къутэн

Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj

arızalanmak
Ortakкъутэнкъэкъутэн
Doğuзэщыкъуэн
Batıзэщыкъон
bozmak
Ortakкъутэн
DoğuукъуэнзэщыгъэкъуэнзэщыгъэкӀуеин
BatıубэтэнукъонзэщыгъэкъонзэщыгъэкӀоен
bozulmak
Ortakкъутэн
DoğuзэщыкъуэнзэщыкӀуеинзэӀыхьэн
BatıубэтэнукъонзэщыкъонзэщыкӀоензэӀэхьан
kırılmakbozulmak
Ortakкъутэн
kırmak
Ortakкъутэн
Batıубэтэн
yıkılmak
Ortakкъутэнзэхэкъутэн
Doğuкъэуэнзэхэуэн
Batıкъэонзэхэон
yıkmak
Ortakкъутэнзэхэкъутэн
Doğuкъэгъэуэнзэхэгъэуэниудын
Batıкъэгъэонзэхэгъэониутын
Kitapta geçtiği hali

зэщыкъон/зэщыкъуэн, КЪУТЭН, КЪЭКЪУТЭН; ARIZALANMAK

КЪУТЭН (ЕКЪУТЭ); убэтэн (еубатэ); укъон/укъуэн (еукъо/еукъуэ); зэщыгъэкъон/зэщыгъэкъуэн (зэщегъакъо/зэщегъакъуэ); зэщыгъэкӀоен/зэщыгъэкӀуеин, (зэщегъэкӀуае/зэщегъэкӀуей); BOZMAK

КЪУТЭН; BOZMAK

убэтэн, КЪУТЭН; BOZMAK, KIRMAK

КЪУТЭН (МЭКЪУТЭ), убэтэн (мэубатэ), укъон (мэукъо), зэщыкъон/зэщыкъуэн (зэщэкъо/ зэщокъуэ), зэщыкӀоен/зэщыкӀуеин (зэщэкӀуае/зэщокӀуей), зэӀэхьан/ зэӀыхьэн (зэӀэхьа/зэӀохьэ); BOZULMAK

КЪУТЭН; (къутагъэ/къутащ:kırıldı; МЭКЪУТЭ); убэтэн; убэтагъэ: kırıldı; мэубатэ); KIRILMAK (bozulmak)

КЪУТЭН 1 (ыкъутагъ/икъутащ: kırdı; ЕКЪУТЭ: kırıyor); убэтэн (ыубэтагъ: kırdı; еубатэ: kırıyor); KIRMAK

къэон/къэуэн (къэо/къоуэ); зэхэон/зэхэуэн (зэхэо/зэхоуэ); КЪУТЭН (МЭКЪУТЭ); ЗЭХЭКЪУТЭН (зэхэкъутэ/зэхокъутэ); YIKILMAK

къэгъэон/къэгъэуэн (къегъао/къегъауэ); зэхэгъэон/зэхэгъэуэн (зэхегъао/зэхегъауэ); иутын/иудын (реуты/иреуд); КЪУТЭН (ЕКЪУТЭ); ЗЭХЭКЪУТЭН (ЗЭХЕКЪУТЭ); YIKMAK

КЪУТЭН → къэгъэон; YIKMAK

КЪУТЭН → къэон; YIKILMAK (kırılmak, kırılıp ~)

КЪУТЭН → зэщыкъон; ARIZALANMAK

Bu sonuç kitaptaki 12 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.

Ayrıca bakınız: къэгъэон, къэон, зэщыкъон

Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.

руа) (екъутэ) перех. гл.

1. Къару ехьэлӀауэ зыгуэр Ӏыхьэ-Ӏыхьэу зэгуэудын, зэпкърыудын (зэпэщхьэхуэ щӀын).

русломать, разбить, разрушить что-л.

