гущӀэгъу
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
гузаф(э)/гузахуэ, псэзаф(э)/псэзахуэ, гукӀэгъу/гущӀэгъу; İNSAF
гукӀэгъу/гущӀэгъу, ~НЫГЪЭ; MERHAMET
гущӀэгъу/гукӀэгъу, ~НЫГЪЭ; MERHAMET
гукӀэгъу/гущӀэгъу; RAHMET 1
гущӀэгъу/гукӀэгъу; RAHMET 1
ГУЗЭГЪАЛЪ(Э), ГУГЪЭЗАГЪ(Э), ГУзаф(э)/ГУзахуэ, гъозалъ(э)/гъуазалъэ, цӀыфгъэгъуаз/цӀыхугъэгъуазэ, цӀыфгъозалъ/цӀыхугъуазалъэ, зэфагъэ(э)/захуагъэ, гукӀэгъу /гущӀэгъу, цӀыфрыгъуаз/цӀыхурыгъуазэ; VİCDAN (bulunç)
гукӀэгъу/гущӀэгъу → ГУЗЭГЪАЛЪ(Э); VİCDAN (merhamet)
гущӀэгъу/гукӀэгъу → ГУЗЭГЪАЛЪ(Э); VİCDAN (merhamet)
Bu sonuç kitaptaki 8 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: гузэгъалъэ
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Зыгуэр пфӀэгуэныхь зэрыхъум къыуит гурыщӀэ; апхуэдэ гурыщӀэм уигъэлэжь Ӏуэху.
русострадание, жалость; милосердие
Фызыжь кхъахэм гущӀэгъу хуэщӀи, си пхъу закъуэр къысхуэгъанэ.— ЩоджэнцӀыкӀу Алий
Bu maddedeki ifadeler (4)
гущӀэгъу имыӀэн
рубыть безжалостным.
гущӀэгъу иӀэн
рубыть отзывчивым.
ГущӀэгъушхуэ уиӀэщ, тхьэм уиузэщӀ.— КӀыщокъуэ Алим
гущӀэгъу хуэфэщэн
рубыть достойным жалости, сострадания.
гущӀэгъу хуэщӀын
руиспытывать чувство жалости, сострадания к кому-л.
{Къазджэрий:} Ӏэщым гущӀэгъу хуэзымыщӀым, уэлэхьи, Инал, цӀыхуми хуимыщӀыну.— КӀыщокъуэ Алим
Kitapta geçtiği hali
гущӀэгъу сострадание, жалость; милосердие / Зыгуэр пфӀэгуэныхь зэрыхъум къыуит гурыщӀэ; апхуэдэ гурыщӀэм уигъэлэжь Ӏуэху. * Фызыжь кхъахэм гущӀэгъу хуэщӀи, си пхъу закъуэр къысхуэгъанэ. Щ. А. ГущӀэгъу имыӀэн быть безжалостным. ГущӀэгъу иӀэн быть отзывчивым. * ГущӀэгъушхуэ уиӀэщ, тхьэм уиузэщӀ. КӀ. А. ГущӀэгъу хуэфэщэн быть достойным жалости, сострадания. ГущӀэгъу хуэщӀын испытывать чувство жалости, сострадания к кому-л. * {Къазджэрий:} Ӏэщым гущӀэгъу хуэзымыщӀым, уэлэхьи, Инал, цӀыхуми хуимыщӀыну. КӀ. А.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Зыгуэр пфӀэгуэныхь зэрыхъум къуит гурыщӀэ, абы уигъэлэжь Ӏуэху.
Зыкъом щӀауэ Нартыху Къэзбэч бжьыпэр иубыдауэ пашэу уващи, лъэкӀыныгъэшхуэ иӀэщ, игу зэбгъэм и пщэ гурыгъыр зэриудыну тӀэу еплъынукъым, гущӀэгъушхуэ зиӀэ лӀыуэ и хъыбар езым игъэӀужми, гущӀэгъукӀэ къыпыпхын щыӀэкъым, ней-нэфӀкӀэ яхущытщи, и нэфӀ зыщыхуэм и къулыкъур докӀуей.— Лъапсэ, 73
Deyimler (3)
гущӀэгъу иӀэн
Зыгуэр пфӀэгуэныхь хъууэ щытын.
Псори къэмыкӀуа щхьэкӀэ къэкӀуат зыкъоми, зэгурыӀуащ гущӀэгъу сиӀэщ жызыӀэм Дисэ Ӏуэхутхьэбзэ къыхуищӀэну— ГущӀэгъу, 426
+1 örnek
Хьэм нэхъ гущӀэгъу иӀэнщ Инус нэхърэ, – жиӀэрт Думэсарэ Инус жиӀэри и тхьэкӀумэм нимыгъэсу— Хъуэпсэгъуэ нур, 76
гущӀэгъу хэлъын
И хьэл-и щэн жыпӀэнущи – хуэдэ уигъэлъыхъуэнщ, нэкӀукӀэ мыдахэми, и щытыкӀэм, и дуней тетыкӀэм удехьэхыр, гущӀэгъушхуэ хэлъщ, сыткӀи елъэӀу – Ӏуэхутхьэбзэу къыпхуимыщӀэн щыӀэкъым [медсестрам].— Лъапсэ, 17
+1 örnek
Езым бынибл иӀэу фызабэу, джэдкъурт анэ жыхуэпӀэну и сабийм ящхьэщыту къулейсыз дыдэу псэу щхьэкӀэ, гущӀэгъушхуэ хэлът, езыр хуэныкъуэ пэтми, псапэ ищӀэмэ, фӀэфӀт, лъэрызехьэт, цӀыху мышынэт, жьакӀуэт— ГущӀэгъу, 421
Еплъ: гущӀэгъу иӀэн
гущӀэгъу хуэщӀын
Зыгуэрым уигу щӀэузын, щӀэгъун.
