унэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
БГЪАГЪЭ, УНЭ, (Абз. ГӀУНЭ); BİNA
УНЭ, (Абз. ГӀУНЭ/АЙУНЫ); EV
унагъо/унагъуэ, УНЭ; HANE (aile)
унагъуэ/унагъо, УНЭ; HANE (aile)
УНЭ, унагъо/унагъуэ, (Абз. ГӀУНЭ); HANE (ev)
УНЭ, ПСЭУПӀ(Э); MESKEN
ПСЭУПӀ(Э), УНЭ, (Абз. ГӀУЫНЭ); MESKEN
УНЭ → БГЪАГЪЭ; BİNA
Bu sonuç kitaptaki 8 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: бгъагъэ
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. ЦӀыху щыпсэуну, щӀэсыну яухуэ псэуалъэ.
рудом
Унэ пхашэ.
+2 örnek
Хъуэжэ и насып щӀэкӀыгъуэ махуэти, и унэр мафӀэм исат.— ӀуэрыӀуатэ
Унэм зыщыгъаси хасэ кӀуэ.— Псалъэжьхэр
2. Унагъуэ.
русемья
Унэр зыгъэунэри благъэр зыгъэблагъэри фызщ.— Псалъэжьхэр
+1 örnek
Унэжьрэ пхъэжь мафӀэрэ.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (15)
унэ исын
рубыть замужем.
унэ ихьэн
рувыйти замуж.
унэ ишэн
рупровести обряд ввода невесты в дом родителей жениха.
унэ хегъэсэн
рустроить дом с чьей-л. помощью.
11 ifade daha
унэкъым, жьэгукъым
руни кола, ни двора.
унэр къичу исэжын
руперестраивать, переделывать дом от нечего делать.
ЗыщӀэн зымыщӀэжым унэр къречри иресэж.— Псалъэжьхэр
унэр лъэныкъуэбэн
унагъуэр лъэныкъуэбэн
унэр тхьэм къибгъэн
рупривалить - об успехе, счастье.
унэу тӀысын (тӀысыжын)
руобзавестись семьёй.
Дауэ мыгупсысэми, Ӏэюбей Ӏэпхъуэжу унэу тӀысыжыным нэхърэ нэхъыфӀ, нэхъ езэгъ {Зырамыку} къыхуэгъуэтыркъым.— Теунэ Хьэчим
унэ гупэ
Унэм и ӀуплъапӀэ лъэныкъуэ.
руфасад (дома)
Унэ гупэр нэхъ ягъэщӀэращӀэ. Унэ гупэм жыг щагъэтӀысащ.
унэ зэтет
КъатитӀ е нэхъыбэ зиӀэ унэ.
рудом, имеющий два или несколько этажей
унэ ихьэгъуэ
ЛӀы дэкӀуэну щичэзу.
рупора замужества
Хъыджэбзым и унэ ихьэгъуэ дахэт.— ӀуэрыӀуатэ
унэ кӀуэцӀ
ПсэупӀэм и кӀуэцӀ, пэш.
рувнутренняя часть дома, комната
Унэ кӀуэцӀым нэмыс ущимыӀэмэ унэ щӀыбым ущиӀэххэнкъым.— Псалъэжьхэр
унэ лъэгу
Унэ кӀуэцӀым и лъащӀэ.
рупол
Пхъэбгъу унэ лъэгу.
унэ щӀыб
Унэм и щӀыбагъ лъэныкъуэ.
рузадняя сторона дома
Унэ щӀыбым дыхьэн.