Ар щызэхихым, нанэм и тэбакъитӀыр икъутэри къэкӀуэжащ.— Къэбэрдей ӀуэрыӀуатэ

2. Пхъэр хьэкум зэриплъхьэнум хуэдэу зэпыупщӀын, зэгуэудын. Зыгуэрым и щытыкӀэр фӀэкӀуэдын, Ӏыхьэ-Ӏыхьэу (Ӏыхьэ зыбжанэу) зэгуэудын; зэтеуэн.

руколоть (дрова)

Пхъэ мащӀэ пкъутэм, анэр шхыдэу, Куэд бгъэсми адэм имыдэу.— Е. К. б) (мэкъутэ)

+4 örnek

неперех. гл.— сломаться, разбиться, разрушиться

Хьэкъущыкъур къутащ. Унэр къутащ.

Ар щыщӀалэм шууэ зэтеджалэри и лъакъуэ къутауэ щытащ.— Черкес ӀуэрыӀуатэхэр

Бгъэр куэдрэ уэмэ, и дамэр мэкъутэ.— Псалъэжьхэр

Bu maddedeki ifadeler (3)

ахъшэ къутэн

Еплъ: ахъшэ

унафэр къутэн

Еплъ: унафэ

хабзэр къутэн

Еплъ: хабзэ

Kitapta geçtiği hali

къутэн а) (екъутэ) перех. гл. 1. сломать, разбить, разрушить что-л. / Къару ехьэлӀауэ зыгуэр Ӏыхьэ-Ӏыхьэу зэгуэудын, зэпкърыудын (зэпэщхьэхуэ щӀын). * Ар щызэхихым, нанэм и тэбакъитӀыр икъутэри къэкӀуэжащ. Къэб. фольк. 2. колоть (дрова) / Пхъэр хьэкум зэриплъхьэнум хуэдэу зэпыупщӀын, зэгуэудын. * Пхъэ мащӀэ пкъутэм, анэр шхыдэу, Куэд бгъэсми адэм имыдэу. Е. К. б) (мэкъутэ) неперех. гл. сломаться, разбиться, разрушиться / Зыгуэрым и щытыкӀэр фӀэкӀуэдын, Ӏыхьэ-Ӏыхьэу (Ӏыхьэ зыбжанэу) зэгуэудын; зэтеуэн. Хьэкъущыкъур къутащ. Унэр къутащ. * Ар щыщӀалэм шууэ зэтеджалэри и лъакъуэ къутауэ щытащ. Черк. фольк. Бгъэр куэдрэ уэмэ, и дамэр мэкъутэ. (погов.) Ахъшэ къутэн см. ахъшэ. Унафэр къутэн см. унафэ. Хабзэр къутэн см. хабзэ.

КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.

(екъутэ)

1. Къару ехьэлӀауэ зыгуэр Ӏисраф щӀын, афӀэкӀа щымыӀэжыну. -14.

Елдар зэӀущӀэр зэрекӀуэкӀыу, гуэщым нэсщ, бжэр икъутэри, кӀэкуакуэу дурэшым дэс Нурхьэлий къыдишу тешанкӀэм иригъэтӀысхьэху, жылэр къызэрыӀэтащ— Хъуэпсэгъуэ нур, 256

+2 örnek

Абы ящыщ хъунт Инали занщӀэу къыщылъэтри стэкан иӀыгъыр стӀолым щытригъэувэм хьэбэсабэу икъутащ— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 591

Фашист гуэрым сымыщӀэххэу СырихьэлӀэщ жэщ мэзэхэу, ЗанщӀэу зездзри изудауэ, И щхьэр каскэмкӀэ скъутауэ, Щылът гурыму елъэкъуауэу— Волгэ Ӏуфэ. «Партыр ди пашэу», 13

2. Пхъэр хьэкум зэриплъхьэнум хуэдэу зэпыупщӀын, зэгуэудын.

