иӀэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ЛЭН (ЕЛЭ), ГЪЭЛЭН (ЕГЪАЛЭ), ИӀЭН/егъэӀэн; (регъаӀэ, реӀэ/иреӀэ); BOYAMAK
ИӀЭН; (иӀ/иӀэщ) SAHİP OLMAK
ИӀЭН → ЛЭН; BOYAMAK
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: лэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(иреӀэ)
Бэяу, краскэ с. ху. зыгуэрым (щэкӀым) и фэм зегъэхъуэжын. Чэсейр плъыжьу иӀэн. Щхьэцыр пкъынэкӀэ иӀэн.
рупокрасить, выкрасить что-л. (напр. ткань, волосы)
(иӀэщ)
1. Зыгуэрым зыгуэр (мылъку с. ху.) ейуэ щытын.
руиметь что-л. (напр. машину)
Мылъку иӀэн. Ахъшэ иӀэн.
2. Зыгуэрым зыгуэр бгъэдэлъын.
руиметь кого-что-л., обладать, располагать кем-чем-л.
НыбжьэгъуфӀ иӀэн. Къару иӀэн.
Kitapta geçtiği hali
иӀэн I (иреӀэ) перех. гл. покрасить, выкрасить что-л. (напр. ткань, волосы) / Бэяу, краскэ с. ху. зыгуэрым (щэкӀым) и фэм зегъэхъуэжын. Чэсейр плъыжьу иӀэн. Щхьэцыр пкъынэкӀэ иӀэн. II (иӀэщ) неперех. гл. 1. иметь что-л. (напр. машину) / Зыгуэрым зыгуэр (мылъку с. ху.) ейуэ щытын. Мылъку иӀэн. Ахъшэ иӀэн. 2. иметь кого-что-л., обладать, располагать кем-чем-л. / Зыгуэрым зыгуэр бгъэдэлъын. НыбжьэгъуфӀ иӀэн. Къару иӀэн.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(иреӀэ)
Бэяу, краскэ с.ху. зыгуэрым (п.п, щэкӀым) и фэм зегъэхъуэжын.
Пшэ гулмэдыну пӀащӀабзэр Пщэдджыжь дыгъэпсым къреӀэ.— Къущхьэхъу щыӀэ жэмышхэр. «Мывэ хуабэ», 36
(иӀэщ)
1. Зыгуэрым зыгуэр ейуэ щытын.
ЩӀалэу, къиша къудейуэ къалэм япэ дыдэ къыщыдыхьам зы джыдэ жан Ӏэрыхуэу къэпым кӀуэцӀылъу – аращ мылъкуу иӀар [Абу-Деруиш].— Кхъэлэгъунэ, 373
+2 örnek
А балконыр школым нэгузыужьыгъуэу яӀэт: пщыхьэщхьэкӀэ цӀыкӀухэр къиувэрти хэт блэкӀми къыблэкӀыжми еплъу итт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 559
Модрей кӀэрахъуэ зиӀэхэми заущэхужащ, уеблэмэ щэху цӀыкӀуурэ я унэ ирагъэхьыжащ, Алий зэхуишэсу фӀыуэ къегия нэужь.— Зи лъэрыгъыпсыр тӀыгъа, 531
2. Зыгуэрым зыгуэр бгъэдэлъын (къару, зэфӀэкӀ, лӀыгъэ н.къ.).
[Инал лӀы лъэщщ] Къуршым мывэ къыгуичын жыпӀэу къару иӀэщ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 542
+2 örnek
Сэ, бийми, мащэм изгъэхуэну Зы сыпсэухукӀэ сыхуэмей, Мащэ къэтӀыныр хьэлу зиӀэр Техуэнщ, щигъэтмэ, мы дунейм.— Зэгуэр си щхьэцри фӀыцӀэ дыдэт. «Вагъуэ махуэ», 361
ТӀутӀэ щӀэныгъэ имыӀэми, щӀэныгъэ зиӀэм пщэ хуищӀырт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 560
Deyimler (8)
гъуни нэзи имыӀэн
Еплъ: гъунэ
жэщи махуи ямыӀэн
Еплъ: жэщ
кӀэ имыӀэн
Еплъ: кӀэ
кӀуапӀи жапӀи имыӀэн
Еплъ: кӀуапӀэ
4 deyim daha
лажьи-хъати имыӀэн
Еплъ: лажьи-хъати
напэ имыӀэн
Еплъ: напэ
уасэ иӀэкъым
Еплъ: уасэ
абы фӀэкӀа Ӏуэху имыӀэн
Еплъ: абы фӀэкӀа
Kitapta geçtiği hali
ИӀЭН I (иреӀэ) лъэӀ. (2). Бэяу, краскэ с.ху. зыгуэрым (п.п, щэкӀым) и фэм зегъэхъуэжын. Пшэ гулмэдыну пӀащӀабзэр Пщэдджыжь дыгъэпсым къреӀэ. Къущхьэхъу щыӀэ жэмышхэр. «Мывэ хуабэ», 36.
ИӀЭН II (иӀэщ) лъэмыӀ. (178). 1. (135). Зыгуэрым зыгуэр ейуэ щытын. ЩӀалэу, къиша къудейуэ къалэм япэ дыдэ къыщыдыхьам зы джыдэ жан Ӏэрыхуэу къэпым кӀуэцӀылъу – аращ мылъкуу иӀар [Абу-Деруиш]. Кхъэлэгъунэ, 373. А балконыр школым нэгузыужьыгъуэу яӀэт: пщыхьэщхьэкӀэ цӀыкӀухэр къиувэрти хэт блэкӀми къыблэкӀыжми еплъу итт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 559. Модрей кӀэрахъуэ зиӀэхэми заущэхужащ, уеблэмэ щэху цӀыкӀуурэ я унэ ирагъэхьыжащ, Алий зэхуишэсу фӀыуэ къегия нэужь. Зи лъэрыгъыпсыр тӀыгъа, 531. 2. (43). Зыгуэрым зыгуэр бгъэдэлъын (къару, зэфӀэкӀ, лӀыгъэ н.къ.). [Инал лӀы лъэщщ] Къуршым мывэ къыгуичын жыпӀэу къару иӀэщ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 542. Сэ, бийми, мащэм изгъэхуэну Зы сыпсэухукӀэ сыхуэмей, Мащэ къэтӀыныр хьэлу зиӀэр Техуэнщ, щигъэтмэ, мы дунейм. Зэгуэр си щхьэцри фӀыцӀэ дыдэт. «Вагъуэ махуэ», 361. ТӀутӀэ щӀэныгъэ имыӀэми, щӀэныгъэ зиӀэм пщэ хуищӀырт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 560. ◊ Гъуни нэзи имыӀэн (1). Еплъ гъунэ. Жэщи махуи ямыӀэн (15). Еплъ жэщ. КӀэ имыӀэн (2). Еплъ кӀэ. КӀуапӀи жапӀи имыӀэн (7). Еплъ кӀуапӀэ. Лажьи-хъати имыӀэн (16). Еплъ лажьи-хъати. Напэ имыӀэн (4). Еплъ напэ I. Уасэ иӀэкъым (1). Еплъ уасэ I. Абы фӀэкӀа Ӏуэху имыӀэн (2). Еплъ абы фӀэкӀа.