪЫТЭНЫГЪ(Э), шъхьащ(э)/щхьэщэ/щхьэгъэщхъ, шъхьэкӀаф(э)/щӀыхь, гъашӀо/ гъафӀэ, УАСЭ; SAYGI, DEĞER, (kıymet)

НАПЭ, шъхьалъытэжь, щӀыхь; ŞEREF, ONUR

щӀыхь, шъхьалъытэжь, НАПЭ; ŞEREF (onur)

шъхьалъытэжь, щӀыхь, НАПЭ; ŞEREF (onur)

шъхьакӀаф(э)/щӀыхь → ӀУЛЫДЖ; İTİBAR

шъхьэкӀаф(э)/щӀыхь → ЛЪЫТЭ; SAYGI

щӀыхь/шъхьэкӀаф(э) → ЛЪЫТЭ; SAYGI

щӀыхь/шъхьакӀаф(э) → ӀУЛЫДЖ; İTİBAR

Bu sonuç kitaptaki 15 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.

щӀыхь честь, почёт, уважение / И лэжьыгъэм, и дуней тетыкӀэфӀым пэкӀуэу зыгуэрым ирах лъапӀэныгъэ, пщӀэ. * Думэсарэ щӀыхь къыщыхъуат Къазджэрий къызэрыкӀуар. КӀ. А. ЩӀыхь иӀэн быть в почёте. ЩӀыхь хуэфэщэн быть достойным уважения. * Шорэ зигукӀи зи псэкӀи щӀэныгъэр фӀыуэ зылъагъу цӀыхуу, щӀыхь лъапӀэ зыхуэфащэу щытащ. Ад. нар. и тхыдэ. ЩӀыхь хуэщӀын (хуиӀэн) почитать, уважать кого-л., с почтением относиться к кому-л. {И} щӀыхьыр къэӀэты(жы)н поднимать чей-л. авторитет. Зи щӀыхьыр лъагэ (ин) глубокоуважаемый, высокочтимый. {И} щӀыхьыр Ӏун прогреметь (о чьей-л. славе).

ЩӀЫХЬ (33). И лэжьыгъэм, и дуней тетыкӀэфӀым пэкӀуэу зыгуэрым ирах лъапӀэныгъэ, пщӀэ. Уи лъапэ пщӀантӀэм къыдэпхьэм, Уэ бжесӀэжыну къалэн Мыр къысщищӀащи, бжызоӀэ: «Насып мыгуэшу сиӀари Си къуэ Къарнейрэ си щӀыхьрэт». «Адэ», 135. Дэ гъуэгу дызытетым къэтлъэбакъуэр И бжыгъэм махуэу дыхуэмейуэ, Дэ илъэситхукӀэрэ добакъуэ, Нарт щӀыхь зекӀуэкӀэм я нэхъейуэ. Ленин лъагэу тетщ. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 7. Сэ а сэламыр илъэсиплӀми Бгъурылъу щӀыхьым сигу илъащ, Атакэм дежи, бийр къытхуилъми, Пэслъытэу гъащӀэм сэ схъумащ. Сэлэт сэлам. «Шум и гъуэгу», 7. ◊ ЩӀыхь иӀэн (4). ПщӀэ, лъапӀэныгъэ хуащӀын. Ди адэжь и лӀыгъэр зэбгъэзахуэм, ПщӀэ хуэщӀ – абыхэм яӀэщ щӀыхь. Историк гуэрым деж. «Дамыгъэ», 207. Нэмысрэ щӀыхьрэ зимыӀэм, Уасэншэщ и псэр игъащӀэм. «Адэ», 140. Телъщи ахэр дэ ди напщӀэм, ЩӀыхьу яӀэм дыхуосакъыр. Пшэ адрыщӀым щыпсэу. «Партыр ди пашэу», 19. ЩӀыхь къылъысын (1). ПщӀэ къыхуащӀыныр къэлэжьын. Гупсыси псалъэ, упсэлъэнум, Зумыплъыхьауи умытӀыс – ЩӀапӀыкӀт а хабзэм бын къащӀэхъуэр, ЩӀыхь ар зымыдэм къылъымыст. Ди лъэпкъ и псалъэ епцӀыжакъым. «Дамыгъэ», 208. ЩӀыхь хуэфэщэн (1). И дуней тетыкӀэкӀэ, и псэукӀэкӀэ щӀыхь хуащӀыныр къилэжьын. [КӀэпхъым:] – Зыкъезмыгъэлъагъуу а зыгъэгусэрейм и ужьыр сэ схунщ, щӀыхьу щыӀэр зыхуэфащэу ди пащтыхь. Кхъухь пхэнж, 506. ЩӀыхь пылъын (2). Лэжьыгъэ ищӀэм, Ӏуэхугъуэ гуэрым лъапӀэныгъэ хэлъын. ЕуэкӀыпӀэм щымышынэу А хъыджэбзым, мес, къежыхь, Адыгэпхъур исщ машинэм, И лэжьыгъэм пылъу щӀыхь. Хъыджэбз шофер. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 46. [Жансэхъу, Матренэ хуэгъэзауэ:] Абы (курсант пыӀэм) нэхъ щӀыхь пылъщ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 556. ЩӀыхь хуэщӀын (12). ПщӀэ, лъапӀэныгъэ ещӀэкӀын. ЛӀыжьхэм щӀыхь яхуищӀу, нэхъыщӀэхэр тригъэгушхуэу Жыраслъэн хъыбар гъэщӀэгъуэнхэр жеӀэ, абы шы къызэрихуа, ПсыжькӀэ уэркъ хъыджэбз зэрыпылъа, абрэджым яхуэзэу зэрезэуа – мащӀэ ищӀэрэ абы хъыбару. Хъуэпсэгъуэ нур, 85. Пшэ хужь инхэр уи нэмысу Уэ къыпхуещӀыр уафэм щӀыхь. Си щӀыналъэ. «Батырыбжьэ», 59. Узыпылъым уешхыдамэ, И ныбжьэгъу щӀы гъусэ, Пагэу дахэм щӀыхь хуумыщӀмэ, ЩӀэхыу зегъэгусэ. ЩӀалэ нагъуэм удихьэхмэ. «Бгы лъапэхэм деж», 76. ЩӀыхьыр хъумэн (4). Уи напэр зытомыхыжу, псалъэ фӀей зыхужомыгъыӀэу дунейм тетын. «СлъэкӀыхукӀэ щӀыхьыр схъумащи, Ар саугъэту си щӀалэм Къахузогъанэ», – жиӀащ [адэм]. «Адэ», 135. Зи щӀыхь зыхъумэу текӀуэдахэм Уэрэд дигу къихьэм худогъэш. Историк гуэрым деж. «Дамыгъэ», 207. Филъ фыщымысхьу, си бынхэ, Бгъэ абгъуэр благъуэм щыфхъумэ. Фхъумэ фи щӀыхьыр, фи напэр, Фи адэжь и унэ нэгъунэ. ЩӀым и макъ. «Шум и гъуэгу», 38.