мыгъуэ

мыгъо/мыгъуэ, УГЪУРЦЫЗ/УГЪУРСЫЗ, (Абз. УЭГЪУРСЫЗ); HAYIRSIZ (uğursuz)

мыгъуэ/мыгъо, УГЪУРЦЫЗ/УГЪУРСЫЗ, (Абз. УЭГЪУРСЫЗ); HAYIRSIZ (uğursuz)

ОГЪУРЦЫЗ/УГЪУРСЫЗ, мыгъо/мыгъуэ, (Абз. УЭГЪУРСЫЗ); HAYIRSIZ (uğursuz)

УГЪУРСЫЗ/ОГЪУРЦЫЗ, мыгъо/мыгъуэ, (Абз. УЭГЪУРСЫЗ); HAYIRSIZ (uğursuz)

Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.

мыгъуэ I беда, несчастье, горе / Нэщхъеягъуэ, бэӀутӀэӀу, тхьэмыщкӀагъэ. Сыт мыгъуэр къыпщыущӀ? * Жылэм я мыгъуэ я гъуощ. (погов.) Мыгъуэ хуэхъун обернуться бедой, несчастьем для кого-л. II 1. никудышный, никчёмный / Насыпыншэ, хьэрычэтыншэ, мыкӀуэмытэ, фаджэ. * ЛӀым я нэхъ мыгъуэм Ӏуэхугъуибгъу зэпеч. (погов.) 2. безрадостный, жалкий / ГуфӀэгъуэ зыдумылъагъу, гугъуехькӀэ гъэнщӀа. * ПсэукӀэ мыгъуэ. Гъуэгу мыгъуэ. Сэ пщэдджыжьыр си пӀалъэщ, ПӀалъэ мыгъуэр си лажьэщ. Къэб. п. и ант. 3. переносное возлюбленный, возлюбленная / ФӀыуэ ялъэгъуа, лъагъуныгъэ зыхуащӀа. * Гъуэлъыжащ, нэпс щӀигъэж хъунщ и мыгъуэм щхьэкӀэ... Къу. С. Сыт жесӀэжыну уи мыгъуэм.. ? Пьесэхэр. 4. покойный / ЦӀыху лӀам хужаӀэ. * БетӀал мыгъуэм фӀыуэ илъагъуу щытащ ар. Ӏуащхь. III частица употребляется для выражения чувства боли, сожаления, жалости, досады, недовольства и т. п. / ГущӀэгъу, гукъеяуэ, узыныгъэ, зэгуэп, мыарэзыныгъэ, н. къ. къигъэлъагъуэу къагъэсэбэп. ЕукӀ мыгъуэ! Ара мыгъуэ илъэкӀынури! Сыт мыгъуэ жиӀар! Гъуэгу мыгъуэ ежьэн см. гъуэгу. Жьэ мыгъуэ ипсэлъыкӀын см. жьэ. Мурад мыгъуэ щӀын см. мурад. Мыгъуэ хуэхъун (мыгъуэ пхухъу) обернуться бедой, стать источником несчастья для кого-л. * Си ужьыр мыгъуэ фхухъу Ботэщхэ. Аращ сэ слъэкӀынур. Къ. З. МыгъуэкӀэ егъэшхын не давать кому-л. насладиться, насытиться чем-л. (какой-л. едой). МыгъуэкӀэ сыбгъэшхащ, укъысӀэщӀэуэурэ. Мыгъуэр зи мыгъуар козёл отпущения. * Мыгъуэр зи мыгъуар Нафисэтти, мы махуэхэм абы и фэ куэд дэкӀырт. КӀ. А. ПӀастэ мыгъуэ егъэшхын см. пӀастэ. Уанэ мыгъуэ телъхьэн см. уанэ.

МЫГЪУЭ I (8). ТхьэмыщкӀагъэ, нэщхъеягъуэ. [Фыз гуэр къыщиудри гъыуэ хуежьащ:] Сыт мыгъуэт си щхьэгъусэр нобэ бэзэрым зыхуар. Хъуэпсэгъуэ нур, 256. [Къуажэр зэрызохьэ:] Сыт мыгъуэу пӀэрэ къэхъуар? Нал къута, 210. [Фэуаз:] Шым и нэпс къелъэлъэхыр слъагъумэ, сэри си гур къызэфӀонэ, сыкъыщиуду сыгъыну, шым сигъэкъуаншэ къысфӀощӀ: «Сыт мыгъуэр фэсщӀат, щхьэ сыфщэу си фэр иревгъэха, си щылъхуу шы жэр дапщэм фи фӀыцӀэ ягъэӀуа», - жиӀэ хуэдэ. Анка, 382-383.

