хьэлэч щӀын

ХЬЭЛЭЧ (7). плъыф. Зэрыщытын хуейм Ӏей и лъэныкъуэкӀэ хуабжьу къыщхьэщыкӀ (п.п. удын къызэрытехуа, фӀей зэрыхъуа с. ху. къыхэкӀыу). ПӀэ зыхэлъри хьэлэчт, фызыр къыхэпхрэ нэгъуэщӀ щӀыпӀэ щыбгъэгъуэлъу зыхэлъар умыгъэкъабзэу хъунутэкъым. ГущӀэгъу, 422. Модрейми [комендантым] игу иримыхьу къэнэнт, гуфӀэжу тӀысри шырыкъужьитӀ хьэлэчыр зыщитхъри сэ къыхуэсхьар зыщикъуащ. МелыӀыч, 463. Колхоз жыг хадэ хьэлэчт, борэн къэхъуу зэхифыщӀа хуэдэу. Нал къута, 286. ◊ Хьэлэч зэрыгъэхъун (2). ЛъэныкъуитӀ зэпэувар Ӏисраф зэрыгъэхъун, куэд хэкӀуэдэн. Кърым хъаным икӀэщӀыпӀэкӀэ дзэ къигъэкӀуащ, абы зауэ къикӀри хьэлэч зэрыгъэхъуу хуежьащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 617. Ӏэжьэгъуи сыти ямыӀэу къуажэр хьэлэч зэрыгъэхъуащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 60. Хьэлэч зэтехъуэн (1). Куэдым лей къащыщӀын, къатехьэн. Сабий къомри хьэлэч зэтехъуащи, уӀэгъэ хъуари, гужьеяуэ гъыри, иукӀыпари къыпхуэщӀэркъым. Нал къута, 214. Хьэлэч хъун (2). Зыгуэрым лей къытехьэн. Астемыр ар зэхихи хуэдэт, арщхьэкӀэ зимыщӀэжу щылът, и куэ ижьри и блыпкъри уӀэгъэ хъуауэ, лъы къыщӀэжа къомыр и щыгъыным зыщӀафарэ хьэлэч хъуауэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 170. Зырызу итыр мэхъу хьэлэчи, Жыг зэлъэӀэсхэр къызэтонэ. БжеитӀ. «Дамыгъэ», 104. Хьэлэч щӀын (6). Зыгуэрым лей къыщыгъэщӀын, ехын. И нэхъыбитӀым жэщурэ фӀэкӀ кӀуэ хъуакъым, нэмыцэм шы къомыр шуудзэу къафӀэщӀырти, авиацэр къраутӀыпщырти, шыр бомбэм хьэлэч ищӀырт. Нал къута, 268. Къалэм щыдэлъадэм бий я танкым, бронетранспортерым хьэлэч къащӀу щыхуежьами къикӀуэтакъым. Лыгъэ, 411. Аращ вэсмахуэ хьэлэч дызыщӀар. ХьэщӀэ лъапӀэ, 405. Хьэлэчыр и махуэу (1). Зыгуэр Ӏей дыдэу (фӀей хъун). Зепщыпщэурэ, хьэлэчыр и махуэу зиуцӀэпыжащ, ишхыни псы зэфэни имыӀэу. ГущӀэгъу, 426.

ЩӀЫН (ещӀ) лъэӀ. (395). Зыгуэр лэжьын. ЦӀыхубз и хьэлым уегупсысым, Ӏэдэм ищӀауи щӀы Ӏыхьлы, Зы къуаншэ гуэрым къыхахауэ Ар зэрыщытыр белджылыщ. ЦӀыхубз хьэл. «Дамыгъэ», 47. ПашэфӀ зыгъуэтырщ хъур кӀуэкӀафӀэ – Гурылъ нэхъ дахэр щӀы уэ гъуазэ. Къыумыгъазэ. «Дамыгъэ», 241. Узыпылъым уешхыдамэ, И ныбжьэгъу щӀы гъусэ, Пагэу дахэм щӀыхь хуумыщӀмэ, ЩӀэхыу зегъэгусэ. ЩӀалэ нагъуэм удихьэхмэ. «Бгы лъапэхэм деж», 76. ◊ [И] гуапэ щӀын (11). Еплъ гуапэ. Гурыщхъуэ щӀын (16). Еплъ гурыщхъуэ. Джэгуалъэ щӀын (4). Еплъ джэгуалъэ. [И] жагъуэ щӀын (29). Еплъ жагъуэ. Къабыл щӀын (20). Еплъ къабыл. ЛъэгущӀэт щӀын (3). Еплъ лъэгущӀэт. Мурад щӀын (38). Еплъ мурад II. Пшынафэ щӀын (2). Еплъ пшынафэ. Хэутэн щӀын (1). Еплъ хэутэн. ХэщӀапӀэ щӀын (11). Еплъ хэщӀапӀэ. ХэӀущӀыӀу щӀын (6). Еплъ хэӀущӀыӀу. Хьэдэлъэмыж щӀын (2). Еплъ хьэдэлъэмыж. Хьэлэч щӀын (6). Еплъ хьэлэч. ӀэщӀыб щӀын (14). Еплъ ӀэщӀыб. Ӏисраф щӀын (7). Еплъ Ӏисраф. Ӏуэху щӀын (1). Еплъ Ӏуэху. ☐ Нэм илъагъур Ӏэм ещӀэ (9). Еплъ нэ. Жыгыр къанэмэ, къудамэ ищӀынщ (1). Еплъ жыг.