дэхуэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
дэфэн/дэхуэн (дэфэ/дохуэ); ALMAK 3 (arasına sığmak)
дэхуэн → дэфэн; ALMAK 3 (arasına sığmak)
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: дэфэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(дохуэ)
ЗыщӀыпӀэ ехуэхын, дэджэлэн.
руупасть, свалиться куда-л., в пространство между чем-л.
Къуэм дэхуэн. Белыр кӀэнауэм дэхуэхащ.
+1 örnek
КъарапцӀэм тесыр зэзэуар зэфӀэщӀэри шыплӀэм дэхуащ.— Теунэ Хьэчим
(дохуэ)
КъэмынэӀауэ зыщӀыпӀэ дэзэгъэн.
рувместиться куда-л., поместиться во что-л.
Щыгъын псори зы пхъуантэм дэхуащ.
(дехуэ)
Хуурэ зэхуаку, къэщӀыхьа гуэрым дэгъэхуэн.
рузагнать кого-л. куда-л., в пространство между чем-л. (напр. лошадей во двор)
ПщӀантӀэм Ӏэщ дэхуэн. Къазхэр псыхъуэм дэхуэн.
(дехуэ)
Бжыхь щахукӀэ, бжэгъу зэхуакум чы дэдзын.
рувплести (напр. хворост в плетень)
Чыр бжэгъухэм дэхуэн.
Kitapta geçtiği hali
дэхуэн I (дохуэ) неперех. гл. упасть, свалиться куда-л., в пространство между чем-л. / ЗыщӀыпӀэ ехуэхын, дэджэлэн. Къуэм дэхуэн. Белыр кӀэнауэм дэхуэхащ. * КъарапцӀэм тесыр зэзэуар зэфӀэщӀэри шыплӀэм дэхуащ. Т. Хь. II (дохуэ) вместиться куда-л., поместиться во что-л. / КъэмынэӀауэ зыщӀыпӀэ дэзэгъэн. Щыгъын псори зы пхъуантэм дэхуащ. {И} къарум дэхуэн см. къару I, 1. {И} пщэм дэхуэн см. пщэ. {И} фэм дэхуэн см. фэ II, 1. III (дехуэ) перех. гл. загнать кого-л. куда-л., в пространство между чем-л. (напр. лошадей во двор) / Хуурэ зэхуаку, къэщӀыхьа гуэрым дэгъэхуэн. ПщӀантӀэм Ӏэщ дэхуэн. Къазхэр псыхъуэм дэхуэн. IV (дехуэ) перех. гл. вплести (напр. хворост в плетень) / Бжыхь щахукӀэ, бжэгъу зэхуакум чы дэдзын. Чыр бжэгъухэм дэхуэн.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(дохуэ)
ЗыщӀыпӀэ ехуэхын, дэджэлэн.
Жьэгур, уэр дэхуэу, ункӀыфӀмэ, Гъунэгъум дежи хэт кӀуэн?— Жьэгур ужьыхмэ, гъунэгъур… Дамыгъэ, 223
+2 örnek
[Гесиод] Къуэм дэхуэн шынащ— Тепщэч къэзылъэтыхь, 162
Хьэжыр цӀантхъуэщ, чыпэ дияри къыпичри, къуэм дэхуащ…— Хъуэпсэгъуэ нур, 81
(дохуэ)
КъэмынэӀауэ зыщӀыпӀэ дэзэгъэн.
Иринэ хьэпшыпу иӀэр шумэданитӀым дигъэхуащ, дэмыхуэр и ӀэплӀэм илъщ – сыт ищӀэн— Нал къута, 216
+2 örnek
Уи уэрэду къуэм дэмыхуэр Къытхуэнащи тхуэмыух— ЩоджэнцӀыкӀу Алий и сурэт. «Мывэ хуабэ», 143
Мэремкъанхэ я пщӀантӀэр инщ, дэнэ къикӀри дэхуэнущ, шхын жыпӀэнущи – пэрыхьэтщ, дэнэ дежи уетӀысылӀэ хъунущ, ӀэнэщӀу къэкӀуар зырызыххэщи, ерыскъыр здахьын ящӀэркъым— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 582
(дехуэ)
Пхуурэ зэхуаку, къэщӀыхьа гуэрым дэгъэхьэн.
