псалъэмакъ къэгъэхъеин

къэгъэхъеин каузатив к къэхъеин / Къэхъеин псалъэм и каузатив. Сабэр къэгъэхъеин. И гугъу къэгъэхъеин см. гугъу II. Псалъэмакъ къэгъэхъеин см. псалъэмакъ. Уз къэгъэхъеин см. уз. Ӏуэху къэгъэхъеин см. Ӏуэху.

псалъэмакъ разговор, беседа / Зыгуэр жызыӀэм, зэжезыӀэхэм я макъ, цӀыхуитӀ е нэхъыбэ зэпсэлъэныгъэ. Псалъэмакъыр зэпыгъэун. * ГущӀэгъу зыхэлъ псалъэмакъыр щызэхихым, нэхъ гъунэгъуу щылъ уӀэгъэр абыхэм къепщылӀэу къежьащ. Къ. Хь. Сэ зы псалъэмакъ гуэр вжесӀэнущи псоми фи жагъуэ фымыщӀ. фольк. Псалъэмакъ егъэкӀуэкӀын вести разговор. Псалъэмакъ ещэкӀын поднять шумиху вокруг кого-чего-л. Псалъэмакъ къэгъэхъеин (къэӀэтын, хэлъхьэн, щӀын) поднять скандал, спор, затеять неприятный разговор. Псалъэмакъ къэхъеин возникнуть, вспыхнуть - о скандале, споре, неприятном разговоре. Псалъэмакъ хэтын участвовать в скандале, споре. Псалъэмакъым хыхьэн вступить в чей-л. разговор. Псалъэмакъыр къэхъеижын возникнуть, вспыхнуть вновь - о скандале, споре, неприятном разговоре. Псалъэмакъыр {зыгуэрым} тешэн свести к чему-л. разговор.

ПСАЛЪЭМАКЪ (36). Зыгуэр зэжезыӀэхэм я макъ, я зэпсэлъэныгъэ. Хэт псалъэми имыщӀэу, зыгуэрхэм я псалъэмакъ Астемыр зэхех, арщхьэкӀэ и Ӏэблэ лъэныкъуэр фӀалъэф хуэдэу и нэм аргуэру къыщхьэрепхъуэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 170. Щхьэгъубжэм къыӀуту къэдаӀуэ псори зэдеплъэкӀрэ заплъыхьа щхьэкӀэ, а зи псалъэмакъ къэӀуар зыми къахуэщӀакъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 593. [Алыджыкъуэ:] Псалъэмакъыр абдеж щыдуха щхьэкӀэ, бэзэр махуэр къызэрыблагъэу, Илас аргуэру къытрегъэзэж: - Кащкон, хьэжыгъэр гъуэтэнурэ кӀуэдынущ, абы нэхърэ дызэгурыгъаӀуи, дыгъащэ. МелыӀыч, 469. ◊ Псалъэмакъ къэгъэхъеин (3). Зэпсэлъэн щӀэдзэн. Якъубрэ Локотошрэ а псалъэмакъыр къамыгъэхъеижурэ тӀэкӀу дэкӀащ. Нал къута, 297. А псалъэмакъыр зэгуэр Елдар къигъэхъеяти, Инал идакъым: – Ди жагъуэгъум зафыщӀыж щхьэкӀэ, си пыӀэм зыц къыхэхуауи къысфӀэӀуэхунукъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 574. Мы псалъэмакъ мышыу къэвгъэхъеяр сытым щыщ. Лъапсэ, 82. Псалъэмакъ къэхъеин (8). Еплъ псалъэмакъ къэгъэхъеин. Псалъэмакъ къэхъеяр зыхуэмейт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 592. Локотош и пщӀыхьэпӀи къыхэхуакъым абы хуэдэ псалъэмакъ къэхъеину. Нал къута, 258. Къэхъея псалъэмакъыр Нартыхум и гум шэуэ къытехуащи, иджы зыри и нэм къихьыжыркъым, сыщӀэкӀыу щхьэ семыжьэжрэ, жиӀэу къызэкӀуэкӀащ, псалъэ мышыум клубым щыжаӀар къыхыхьэжауэ зэгуэуд щхьэкӀэ, яхэкӀыжмэ, къызэхуэсам я жагъуэ хъунущи, жаӀэр уи гум томыгъахуэу хъунукъым. Лъапсэ, 75. Псалъэмакъ къэӀэтын (7). Зэщыхьэн, зэдэуэн. ЗэӀущӀэм кърихьэлӀа лӀыжьхэми ящӀэжыртэкъым абы хуэдэ псалъэмакъ схуодым къыщаӀэтауэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 93. Губжьауэ пщӀантӀэм дэмылъдэ, Зи щхьэ зыхъумэм нэхъ хуосакъыр, Е щыуэу унэм щӀэмыджадэ, КъимыӀэтыххэ псалъэмакъи. ЛӀэныгъэ. «Мывэ хуабэ», 205. Дэ тщыщу зы жэнэтым нагъэсыну си фӀэщ зыщӀын щыӀэкъым, - жиӀэри псалъэмакъ къаӀэтам бабыщым кӀэ иритащ. Кхъухь пхэнж, 506. Псалъэмакъ къехьэлӀэн (1). ӀуэхукӀэ зыгуэрым зыхуэгъэзэн. Къалъхуащи щӀалэ – лъэпкъ и къупщхьэщ, Хъыджэбз зыхуалъхур иресакъ, А щӀалэм, къэсмэ и къэшэгъуэ, КъывихьэлӀэнущ псалъэмакъ. Хъуэхъу. «Вагъуэ махуэ», 25. Псалъэмакъ мышыу (4). Мыхьэнэ зимыӀэ хъыбар. «Псалъэмакъ мышыум» зы псалъэкӀэ кӀэ иритын и гугъати, къехъулӀакъым, зигу къэжэнахэр хьэргъэшыргъэ зэрыгъэхъуа фӀэкӀ. Лъапсэ, 82. Ӏаущхьэмахуэ пачати, къыдатыжащ, – къэпсэлъащ Мэмэт-щӀакъуэ, «псалъэмакъ мышыум» кӀэ иритын и хьисэпу, арщхьэкӀэ гупыр нэхъри къызэщӀэващ. Лъапсэ, 82.