гъунэгъу

БЛАГЪЭ, ГЪУНЭГЪУ; YAKIN (~ yer; hısım)

ГЪУНЭГЪУ; БЛАГЪЭ; YAKIN (~ yer; komşu; sınırdaş)

Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.

гъунэгъу I сосед, соседка / Ппэмыжыжьэу щыс, щыпсэу. * Сымаджэм щӀэупщӀэну гъунэгъухэр къожэкӀ, благъэхэри зэхуос. Ш. А. Гъунэгъу зыгъэпудым пудыгъэ къылъос. (погов.) II соседний; ближайший, близкий / Мыжыжьэ, благъэ. * Къуажэ гъунэгъухэм къикӀыурэ сымаджэхэр къысхуэкӀуэу хуожьэ. Хь. Хь. МафӀэм и гъунэгъу лыр мажьэ. (погов.) Гъунэгъу зыхуэщӀын 1) приблизиться к кому-л. 2) сблизиться с кем-л.; сродниться с кем-л. Гъунэгъу къэхъун приближаться. * Топ уэ макъхэр нэхъ гъунэгъу къэхъуащ. Къ. Хь. МафӀэгур псынщӀэу къажэрт, кӀуэтэху нэхъ гъунэгъу къэхъуу. Ӏуащхь.

ГЪУНЭГЪУ I (137). Ппэмыжыжьэу щысыр, щыпсэур. Сыдэплъеймэ, мазэ къухьэр Гъунэгъу Ӏыхьэу къысхуахьащ. Тенджызым дыщхьэщыту. «Батырыбжьэ», 51. Сосрыкъуэ бэрэбанэм щемыуэ куэдрэ къэхъурт, щеуэм дежи и гъунэгъум я дежкӀэ зигъазэрэ зыгуэр щыжиӀэ щыӀэт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 581. ◊ Гъунэгъуи-жэрэгъуи (2). ГъунэгъугъэкӀэ, ныбжьэгъугъэкӀэ узыпыщӀахэр. Гъунэгъуи жэрэгъуи къэнакъым къэмыкӀуа. Хъуэпсэгъуэ нур, 194. Дадэм жиӀэр пэжт. И шкӀащӀэ зекӀуэкӀэмкӀи гурыӀуэгъуэт ар жыжьэ зэрымыкӀуэфынури, сеупщӀащ: – БгъэкӀуэн гъунэгъуи жэрэгъуи уиӀэкъэ? МелыӀыч, 446. ☐ Гъунэгъурэ гъуэншэджрэ (3). АтӀуми зэхуэдэу ухуейщ, ахэр уимыӀэу упсэуфынукъым жыхуиӀэщ. Гъунэгъурэ гъуэншэджрэ щыжаӀа махуэр Щхьэлмывэкъуэм къахуэкӀуауэ гузэвэгъуэр ятелът. Хъуэпсэгъуэ нур, 287. Шаукэт къэнэщхъеящ. Хэт и гугъэнт, аргъуейм абы хуэдиз бэлыхь къадыр хигъэтыну. «Гъунэгъурэ гъуэншэджрэ» жиӀащ пасэрейм, уи гъунэгъу бгъэгумэщӀэныр гуэныхьу къыщӀэкӀынщ. Аргъуей, 388. Къуэш егъу нэхърэ гъунэгъуфӀ (3). Еплъ къуэш. Унэ щӀын япэ гъунэгъу (1). Еплъ унэ.

ГЪУНЭГЪУ II (47). плъыф. Мыжыжьэ, благъэ. Нурхьэлий зэгуэудмэ, абы и къупщхьэ къыптехуэнкъэ, е Ӏугъуэ къыбжьэхихуэнкъэ, жиӀэу гузавэрт арщхьэкӀэ Нурхьэлий гъунэгъу дыдэу бгъэдэтхэр щымышынэкӀэ, Сарими щӀэшынэн щыӀэтэкъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 154. Аргуэру фий макъ къэӀуащ гъунэгъу дыдэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 298. Бгым дэкӀ гъуэгур нашэкъашэщ, ЩхьэщыхупӀэхэр гъунэгъущ, Вы пэхуитӀыр увыӀами, Гур гъэпсынщӀэ, си ныбжьэгъу. Бгым дэкӀ гъуэгу. «Батырыбжьэ», 38. ◊ Гъунэгъу зыкъэщӀын (10). Зыгуэрым мыжыжьэ, благъэ зыхуэщӀын. Нэхъ ищӀыбагъымкӀэ жыжьэу щысхэм гъунэгъу зыкъащӀащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 607. Гъунэгъу зыкъыхуэщӀын (5). Еплъ гъунэгъу зыкъэщӀын. Жьыр ди щӀыбагъымкӀэ къепщэрти, шу къомым къагъэхъея сабэр пшагъуэ гуэрэным хуэдэу япэм ит защӀэщи, нэхъ дыкъамылъагъуурэ гъунэгъу захуэтщӀынщ, жиӀэу Къэрэмырзэ ар и гурыфӀыгъуэщ, щӀэгузавэ куэд щыӀэ пэтми. Лъапсэ, 411. Ар зэхигъэкӀыну хадапхэмкӀэ кӀуэри [Астемыр] и Ӏэр псыӀэрышэм щитхьэщӀащ, псы щӀыӀэкӀэ и нэкӀури итхьэщӀри, фӀэмыӀуэху хуэдэурэ бжыхьым гъунэгъу зыхуищӀмэ – Нурхьэлий бошкӀэ гъурыжь гуэр игъэджэрэзэурэ жыг хадэмкӀэ егъажэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 234. И щӀакхъуэ гъур бзыгъэр хуэмышхыу, Дэфэрэдж нэхъ гъунэгъу зыкъыхуищӀауэ щытт Гуащэ, щӀалэ цӀыкӀум япэ дыдэ къедэхэщӀа хъыджэбзу сидаси хъарзынэ хъуну фэ зытетыр. Лъапсэ, 34. Гъунэгъу (къэ) хъун (11). Зыгуэр мыжыжьэу къыбгъэдыхьэн, благъэ хуэхъун. «Линкольн» машинэр гъунэгъу къызэрыхъуу, «сархъ» жиӀэу къэувыӀащ, бахъэр кърихуу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 526. Сэнтхым тетурэ здэкӀуэм, кӀуэ пэтми нэхъ щӀыӀэ, нэхъ жьапщэ хъурт, уэс зытелъ къуршыщхьэр гъунэгъу зэрыхъум гу лъыптэу. Лъапсэ, 68. Машинэ Ӏэуэлъауэр гъунэгъу дыдэ мэхъу, бжэми кӀэрахъуэ лъэдакъэкӀэ зыгуэр къоуӀу. Щынэхужьыкъуэ, 66. ☐ МафӀэм и гъунэгъу лыр нэхъ псынщӀэу мажьэ (1). Еплъ мафӀэ. МафӀэм и гъунэгъу лыр нэхъапэ мажьэ (1). Еплъ мафӀэ.