Кулисум тӀэкӀу къэпӀэщӀауэ къэкӀуати, унэр зэлъыӀуихащ, псы къихьащ, пхъэи икъутащ, жьэгум мафӀэ ирицӀыхьщ, псы игъэхуабэри, жьыщӀэн сыт щыӀэт гъунэжуи, ижьыщӀащ— Нэгъуху, 35

+2 örnek

Абы егупсысурэ джэдэщымкӀи кӀуэри джэдыкӀищ абгъуэм кърихащ, пхъэ тӀэкӀуи икъутэри жьэгум илъ мафӀэр зэщӀигъэстыжащ— Щынэхужьыкъуэ, 23

[Алыджыкъуэ:] Зызгъэпсэхуу тӀэкӀу зыкъэсщӀэжа нэужь, си щхьэм къохьэ: цӀыхубзыр пщэфӀэху сыщымысу мо джыдэр къасщтэу пхъэ къэсхьар скъутэн, жысӀэу.— МелыӀыч, 440

(мэкъутэ)

1. Зыгуэрым и щытыкӀэр иӀа зыгуэр фӀэкӀуэдын, мылэжьэж хъун, Ӏисраф хъун.

Бахъсэныпсым тет щхьэлыжьым зы динамэ машинэ щӀагъэувауэ арат электричествэр къыдэзытри, щхьэлыр къутэрэ къэувыӀэмэ, ди унэр пщыхьэщхьэкӀэ кӀыфӀт— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 523

+2 örnek

Дапщэ хъуами къыпхуэмыщӀэу Си сыхьэтри зэ къутэнщ, Мис итӀанэ стхам уэ къеджэ – Си зэманым гу лъыптэнщ— Сыхьэт. «Батырыбжьэ», 56

Классышхуэм зы уэздыгъэ закъуэ и абджыр къутауэ щӀэтрэ гъунэгъуу щысым зыгуэр илъагъуми, щӀыбагъымкӀэ щысым илъагъу щӀагъуэ щымыӀэу и тетрадым тефыщӀыхьу щыст— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 530

2. Пхъэр зэпыупщӀауэ, зэгуэудауэ щытын.

[Алыджыкъуэ:] Мо пхъэ къутар здэщылъым деж зызгъэукӀуриймэ, зэфӀэкӀакъэ— МелыӀыч, 442

+1 örnek

[Алыджыкъуэ:] Тхьэм ещӀэ, пхъэ къутапщӀэ сӀыпхыну жиӀэу, [цӀыхубзыр] къызэупщӀыну арагъэнт— МелыӀыч, 440

Deyimler (6)

