пыщӀэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ПЫПХЭН (пипхагъ/пипхащ: ucuna bağladı; ПЕПХЭ: ucuna bağlıyor); пышӀэн/пыщӀэн; (пишӀагъ/ пищӀащ: ucuna bağladı; пешӀэ/пещӀэ: ucuna bağlıyor); зэкӀоцӀыпхэн/ зэкӀуэцӀыпхэн (зэкӀоципхагъ/ зэкӀуэцӀипхащ: bağladı, зэкӀоцепхэ/зэкӀуэцӀепхэ(р): bağlıyor); ЗЭПХЫН (зэриыпхыгъ/зэрипхащ: bağladı, ЗЭРЕПХ(Ы): bağlıyor); ЗЭПЫПХЭН (зэпипхагъ/зэпипхащ: bağladı; ЗЭПЕПХЭ(р): bağlıyor); зэпышӀэн/зэпыщӀэн (зэпешӀэ/ зэпещӀэ); зэгопхэн/зэгуэпхэн; (зэгуипхагъ/зэгуипхащ: bağladı; ЗЭГУЕПХЭ: bağlıyor); зэгошӀэн/ зэгуэщӀэн; (зэгуишӀагъ/зэгуищӀащ: bağladı; зэгуешӀ/зэгуещӀэ: bağlıyor); ПХЫН; (ыпхыгъ/ипхащ: bağladı, ЕПХ(ы): bağlıyor); ЕПХЫН; (рипхыгъ/ирипхащ: bağladı, репхы/ирепх(ыр): bağlıyor); BAĞLAMAK (bağ yapmak; iliklemek)
дыин/диин (мэдыи/мэдий), ДЫКЪЫН (МЭДЫКЪ(ы), пӀыкӀэн/пыщӀэн (мэпӀыкӀэ/мэпыщӀэ); BUZ KESMEK (çok üşümek, donmak)
пӀыкӀэн/пыщӀэн (пӀыкӀагъэ/ пӀыщӀащ: dondu/çok üşüdü; мэпӀыкӀэ/мэпӀыщӀэ: donuyor); DONMAK (soğuktan ~)
ТЕЛЪХЬЭН (тырелъхьэ/трелъхьэ); ХЭЛЪХЬЭН (ХЕЛЪХЬЭ); ЕГЪЭГЪУСЭН (регъэгъусэ/ирегъэгъусэ); хэгъэхъон/ хэгъэхъуэн (хегъахъо/хегъахъуэ); кӀыгъэгъун/ щӀигъун (кӀегъэгъу/щӀегъу); пышӀэн/пыщӀэн (пешӀэ/пещӀэ); пышъэн/пыщэн (пешъэ/пещэ); EKLEMEK
пышӀэн/пыщӀэн (пешӀэн/пещӀэ); ПЫЛЪХЬЭН (ПЕЛЪХЬЭ); ПЫПХЭН (ПЕПХЭ); пыгъэуцон/ пыгъэувэн (пегъэуцо/пегъэувэ); пыгъэчэрэзэн/пыгъэджэрэзэн (пегъэчэразэ/пегъэджэразэ); шӀолъхьан/фӀэлъхьэн (шӀуелъхьа/ фӀелъхьэ); шӀодзэн/фӀэдзэн (шӀуедзэ/фӀедзэ); Ӏарылъхьан/ Ӏэрылъхьэн (Ӏарелъхьа/Ӏэрелъхьэ); TAKMAK
пышӀэн/пыщӀэн → шӀодзэн; TAKMAK (ucuna bağlamak)
пышӀэн/пыщӀэн → ТЕЛЪХЬЭН; EKLEMEK (ucuna bağlayarak ~)
пышӀэн/пыщӀэн → ПХЭН; BAĞLAMAK (bir şeyin ucuna bir şeyi ~)
пыщӀэн/пышӀэн → ТЕЛЪХЬЭН; EKLEMEK
пыщӀэн/пышӀэн → ПХЭН; BAĞLAMAK (bir şeyin ucuna bir şeyi ~)
пыщӀэн/пышӀэн → шӀодзэн; TAKMAK (ucuna bağlamak)
пӀыкӀэн/пыщӀэн → дыин; BUZ KESMEK (çok üşümek)
Bu sonuç kitaptaki 12 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: шӀодзэн, телъхьэн, пхэн, дыин
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
руа) (пещӀэ) перех. гл.
1. Зыгуэрым зыгуэр кӀэрыщӀэн, кӀэрегъэубыдэн; фӀэщӀэн.
рупривязать что-л. к чему-л.
Ныпым хьэпшып пыщӀэн.
2. Зыгуэрым зыгуэр пегъэубыдэн, пыгъэувэн.
руприцепить, присоединить что-л. к чему-л.
Тракторым пхъэӀэщэ пащӀэ.
3. ГъуэгукӀэ е связым и ӀэмалхэмкӀэ зыгуэрхэр зэпхын.
русвязать что-л., установить сообщение между чем-л. с помощью дорог или средств связи
Мы гъуэгум Налшык Бахъсэн пещӀэ. Телефоным Москва ди къэралым и щӀыпӀэ псоми пещӀэ.