НысащӀэр унэм зэрыщӀашэу, Дэфэрэдж, зи абгъуэ къилъэта джэдкъуртым ещхьу, унэм къыщӀэцӀэфтри уэрамым дэлъэдащ: – Уэхьэхьей, дэлъху сиӀэ мыгъуэмэ, гущӀэгъу къысхуэфщӀ.— Лъапсэ, 118
+2 örnek
ГущӀэгъу къыхуищӀырт дэтхэнэм, И щӀэупщӀакӀуэр и куэдт, Зэрызэуахэм и гугъур Хэт и псэлъэгъуми хуиӀуатэрт.— Адэ, 136
Дыгъужьым гущӀэгъу хуэзыщӀу фэ зриплъар езыр арауэ къилъытэри, Думэсарэ и гум кърихур жиӀащ: – Сэ жысӀэми фыкъедаӀуэ мыдэ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 542
Kitapta geçtiği hali
ГУЩӀЭГЪУ (1). Зыгуэр пфӀэгуэныхь зэрыхъум къуит гурыщӀэ, абы уигъэлэжь Ӏуэху. Зыкъом щӀауэ Нартыху Къэзбэч бжьыпэр иубыдауэ пашэу уващи, лъэкӀыныгъэшхуэ иӀэщ, игу зэбгъэм и пщэ гурыгъыр зэриудыну тӀэу еплъынукъым, гущӀэгъушхуэ зиӀэ лӀыуэ и хъыбар езым игъэӀужми, гущӀэгъукӀэ къыпыпхын щыӀэкъым, ней-нэфӀкӀэ яхущытщи, и нэфӀ зыщыхуэм и къулыкъур докӀуей. Лъапсэ, 73. ◊ ГущӀэгъу иӀэн (13). Зыгуэр пфӀэгуэныхь хъууэ щытын. Псори къэмыкӀуа щхьэкӀэ къэкӀуат зыкъоми, зэгурыӀуащ гущӀэгъу сиӀэщ жызыӀэм Дисэ Ӏуэхутхьэбзэ къыхуищӀэну. ГущӀэгъу, 426. Хьэм нэхъ гущӀэгъу иӀэнщ Инус нэхърэ, – жиӀэрт Думэсарэ Инус жиӀэри и тхьэкӀумэм нимыгъэсу. Хъуэпсэгъуэ нур, 76. ГущӀэгъу хэлъын (2). Еплъ гущӀэгъу иӀэн. И хьэл-и щэн жыпӀэнущи – хуэдэ уигъэлъыхъуэнщ, нэкӀукӀэ мыдахэми, и щытыкӀэм, и дуней тетыкӀэм удехьэхыр, гущӀэгъушхуэ хэлъщ, сыткӀи елъэӀу – Ӏуэхутхьэбзэу къыпхуимыщӀэн щыӀэкъым [медсестрам]. Лъапсэ, 17. Езым бынибл иӀэу фызабэу, джэдкъурт анэ жыхуэпӀэну и сабийм ящхьэщыту къулейсыз дыдэу псэу щхьэкӀэ, гущӀэгъушхуэ хэлът, езыр хуэныкъуэ пэтми, псапэ ищӀэмэ, фӀэфӀт, лъэрызехьэт, цӀыху мышынэт, жьакӀуэт. ГущӀэгъу, 421. ГущӀэгъу хуэщӀын (41). Зыгуэрым уигу щӀэузын, щӀэгъун. НысащӀэр унэм зэрыщӀашэу, Дэфэрэдж, зи абгъуэ къилъэта джэдкъуртым ещхьу, унэм къыщӀэцӀэфтри уэрамым дэлъэдащ: – Уэхьэхьей, дэлъху сиӀэ мыгъуэмэ, гущӀэгъу къысхуэфщӀ. Лъапсэ, 118. ГущӀэгъу къыхуищӀырт дэтхэнэм, И щӀэупщӀакӀуэр и куэдт, Зэрызэуахэм и гугъур Хэт и псэлъэгъуми хуиӀуатэрт. «Адэ», 136. Дыгъужьым гущӀэгъу хуэзыщӀу фэ зриплъар езыр арауэ къилъытэри, Думэсарэ и гум кърихур жиӀащ: – Сэ жысӀэми фыкъедаӀуэ мыдэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 542.