Ныпыр къытлъысащ, ди гъунэгъум датекӀуащ жаӀэнти, хьэгъуэлӀыгъуэшхуэ ящӀынт, хьэгъуэгъуэлӀыгъуэм кърихьэлӀэу хьэщӀэшхуэри къашэнти, ар я гъусэу щакӀуэ кӀуэнти, ХъынцӀэл егъэзыпӀэм дихуауэ дэт кхъуэпӀащэр, зыми имылъагъуу, къакӀэщӀиутӀыпщхьэурэ, къаукӀмэ, хьэщӀэм къиукӀа хуэдэу къыфӀагъэщӀрэ абы и саулыкъукӀэ аргуэру зэхэтӀысхьэрэ я бзэгу ӀэфӀ къытемынэжыхукӀэ зыр зым щытхъуу хъуэхъу бэлыхьхэр жаӀэу— Лъапсэ, 78
(дехуэ)
Бжыхь щахукӀэ, бжыхь зэхуакум чы дэдзын. –76.
Инус матэ ищӀу тӀысыжащ, арщхьэкӀэ и гур лэжьыгъэм хыхьэртэкъым, чы цӀыкӀу дихуэри мычэму зэпощӀыкӀ— Хъуэпсэгъуэ нур, 75
Kitapta geçtiği hali
ДЭХУЭН I (дохуэ) лъэмыӀ. (8). ЗыщӀыпӀэ ехуэхын, дэджэлэн. Жьэгур, уэр дэхуэу, ункӀыфӀмэ, Гъунэгъум дежи хэт кӀуэн? Жьэгур ужьыхмэ, гъунэгъур… «Дамыгъэ», 223. [Гесиод] Къуэм дэхуэн шынащ. «Тепщэч къэзылъэтыхь», 162. Хьэжыр цӀантхъуэщ, чыпэ дияри къыпичри, къуэм дэхуащ… Хъуэпсэгъуэ нур, 81.
ДЭХУЭН II (дохуэ) лъэмыӀ. (20). КъэмынэӀауэ зыщӀыпӀэ дэзэгъэн. Иринэ хьэпшыпу иӀэр шумэданитӀым дигъэхуащ, дэмыхуэр и ӀэплӀэм илъщ – сыт ищӀэн. Нал къута, 216. Уи уэрэду къуэм дэмыхуэр Къытхуэнащи тхуэмыух. ЩоджэнцӀыкӀу Алий и сурэт. «Мывэ хуабэ», 143. Мэремкъанхэ я пщӀантӀэр инщ, дэнэ къикӀри дэхуэнущ, шхын жыпӀэнущи – пэрыхьэтщ, дэнэ дежи уетӀысылӀэ хъунущ, ӀэнэщӀу къэкӀуар зырызыххэщи, ерыскъыр здахьын ящӀэркъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 582.
ДЭХУЭН III (дехуэ) лъэӀ. (1). Пхуурэ зэхуаку, къэщӀыхьа гуэрым дэгъэхьэн. Ныпыр къытлъысащ, ди гъунэгъум датекӀуащ жаӀэнти, хьэгъуэлӀыгъуэшхуэ ящӀынт, хьэгъуэгъуэлӀыгъуэм кърихьэлӀэу хьэщӀэшхуэри къашэнти, ар я гъусэу щакӀуэ кӀуэнти, ХъынцӀэл егъэзыпӀэм дихуауэ дэт кхъуэпӀащэр, зыми имылъагъуу, къакӀэщӀиутӀыпщхьэурэ, къаукӀмэ, хьэщӀэм къиукӀа хуэдэу къыфӀагъэщӀрэ абы и саулыкъукӀэ аргуэру зэхэтӀысхьэрэ я бзэгу ӀэфӀ къытемынэжыхукӀэ зыр зым щытхъуу хъуэхъу бэлыхьхэр жаӀэу. Лъапсэ, 78.
ДЭХУЭН IV (дехуэ) лъэӀ. (2). Бжыхь щахукӀэ, бжыхь зэхуакум чы дэдзын. Инус матэ ищӀу тӀысыжащ, арщхьэкӀэ и гур лэжьыгъэм хыхьэртэкъым, чы цӀыкӀу дихуэри мычэму зэпощӀыкӀ. Хъуэпсэгъуэ нур, 75–76.