4. Зыгуэрхэр лъагъуныгъэ ӀуэхукӀэ зэпхын, зэрыгъэцӀыхун.
рупознакомить кого-л. с кем-л.
ЩӀалэр хъыджэбзым пыщӀэн. б) (пыщӀащ) неперех. гл.
1. Зыгуэрым кӀэрыщӀауэ, фӀэщӀауэ щытын.
рубыть привязанным к чему-л.
Къудамэм хъыринэ пыщӀащ.
2. Зыгуэрым пегъэубыдауэ, зэпыгъэувауэ щытын.
рубыть прицепленным, присоединённым к чему-л.
Тракторым пхъэӀэщэ пыщӀащ.
3. ГъуэгукӀэ е связым и ӀэмалхэмкӀэ зыгуэрым епхауэ щытын.
рубыть связанным с чем-л., иметь сообщение с чем-л. с помощью дорог или средств связи
Налшык автобускӀэ республикэм и къуажэ, къалэ псоми пыщӀащ.
4. Зыгуэр зыгуэрым и нэӀуасэу, Ӏуэху гуэрым хэшауэ щытын.
рубыть связанным, иметь сношение с кем-чем-л. (о ком-л.)
Ар езыр {Удзын-Хьэжыр} Тыркуми япыщӀауэ щытащ.— Советскэ Къэбэрдейм и ӀуэрыӀуатэхэр
5. Зыгуэрым пылъын, лъагъуныгъэ Ӏуэху хуиӀэн.
рунаходиться в любовной связи с кем-л.
Хъыджэбзыр и курсэгъу щӀалэ гуэрым пыщӀащ.
6. Зыгуэр зыгуэрым елъытауэ, епхауэ щытын.
рубыть связанным с чем-л., иметь какое-л. отношение к чему-л.
Зыужьыныгъэр зыкъомкӀэ зэхъуэкӀыныгъэм пыщӀащ.
7. Зыгуэр кърикӀуэн, зыгуэрым ухуишэн.
рубыть сопряжённым с чем-л.
А лэжьыгъэм гугъуехь ин пыщӀащ.
Kitapta geçtiği hali
пыщӀэн а) (пещӀэ) перех. гл. 1. привязать что-л. к чему-л. / Зыгуэрым зыгуэр кӀэрыщӀэн, кӀэрегъэубыдэн; фӀэщӀэн. Ныпым хьэпшып пыщӀэн. 2. прицепить, присоединить что-л. к чему-л. / Зыгуэрым зыгуэр пегъэубыдэн, пыгъэувэн. Тракторым пхъэӀэщэ пащӀэ. 3. связать что-л., установить сообщение между чем-л. с помощью дорог или средств связи / ГъуэгукӀэ е связым и ӀэмалхэмкӀэ зыгуэрхэр зэпхын. Мы гъуэгум Налшык Бахъсэн пещӀэ. Телефоным Москва ди къэралым и щӀыпӀэ псоми пещӀэ. 4. познакомить кого-л. с кем-л. / Зыгуэрхэр лъагъуныгъэ ӀуэхукӀэ зэпхын, зэрыгъэцӀыхун. ЩӀалэр хъыджэбзым пыщӀэн. б) (пыщӀащ) неперех. гл. 1. быть привязанным к чему-л. / Зыгуэрым кӀэрыщӀауэ, фӀэщӀауэ щытын. Къудамэм хъыринэ пыщӀащ. 2. быть прицепленным, присоединённым к чему-л. / Зыгуэрым пегъэубыдауэ, зэпыгъэувауэ щытын. Тракторым пхъэӀэщэ пыщӀащ. 3. быть связанным с чем-л., иметь сообщение с чем-л. с помощью дорог или средств связи / ГъуэгукӀэ е связым и ӀэмалхэмкӀэ зыгуэрым епхауэ щытын. Налшык автобускӀэ республикэм и къуажэ, къалэ псоми пыщӀащ. 4. быть связанным, иметь сношение с кем-чем-л. (о ком-л.) / Зыгуэр зыгуэрым и нэӀуасэу, Ӏуэху гуэрым хэшауэ щытын. * Ар езыр {Удзын-Хьэжыр} Тыркуми япыщӀауэ щытащ. Сов. Къэб. ифольк. 5. находиться в любовной связи с кем-л. / Зыгуэрым пылъын, лъагъуныгъэ Ӏуэху хуиӀэн. Хъыджэбзыр и курсэгъу щӀалэ гуэрым пыщӀащ. 6. быть связанным с чем-л., иметь какое-л. отношение к чему-л. / Зыгуэр зыгуэрым елъытауэ, епхауэ щытын. Зыужьыныгъэр зыкъомкӀэ зэхъуэкӀыныгъэм пыщӀащ. 7. быть сопряжённым с чем-л. / Зыгуэр кърикӀуэн, зыгуэрым ухуишэн. А лэжьыгъэм гугъуехь ин пыщӀащ.