дунейр къутэн

Еплъ: дуней

дунейр къутэху

Еплъ: дуней

[и] насып къутэн

Еплъ: насып

тхьэрыӀуэр къутэн

Еплъ: тхьэрыӀуэ

2 deyim daha

унафэр къутэн

Еплъ: унафэ

хабзэр къутэн

Еплъ: хабзэ

Kitapta geçtiği hali

КЪУТЭН I (екъутэ) лъэӀ. (58). 1. (48). Къару ехьэлӀауэ зыгуэр Ӏисраф щӀын, афӀэкӀа щымыӀэжыну. Елдар зэӀущӀэр зэрекӀуэкӀыу, гуэщым нэсщ, бжэр икъутэри, кӀэкуакуэу дурэшым дэс Нурхьэлий къыдишу тешанкӀэм иригъэтӀысхьэху, жылэр къызэрыӀэтащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 256. Абы ящыщ хъунт Инали занщӀэу къыщылъэтри стэкан иӀыгъыр стӀолым щытригъэувэм хьэбэсабэу икъутащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 591. Фашист гуэрым сымыщӀэххэу СырихьэлӀэщ жэщ мэзэхэу, ЗанщӀэу зездзри изудауэ, И щхьэр каскэмкӀэ скъутауэ, Щылът гурыму елъэкъуауэу. Волгэ Ӏуфэ. «Партыр ди пашэу», 13-14. 2. (10). Пхъэр хьэкум зэриплъхьэнум хуэдэу зэпыупщӀын, зэгуэудын. Кулисум тӀэкӀу къэпӀэщӀауэ къэкӀуати, унэр зэлъыӀуихащ, псы къихьащ, пхъэи икъутащ, жьэгум мафӀэ ирицӀыхьщ, псы игъэхуабэри, жьыщӀэн сыт щыӀэт гъунэжуи, ижьыщӀащ. Нэгъуху, 35. Абы егупсысурэ джэдэщымкӀи кӀуэри джэдыкӀищ абгъуэм кърихащ, пхъэ тӀэкӀуи икъутэри жьэгум илъ мафӀэр зэщӀигъэстыжащ. Щынэхужьыкъуэ, 23. [Алыджыкъуэ:] Зызгъэпсэхуу тӀэкӀу зыкъэсщӀэжа нэужь, си щхьэм къохьэ: цӀыхубзыр пщэфӀэху сыщымысу мо джыдэр къасщтэу пхъэ къэсхьар скъутэн, жысӀэу. МелыӀыч, 440.

КЪУТЭН II (мэкъутэ) лъэмыӀ. (36). 1. (34). Зыгуэрым и щытыкӀэр иӀа зыгуэр фӀэкӀуэдын, мылэжьэж хъун, Ӏисраф хъун. Бахъсэныпсым тет щхьэлыжьым зы динамэ машинэ щӀагъэувауэ арат электричествэр къыдэзытри, щхьэлыр къутэрэ къэувыӀэмэ, ди унэр пщыхьэщхьэкӀэ кӀыфӀт. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 523. Дапщэ хъуами къыпхуэмыщӀэу Си сыхьэтри зэ къутэнщ, Мис итӀанэ стхам уэ къеджэ – Си зэманым гу лъыптэнщ. Сыхьэт. «Батырыбжьэ», 56. Классышхуэм зы уэздыгъэ закъуэ и абджыр къутауэ щӀэтрэ гъунэгъуу щысым зыгуэр илъагъуми, щӀыбагъымкӀэ щысым илъагъу щӀагъуэ щымыӀэу и тетрадым тефыщӀыхьу щыст. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 530. 2. (2). Пхъэр зэпыупщӀауэ, зэгуэудауэ щытын. [Алыджыкъуэ:] Мо пхъэ къутар здэщылъым деж зызгъэукӀуриймэ, зэфӀэкӀакъэ? МелыӀыч, 442. [Алыджыкъуэ:] Тхьэм ещӀэ, пхъэ къутапщӀэ сӀыпхыну жиӀэу, [цӀыхубзыр] къызэупщӀыну арагъэнт. МелыӀыч, 440. ◊ Дунейр къутэн (3). Еплъ дуней. Дунейр къутэху (1). Еплъ дуней. [И] насып къутэн (2). Еплъ насып. ТхьэрыӀуэр къутэн (1). Еплъ тхьэрыӀуэ. Унафэр къутэн (2). Еплъ унафэ. Хабзэр къутэн (2). Еплъ хабзэ III.

Türkçe/Adığece Sözlük, Abaze İbrahim Alhas

Bu sözcüğün karşılık olarak geçtiği maddeler

arıza bozmak haklamak halel hasar kırılmak kırmak yarmak yıkılmak yıkmak

Düzeltme Öner

къутэн
Sorun nedir?

KVKK aydınlatma metni

Destek Ver

adigebze.org, Çerkesçenin korunmasına, öğrenilmesine ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamak amacıyla geliştirilen bağımsız ve kullanımı ücretsiz bir kültür projesidir.

Projenin sunucu, bakım, geliştirme ve sürdürülebilirlik giderlerine destek sağlayarak adigebze.org gönüllüsü olmak isterseniz aşağıdaki form üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Sizinle en kısa sürede iletişime geçeceğiz.