къулыкъу зехьэн

зехьэн (зэрехьэ) перех. гл. 1. носить кого-что-л. / Зыгуэр къехьэкӀын, Ӏыгъыу къэкӀухьын. Хьэлъэ зехьэн. 2. развевать (ветром) / Жьым зэрихуэн, зэридзэн, кърихьэкӀын. Дунейр.. зэщӀищтауэ жьапщэ бзаджэм пшахъуэр гъуэжькурийуэ зэрихьэрт. Нарт. 3. носить что-л. (одежду, обувь) / Зыгуэр щыгъагъын (пыӀэ, цей, вакъэ сыт хуэдэхэр). Астемыр и цейр щыгъащ илэжьэхукӀэ, иужьым Тембот хуадыжми къэнар Лу зыкъомрэ зэрихьэ хъунут. КӀ. А. 4. переносное управлять, руководить чем-л. / Зыгуэрым и унафэщӀу щытын. Колхозыр зехьэн. Къэралыр зехьэн. 5. переносное хранить, беречь что-л. / Зыгуэр хъумэн. Чэщей бжэмышххэр иджыри къэс {КӀукӀуэ и } адэшхуэм зэрехьэ. Ӏуащхь. 6. переносное пользоваться чем-л., иметь что-л. в обиходе / Зыгуэр къэгъэсэбэпын. Ди унагъуэм аркъэ щызетхьэркъым. 7. переносное заботиться о ком-чем-л., ухаживать за кем-чем-л. / Зыгуэрым кӀэлъыплъын, зыхуей хуэгъэзэн. Унагъуэ зехьэн. Сымаджэ зехьэн. Сабий зехьэн. Хадэ зехьэн. Бзэгу зехьэн см. бзэгу. Залымыгъэ зехьэн см. залымыгъэ. Къулыкъу зехьэн см. къулыкъу. Лей зехьэн см. лей I, II. ЛӀыгъэ зехьэн см. лӀыгъэ. Нэпэншагъэ зехьэн см. напэншагъэ. УнэцӀэ зехьэн см. унэцӀэ. Хабзэ зехьэн см. хабзэ. ЦӀэ зехьэн см. цӀэ. Щэху зехьэн см. щэху I. Щхьэр зехьэн см. щхьэ. ЯтӀэ зехьэн см. ятӀэ. ӀэкӀэ зехьэн см. Ӏэ. Ӏуэху зехьэн см. Ӏуэху.

къулыкъу 1. служба, работа / ЩӀыпӀэ гуэрым цӀыхум щигъэзащӀэ лэжьыгъэ; къалэн. * А тӀум къулыкъуу къратар Ӏэхъуэти, Ӏэхъуэу уващ. Къэб. фольк. 2. должность / Здэлажьэ щӀыпӀэм цӀыхум щиӀыгъ ӀэнатӀэ. Къулыкъу зехьэн находиться на каком-л. посту, на какой-л. должности. * Къылышбийм и зэманым хуэдэжкъым нобэрей зэманыр, тхылъ умыщӀэу къулыкъу пхузехьэну-къым. КӀ. А. Къулыкъу хуэщӀэн служить кому-чему-л. * Сысэлэту, Ӏэщэ сӀыгъыу Пащтыхьыжьым къулыкъу хуэсщӀэрт. Акъ. З. Къулыкъу щӀэн = къулыкъу зехьэн.

