зыщӀын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
пэчыжьэ/пэжыжьэ ХЪУН/зышӀын/ зыщӀын → ӀУКӀЫН; UZAKLAŞMAK
ПЭБЛАГЪЭ/ПЭГЪУНЭГЪУ зышӀын/ зыщӀын → екӀолӀэн; YAKLAŞMAK
ПЭГЪУНЭГЪУ/ПЭБЛАГЪЭ зышӀын/зыщӀын → екӀолӀэн; YAKLAŞMAK
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: екӀолӀэн, ӀукӀын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(зещӀ)
1. Зыгуэр зыгъэхъун.
рустать кем-л. (напр. врачом)
ӀэщӀагъэлӀ зыщӀын. Ар {усакӀуэр} щыцӀыкӀум щыгъуэ, къыщыщӀэдзауэ зауэлӀ зищӀыну хэтащ. Ӏуащхь.
2. Зыгъэпэгэн, зыгъэтӀеин.
рудержаться высокомерно; манерничать; задаваться
Ӏейуэ зыщӀын.
3. Зыкъихын, зыгъэщӀэрэщӀэн.
румодничать, франтить
Kitapta geçtiği hali
зыщӀын (зещӀ) перех. гл. 1. стать кем-л. (напр. врачом) / Зыгуэр зыгъэхъун. ӀэщӀагъэлӀ зыщӀын. Ар {усакӀуэр} щыцӀыкӀум щыгъуэ, къыщыщӀэдзауэ зауэлӀ зищӀыну хэтащ. Ӏуащхь. 2. переносное держаться высокомерно; манерничать; задаваться / Зыгъэпэгэн, зыгъэтӀеин. Ӏейуэ зыщӀын. 3. переносное модничать, франтить / Зыкъихын, зыгъэщӀэрэщӀэн. Делэ зыщӀын см. делэ. Жей нэпцӀ зыщӀын см. жей. Зэхэмых нэпцӀ зыщӀын см. зэхэмых.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(зещӀ)
1. Зыгуэр зыгъэхъун. –272.
И къуажэгъу щӀалэ цӀыкӀуу Битик- Арбузик къыхуеджати, ар зыуи къыщыхъуакъым Арбузик: - уа-а, Къазджэрий ещхь зыпщӀыну ара!— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 619
+2 örnek
А тӀур [Тамарэрэ Пыжьынэрэ] зэгурымыӀуэу я псалъэмакъыр абдеж щаухами, Тамарэ и къекӀуэкӀыкӀам щыгъуазэ зытщӀынщ, цӀыхубз уэндэгъур санитаркэу сымаджэщым щӀыщӀэтыр къыбгурыӀуэн папщӀэ.— Лъапсэ, 23
Куэд щӀатэкъым Данизэт бэлшэвычым я зэманым «сыкъэрэхьэлъкъ цӀыхубзщ, Бот сыхуэдэ къабзэщ, лӀо си гъукӀэ щхьэгъуэплъым власть щӀыхуэмыфащэр, яфӀэубыд, Бот, бжьыпэр, Ӏыхьэншэ зумыщӀ», – жиӀэу зэрыщытрэ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 271
2. Глагол псалъэрэ «хуэдэ», «нэпцӀ» псалъэхэмрэ щигъусэм деж: Фэ зытегъэуэн, закъыфӀэгъэщӀын, закъыщыгъэхъун. –68.
Мэмэт-щӀакъуэ фыз унафэкӀэ мэпсэу жыпӀэмэ, тэмэм хъунукъым, сыту жыпӀэмэ, и фызым сыт жиӀами екӀи фӀыкӀи зы псалъэ пидзыжыркъым, цӀутӀ жимыӀэу псоми едаӀуэ хуэдэу зещӀ, ауэ фыз псалъэр хыв хьэ ебэнауэ къонэ.— Лъапсэ, 67
+3 örnek
Бжэ щӀыхьэпӀэм деж лӀыжь гуэр щыст, хамэ щӀимыгъэхьэу, арщхьэкӀэ щӀэкӀ-щӀыхьэ псоми адыгэ цей ящыгъти, хамэри мыхамэри хузэхэгъэкӀыртэкъым, хэт илъагъуми дадэм зигъэткӀий хуэдэу зищӀырт: – УщӀыхьэу ядэркъым, – жиӀэрти.— Хъуэпсэгъуэ нур, 172
Къэрэжьи цыджану къэлыбат, арщхьэкӀэ, и фочым тегузэвыхьати, зыкъригъэщӀакъым, гушыӀэ нэпцӀ зищӀащ.— Лъапсэ, 104
Якъуб дыхьэшх нэпцӀ зищӀащ.— Нал къута, 309
3. Глагол дэӀэпыкъуэгъущ, зыщӀыгъу псалъэм къикӀыр гъэзэщӀэныгъэ мыхьэнэ иӀэу.
