къэхьын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
КЪЭХЬЫН (КЪЕХЬ(ы); GETİRMEK
КЪЭХЬЫН; KAZANMAK
КЪЭЛЭЖЬЫН (КЪЕЛЭЖЬ(ы); КЪЭГЪЭХЪЭН (КЪЕГЪАХЪЭ); КЪЭХЬЫН (КЪЕХЬ(ы); KAZANMAK
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къехь)
1. ПӀыгъыу пхьыурэ зыгуэр зыщӀыпӀэ къэгъэсын.
рупринести кого-что-л. (сюда)
Псы къэхьын.
+1 örnek
Лу щӀалэ жыджэрщ, пыӀэ къэхь жыпӀэу бгъакӀуэм, щхьэр къехь - жыхуаӀэм хуэдэщ.— КӀыщокъуэ Алим
2. Зыгуэр къэлэжьын, лэжьыгъэм къыпэкӀуэу къыпӀэрыхьэн. Улахуэшхуэ
рузаработать что-л.
къэхьын.
3. Къэхьэхун (заем, лоторее сыт хуэдэкӀэ).
рувыиграть (по лотерее)
ЛотореекӀэ машина къэхьын.
Bu maddedeki ifadeler (17)
гуэныхь къэхьын
Еплъ: гуэныхь
губгъэн къэхьын
Еплъ: губгъэн
емыкӀу къэхьын
Еплъ: емыкӀу
жьэм къихь къэмыгъэнэн
Еплъ: жьэ
13 ifade daha
напэ къэмыхьын
Еплъ: напэ
оценкэ къэхьын
Еплъ: оценкэ
псапэ къэхьын
Еплъ: псапэ
сэбэп къэхьын
Еплъ: сэбэп
текӀуэныгъэ къэхьын
Еплъ: текӀуэныгъэ
тхьэлъанэ къэхьын
Еплъ: тхьэлъанэ
увыпӀэ къэхьын
Еплъ: увыпӀэ
фэжагъуэ къэхьын
Еплъ: фэжагъуэ
фейдэ къэхьын
Еплъ: фейдэ
фӀыщӀэ къэхьын
Еплъ: фӀыщӀэ
хъыбар къэхьын
Еплъ: хъыбар
шэч къэхьын
Еплъ: шэч
щапхъэ къэхьын
Еплъ: щапхъэ
Kitapta geçtiği hali
къэхьын (къехь) перех. гл. 1. принести кого-что-л. (сюда) / ПӀыгъыу пхьыурэ зыгуэр зыщӀыпӀэ къэгъэсын. Псы къэхьын. * Лу щӀалэ жыджэрщ, пыӀэ къэхь жыпӀэу бгъакӀуэм, щхьэр къехь - жыхуаӀэм хуэдэщ. КӀ. А. 2. переносное заработать что-л. / Зыгуэр къэлэжьын, лэжьыгъэм къыпэкӀуэу къыпӀэрыхьэн. Улахуэшхуэ къэхьын. 3. переносное выиграть (по лотерее) / Къэхьэхун (заем, лоторее сыт хуэдэкӀэ). ЛотореекӀэ машина къэхьын. Гуэныхь къэхьын см. гуэныхь. Губгъэн къэхьын см. губгъэн. ЕмыкӀу къэхьын см. емыкӀу. Жьэм къихь къэмыгъэнэн см. жьэ. Напэ къэмыхьын см. напэ. Оценкэ къэхьын см. оценкэ. Псапэ къэхьын см. псапэ. Сэбэп къэхьын см. сэбэп. ТекӀуэныгъэ къэхьын см. текӀуэныгъэ. Тхьэлъанэ къэхьын см. тхьэлъанэ. УвыпӀэ къэхьын см. увыпӀэ. Фэжагъуэ къэхьын см. фэжагъуэ. Фейдэ къэхьын см. фейдэ. ФӀыщӀэ къэхьын см. фӀыщӀэ. Хъыбар къэхьын см. хъыбар. Шэч къэхьын см. шэч. Щапхъэ къэхьын см. щапхъэ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къехь)
1. ПӀыгъыу, пхьыурэ зыгуэр зыщӀыпӀэ къэгъэсын.