КЪУЛЫКЪУ (64). 1. (9). ЩӀыпӀэ гуэрым цӀыхум щигъэзащӀэ лэжьыгъэ; къалэн. [Дэфэрэдж Ботэх жреӀэ:] – Си къулыкъум хохьэ, тӀасэ, сымаджэр зыхуэзапхъэ хуэзгъэзэну. Лъапсэ, 95. [БырмамытӀ:] Сэри занщӀэу си къулыкъу здэщыӀэм сокӀуэж, суд сытхэр зэрызехьэу си ужьым ит щхьэкӀэ къэзмыгъанэу. ХьэщӀэ лъапӀэ, 399. Зым и къулыкъур нэхъ гугъущ, адрейм ейр нэхъ тыншщ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 651. 2. (38). Здэлажьэ щӀыпӀэм цӀыхум щиӀыгъ ӀэнатӀэ. Рахьим банкышхуэ гуэрым къулыкъууфӀ иӀэу щылажьэрт, и къулыкъур къигъэсэбэпурэ и къуэш нэхъыщӀэ Зураби кхъухь тедзапӀэм ӀэнатӀэ хъарзынэ къыщыхуигъуэтри Зураб кассиру игъэуват. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 666. [Алыджыкъуэ комендантым жреӀэ:] Уи шырыкъуитӀым соплъри, уэ пхуэдэ къулыкъушхуэ зыхуагъэфащэм дежкӀэ емыкӀущ мобы хуэдэ шырыкъу плъыгъыну. МелыӀыч, 463. – Ярэби, апхуэдизу лӀыгъэ ущиӀэм, пщӀэ къыпхуащӀу, къулыкъу гуэр сыту къыуамытрэ уэ? – жиӀэри Муси хущӀэуащ и гъунэгъум. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 644. ◊ Къулыкъу зехьэн (2). ӀэнатӀэ гуэр Ӏутын. Инал лӀы хахуэ хъуащ, къулыкъушхуэ зэрехьэ, куэд къыфӀолӀыкӀ, и псалъэр пхокӀ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 528. Къылышбийм и зэманым хуэдэжкъым нобэрей зэманыр, тхылъ умыщӀэу къулыкъу пхузехьэнукъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 508. Къулыкъу хуэщӀэн (5). Зыгуэрым къалэн хуэщӀэн. - Уей, маржэ, хэкум и напэ тевмых, - жиӀэрт Къылышбий и къуэм [щӀалэхэм зыхуигъазэу], - къэралым, пащтыхьым къулыкъу хуэфщӀэну фыдогъэкӀуэри, фи хъыбарыфӀ къэсмэ, дыщыгуфӀыкӀынущ. Хъуэпсэгъуэ нур, 126. Иужьым Мэтхъэныр къадыуэ щытамэ, нобэ коммунист партым къулыкъу хуещӀэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 592. Уэлэхьи, си Ӏуэхум иджы Жыраслъэн къигъэзэжрэ Инал къулыкъу хуищӀэмэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 516. Къулыкъу щӀэн (4). Еплъ къулыкъу зехьэн. Езы Къулыр Долинск дэсу къыщӀэкӀащ, штабышхуэ гуэрым къулыкъу щищӀэу. Нал къута, 235. ЦӀыхубзыр дохутырт, штабым къулыкъу щызыщӀэ гуэрым и фызт. Щынэхужьыкъуэ, 69. Къулыкъум зиӀэтын (4). ӀэнатӀэкӀэ нэхъ лъагэ хъун, ӀэнатӀэ нэхъыфӀ зыӀэригъэхьэн. Берие и къулыкъум зиӀэтыхукӀэ Кобуловым и къулыкъуми зиӀэтурэ, а тӀур къызэдэгъуэгурыкӀуащ илъэс ӀэджэкӀэ. Лъапсэ, 91. [Дэфэрэдж:] Езы Аннэ Павловнэр мащӀэ щӀакъым сэ зэрысцӀыхурэ, иджыри къэс зэи сигу ебгъакъым, хуабжьу специалистыфӀщ, псэрэ гукӀэ и Ӏуэхум етащ, зытеува гъуэгуми къыпхутекӀынукъым, арауи къыщӀэкӀынущ и къулыкъум зиӀэтыну псоми хуагъэфащэурэ и Ӏуэхур къехуэха иджы щӀэхъуар. Лъапсэ, 11. Къулыкъур дэкӀуеин (2). Еплъ къулыкъум зиӀэтын. Штабым и начальникыу Мутаевыр щагъэувам, а машинэр обкомым я гаражым щӀэтым щыщу къратащ, и къулыкъу зэрыдэкӀуеир кърагъэлъагъужын щхьэкӀэ. Щынэхужьыкъуэ, 66. Зыкъом щӀауэ Нартыху Къазбэч бжьыпэр иубыдауэ пашэу уващи, лъэкӀыныгъэшхуэ иӀэщ, игу зэбгъэм и пщэ гурыгъыр зэпиудыну тӀэу еплъынукъым, гущӀэгъушхуэ зиӀэ лӀыуэ и хъыбар езым игъэӀужми, гущӀэгъукӀэ къыпыпхын щыӀэкъым, ней-нэфӀкӀэ цӀыхум яхущытщи, и нэфӀ зыщыхуэм и къулыкъур докӀуей. Лъапсэ, 73.