НтӀэ, анестезиологым сымаджэм и псэр хэкӀыу гу лъита нэужь, гузэвэгъуэр къыстехуэрэ сыгужьеймэ, зызэрысщӀыр и нэкӀэ зрагъэлъагъумэ, яфӀэфӀу арагъэнкӀи мэхъур, сэри абыхэм гугъу задезмыгъэхьыщэу, анестезиологыр гъусэ сщӀыри операционнэм сыщӀэтӀысхьащ, операцэ къытпэщытым и планым дегупсысу.— Лъапсэ, 16
Deyimler (2)
кӀэбгъу зыщӀын
Еплъ: кӀэбгъу
лъэныкъуэегъэз зыщӀын
Еплъ: лъэныкъуэегъэз
Kitapta geçtiği hali
ЗЫЩӀЫН (зещӀ) лъэӀ. (144). 1. (48). Зыгуэр зыгъэхъун. И къуажэгъу щӀалэ цӀыкӀуу Битик- Арбузик къыхуеджати, ар зыуи къыщыхъуакъым Арбузик: - уа-а, Къазджэрий ещхь зыпщӀыну ара! Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 619. А тӀур [Тамарэрэ Пыжьынэрэ] зэгурымыӀуэу я псалъэмакъыр абдеж щаухами, Тамарэ и къекӀуэкӀыкӀам щыгъуазэ зытщӀынщ, цӀыхубз уэндэгъур санитаркэу сымаджэщым щӀыщӀэтыр къыбгурыӀуэн папщӀэ. Лъапсэ, 23. Куэд щӀатэкъым Данизэт бэлшэвычым я зэманым «сыкъэрэхьэлъкъ цӀыхубзщ, Бот сыхуэдэ къабзэщ, лӀо си гъукӀэ щхьэгъуэплъым власть щӀыхуэмыфащэр, яфӀэубыд, Бот, бжьыпэр, Ӏыхьэншэ зумыщӀ», – жиӀэу зэрыщытрэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 271–272. 2. (75). Глагол псалъэрэ «хуэдэ», «нэпцӀ» псалъэхэмрэ щигъусэм деж: Фэ зытегъэуэн, закъыфӀэгъэщӀын, закъыщыгъэхъун. Мэмэт-щӀакъуэ фыз унафэкӀэ мэпсэу жыпӀэмэ, тэмэм хъунукъым, сыту жыпӀэмэ, и фызым сыт жиӀами екӀи фӀыкӀи зы псалъэ пидзыжыркъым, цӀутӀ жимыӀэу псоми едаӀуэ хуэдэу зещӀ, ауэ фыз псалъэр хыв хьэ ебэнауэ къонэ. Лъапсэ, 67–68. Бжэ щӀыхьэпӀэм деж лӀыжь гуэр щыст, хамэ щӀимыгъэхьэу, арщхьэкӀэ щӀэкӀ-щӀыхьэ псоми адыгэ цей ящыгъти, хамэри мыхамэри хузэхэгъэкӀыртэкъым, хэт илъагъуми дадэм зигъэткӀий хуэдэу зищӀырт: – УщӀыхьэу ядэркъым, – жиӀэрти. Хъуэпсэгъуэ нур, 172. Къэрэжьи цыджану къэлыбат, арщхьэкӀэ, и фочым тегузэвыхьати, зыкъригъэщӀакъым, гушыӀэ нэпцӀ зищӀащ. Лъапсэ, 104. Якъуб дыхьэшх нэпцӀ зищӀащ. Нал къута, 309. 3. (21). Глагол дэӀэпыкъуэгъущ, зыщӀыгъу псалъэм къикӀыр гъэзэщӀэныгъэ мыхьэнэ иӀэу. НтӀэ, анестезиологым сымаджэм и псэр хэкӀыу гу лъита нэужь, гузэвэгъуэр къыстехуэрэ сыгужьеймэ, зызэрысщӀыр и нэкӀэ зрагъэлъагъумэ, яфӀэфӀу арагъэнкӀи мэхъур, сэри абыхэм гугъу задезмыгъэхьыщэу, анестезиологыр гъусэ сщӀыри операционнэм сыщӀэтӀысхьащ, операцэ къытпэщытым и планым дегупсысу. Лъапсэ, 16. ◊ КӀэбгъу зыщӀын (19). Еплъ кӀэбгъу. Лъэныкъуэегъэз зыщӀын (2). Еплъ лъэныкъуэегъэз.