ХьэщӀэм я тэджыжыгъуэ щыхъуам деж уэздыгъэр ягъэункӀыфӀынти, лы гъэжьар дзасэм зэрыпыӀуам хуэдэу, пщыӀэм ещхьу подносым игъэувауэ къихьырти, къытригъэувэрт [Раисэ Муратовнэ]— Лъапсэ, 78
+2 örnek
Астемыри тынш дыдэу къыгурыӀуэртэкъым революцэм къихьыну зыщыгугъыр, ауэ Ростов щыщыӀам зэхиха псалъэмакъхэм, Степан Ильич жиӀахэм зыкъом къыгуригъэӀуауэ гъуэгу зытетыр тэмэму къилъытэрт— Хъуэпсэгъуэ нур, 232
[Къадым:] Жьы тӀэкӀу къыкъуэуамэ, аргъуей си дежкӀэ къехь— Аргъуей, 388
2. Зыгуэр къэлэжьын, лэжьыгъэм къыпэкӀуэу къыпӀэрыхьэн.
Ахъшэр здихьын къимыгъуэтынуи аратэкъым: фызым нэхърэ нэхъыфӀу хэт ищӀэнт и лӀым езым и пщӀэнтӀэпскӀэ къимыхьауэ зы тхылъымпӀэ я ӀэмыщӀэ къызэримыхьар— Кхъэлэгъунэ, 377
+2 örnek
ЩӀыр зэттым лъырэ лӀыгъэкӀэ къахьащ я щӀы Ӏыхьэр— Лыгъэ, 413
ЗауэкӀэ зыри къамыхьа щхьэкӀэ, нобэ я Ӏыхьэ хагъэкӀуэдэну я гугъэтэкъым абыхэм [шэрихьэтистхэм]— Хъуэпсэгъуэ нур, 322
3. Къэхьэхун.
ЩӀалэфӀищым языхэзым Къихьыфакъым зыщӀэхъуэпсыр, Ар ижагъуэу магъыр Линэ ящигъэпщкӀуу псоми нэпсыр— Колхоз шыгъажэм. «Партыр ди пашэу», 44
Atasözleri (1)
«пыӀэ къэхь», жыпӀэу бгъакӀуэмэ, щхьэр къехь
Еплъ: пыӀэ
Kitapta geçtiği hali
КЪЭХЬЫН (къехь) лъэӀ. (226). 1. (200). ПӀыгъыу, пхьыурэ зыгуэр зыщӀыпӀэ къэгъэсын. ХьэщӀэм я тэджыжыгъуэ щыхъуам деж уэздыгъэр ягъэункӀыфӀынти, лы гъэжьар дзасэм зэрыпыӀуам хуэдэу, пщыӀэм ещхьу подносым игъэувауэ къихьырти, къытригъэувэрт [Раисэ Муратовнэ]. Лъапсэ, 78. Астемыри тынш дыдэу къыгурыӀуэртэкъым революцэм къихьыну зыщыгугъыр, ауэ Ростов щыщыӀам зэхиха псалъэмакъхэм, Степан Ильич жиӀахэм зыкъом къыгуригъэӀуауэ гъуэгу зытетыр тэмэму къилъытэрт. Хъуэпсэгъуэ нур, 232. [Къадым:] Жьы тӀэкӀу къыкъуэуамэ, аргъуей си дежкӀэ къехь. Аргъуей, 388. 2. (17). зэхь. Зыгуэр къэлэжьын, лэжьыгъэм къыпэкӀуэу къыпӀэрыхьэн. Ахъшэр здихьын къимыгъуэтынуи аратэкъым: фызым нэхърэ нэхъыфӀу хэт ищӀэнт и лӀым езым и пщӀэнтӀэпскӀэ къимыхьауэ зы тхылъымпӀэ я ӀэмыщӀэ къызэримыхьар? Кхъэлэгъунэ, 377. ЩӀыр зэттым лъырэ лӀыгъэкӀэ къахьащ я щӀы Ӏыхьэр. Лыгъэ, 413. ЗауэкӀэ зыри къамыхьа щхьэкӀэ, нобэ я Ӏыхьэ хагъэкӀуэдэну я гугъэтэкъым абыхэм [шэрихьэтистхэм]. Хъуэпсэгъуэ нур, 322. 3. (1). зэхь. Къэхьэхун. ЩӀалэфӀищым языхэзым Къихьыфакъым зыщӀэхъуэпсыр, Ар ижагъуэу магъыр Линэ ящигъэпщкӀуу псоми нэпсыр. Колхоз шыгъажэм. «Партыр ди пашэу», 44. ☐ «ПыӀэ къэхь», жыпӀэу бгъакӀуэмэ, щхьэр къехь (1). Еплъ пыӀэ.