МЫГЪУЭ II (73). 1. (43). ТхьэмыщкӀэ, насыпыншэ, мыкӀуэмытэ, фаджэ. А тхьэмыщкӀэжь мыгъуэ, уи фэр пыкӀаи… - жиӀэри Думэсарэ сымаджэм бгъэдыхьауэ и натӀэм Ӏэ дилъэрт. Хъуэпсэгъуэ нур, 74. [Дисэ:] А си щӀалэ дыщэ, уи анэжь мыгъуэр бгъэбэмпӀай. Алъхъо, 55. [Дэфэрэдж:] Тамарэ мыгъуэ игу хэбгъэщӀыну Ӏэмал иӀэкъым, ар дапщэрэ абы жесӀа. Лъапсэ, 17. 2. (8). ГуфӀэгъуэ зыдумылъагъу, тхьэмыщкӀагъэ зыпылъ. [Дисэ Аралпым жриӀэу] Джатэ мыгъуэ ухухъу узиджатэми. Хъуэпсэгъуэ нур, 104. Жэнсэхъуи Сосрыкъуи зэрыгъэкӀийрт, курсант цӀыкӀухэр зэтраӀыгъэну, арщхьэкӀэ, къызылъымысым и махуэ мыгъуэу, ежауэ хьэлыгъуанэр зэбграхыу хуежьащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 557. Бабыщ шырхэм псыр щалъагъум, зэрызехьэу, зекӀунтӀриеу «уакъ-уакъ» жаӀэу, къакӀэрыхум и махуэ мыгъуэу псыӀэршэм хэтӀысхьащ, зэкӀэлъхьэужьу бабыщ анэр здэкӀуэмкӀэ кӀуэуэ. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 478. 3. (1). ФӀыуэ ялъэгъуа, лъагъуныгъэ зыхуащӀа. Си шэмэджыр щӀилъыкӀауэ Дыгъэ нурыр толыдыкӀ, Сэ си мыгъуэр сигу къэкӀауэ И псалъафэр сигу имыкӀ. Мэкъуауэ. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 46. 4. (21). ЦӀыху лӀам хужаӀэ. Ӏузизэ мыгъуэм и лӀэкӀэр зылъэгъуам а лӀыр имыукӀыу къелынтэкъым… - жиӀэри хьэжым и гур къызэфӀэнати, и псалъэр зэпигъэуащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 81. Темыркъан мыгъуэр, тхьэм и хьэдрыхэ нэху ищӀ, щӀалэ къабзэт, бзэи тхылъи ищӀэрт, уеблэмэ Къэбэрдейм я тет Хьэтэжьыкъуэм деж прошенэ итхыфырт. Щынэхужьыкъуэ, 19. Мыбы хуэдэ пхуэщӀу уи адэм мыгъуэм илъэгъуатэмэ… - жиӀэри Дэфэрэдж зыхуэмыубыду къэгъащ, и къуэри къэнэщхъеящ, дэтхэнэр арауэ пӀэрэ си анэр щӀэгъыр: си адэ дыдэр ара, хьэмэ мыдрейр ара жыхуиӀэу, арщхьэкӀэ абы ущӀэупщӀэмэ, къемызэгъыу къилъытэри зиущэхужащ. Лъапсэ, 110.

МЫГЪУЭ III (279). частицэ. ГущӀэгъу, гукъеуэ, зэгуэп н.къ. къигъэлъагъуэ, нэхъыбэу цӀыхубзхэм къагъэсэбэп. Дэнэ мыгъуэ тхьыну, сыт мыгъуэр ди махуэ иджы, - жаӀэу цӀыхубзитӀым гъын пачащ, ящӀэнур ямыщӀэжу. Хъуэпсэгъуэ нур, 275. -Ара мыгъуэт, арщхьэкӀэ ди натӀэ илъым дыхуэзащ, утхьэусыхэу Алыхьым и гур зомыгъабгъэ, - жиӀэрт Шыкъымхэ япхъуми, псалъэмакъыр абдеж щаухырт. Кхъэлэгъунэ, 375. А тхьэмыщкӀэжь мыгъуэ, уи закъуэ дыдэ мыгъуи, зи закъуэр Алыхьыращ, - жиӀэу Гунэуэс бжэщхьэӀум зэребакъуэу, Дисэ и гур къызэфӀэнэри къэгъащ, гущӀэгъу къыхуэзыщӀын къэкӀуауэ илъэгъуати. ГущӀэгъу, 421.