Kitapta geçtiği hali
унэ 1. дом / ЦӀыху щыпсэуну, щӀэсыну яухуэ псэуалъэ. Унэ пхашэ. * Хъуэжэ и насып щӀэкӀыгъуэ махуэти, и унэр мафӀэм исат. фольк. Унэм зыщыгъаси хасэ кӀуэ. (погов.) 2. семья / Унагъуэ. * Унэр зыгъэунэри благъэр зыгъэблагъэри фызщ. (погов.) Унэжьрэ пхъэжь мафӀэрэ. (погов.) Унэ исын быть замужем. Унэ ихьэн выйти замуж. Унэ ишэн этн. провести обряд ввода невесты в дом родителей жениха. Унэ хегъэсэн строить дом с чьей-л. помощью. Унэкъым, жьэгукъым ни кола, ни двора. Унэр къичу исэжын перестраивать, переделывать дом от нечего делать. * ЗыщӀэн зымыщӀэжым унэр къречри иресэж. (погов.) Унэр лъэныкъуэбэн = унагъуэр лъэныкъуэбэн. Унэр тхьэм къибгъэн привалить - об успехе, счастье. Унэу тӀысын (тӀысыжын) обзавестись семьёй. * Дауэ мыгупсысэми, Ӏэюбей Ӏэпхъуэжу унэу тӀысыжыным нэхърэ нэхъыфӀ, нэхъ езэгъ {Зырамыку} къыхуэгъуэтыркъым. Т. Хь. унэ гупэ фасад (дома) / Унэм и ӀуплъапӀэ лъэныкъуэ. Унэ гупэр нэхъ ягъэщӀэращӀэ. Унэ гупэм жыг щагъэтӀысащ. унэ зэтет дом, имеющий два или несколько этажей / КъатитӀ е нэхъыбэ зиӀэ унэ. унэ ихьэгъуэ пора замужества / ЛӀы дэкӀуэну щичэзу. * Хъыджэбзым и унэ ихьэгъуэ дахэт. фольк. унэ кӀуэцӀ внутренняя часть дома, комната / ПсэупӀэм и кӀуэцӀ, пэш. * Унэ кӀуэцӀым нэмыс ущимыӀэмэ унэ щӀыбым ущиӀэххэнкъым. (погов.) унэ лъэгу пол / Унэ кӀуэцӀым и лъащӀэ. Пхъэбгъу унэ лъэгу. унэ щӀыб задняя сторона дома / Унэм и щӀыбагъ лъэныкъуэ. Унэ щӀыбым дыхьэн.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
ЦӀыху щыпсэуну, щӀэсыну яухуэ псэуалъэ.
Бгъэну телъыр хуэмыӀэту, ХуэщӀыбышэ унэр ещӀ, Жьэгу Ӏугъуаем дянэр хэту И бынунэм шхыныр тхуещӀ.— Бгыщхьэ Ӏугъуэ. «Мывэ хуабэ», 26
+2 örnek
Сэ си адэм и унэр ОкопэкӀэ схъуэжащ, Сыщежьэм къысхуэпщӀырт Уэ ӀэплӀэ пӀейтейу.— Уигу, си анэ. «Шум и гъуэгу», 26
ЖьакӀагъуэм шыбз гуартэр егъэхъур, Бгы джабэу хъуныфӀхэр а лӀыжьым И унэу щопсэур Къущхьэхъум, Шы жэрхэр зэблехъур пщэдджыжьым.— Пщыхьэщхьэ шу. «Шум и гъуэгу», 72
Deyimler (2)
щхьэж и унэ бжэн лъакъуэ
Еплъ: щхьэж
унэ щӀын япэ гъунэгъу
Унэ-щӀапӀэ къэпщэхун, зэбгъэпэщын япэ гъунэгъу узыбгъэдэсынухэр сыт хуэдэми зэгъэщӀапхъэщ, гъунэгъуфӀ зэгъэгъуэтыныр нэхъапэщ.
[Илэ:] Унэ
Kitapta geçtiği hali
УНЭ (1210). ЦӀыху щыпсэуну, щӀэсыну яухуэ псэуалъэ. Бгъэну телъыр хуэмыӀэту, ХуэщӀыбышэ унэр ещӀ, Жьэгу Ӏугъуаем дянэр хэту И бынунэм шхыныр тхуещӀ. Бгыщхьэ Ӏугъуэ. «Мывэ хуабэ», 26. Сэ си адэм и унэр ОкопэкӀэ схъуэжащ, Сыщежьэм къысхуэпщӀырт Уэ ӀэплӀэ пӀейтейу. Уигу, си анэ. «Шум и гъуэгу», 26. ЖьакӀагъуэм шыбз гуартэр егъэхъур, Бгы джабэу хъуныфӀхэр а лӀыжьым И унэу щопсэур Къущхьэхъум, Шы жэрхэр зэблехъур пщэдджыжьым. Пщыхьэщхьэ шу. «Шум и гъуэгу», 72. ◊ Щхьэж и унэ бжэн лъакъуэ (6). Еплъ щхьэж. ☐ Унэ щӀын япэ гъунэгъу (1). Унэ-щӀапӀэ къэпщэхун, зэбгъэпэщын япэ гъунэгъу узыбгъэдэсынухэр сыт хуэдэми зэгъэщӀапхъэщ, гъунэгъуфӀ зэгъэгъуэтыныр нэхъапэщ. [Илэ:] Унэ