къэубыдын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
убытын/убыдын (еубыты/еубыд); къэубытын/къэубыдын (къеубыты/къеубыд); TUTMAK 1 (yakalamak)
ГЪЭТӀЫСЫН (ЕГЪЭТӀЫС(ы); убытын/убыдын (еубыты/еубыд); къэубытын/къэубыдын (къеубыты/ къеубыд); TUTUKLAMAK
къэубыдын/къэубытын; YAKALAMAK (birinin birini ~sı)
къэубытын/къэубыдын (еубыты/ еубыд); YAKALAMAK (birinin birini ~sı)
къэубыдын/къэубытын; убыдын/ убытын; YAKALAMAK (tutmak)
къэубытын/къэубыдын; убыдын/ убытын; YAKALAMAK (tutmak)
убыдын/убытын; къэубытын/ къэубыдын; YAKALAMAK (tutmak)
къэубытын/къэубыдын → ГЪЭТӀЫСЫН; TUTUKLAMAK
къэубытын/къэубыдын → убытын; TUTMAK 1 (yakalamak)
Bu sonuç kitaptaki 9 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: гъэтӀысын, убытын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къеубыд)
1. Щхьэхуиту щыт зыгуэр Ӏэрубыд щӀын, зыӀэрыгъэхьэн.
рупоймать кого-что-л.
Джэдуужьым зы дзыгъуэ.. къиубыдащ.— Дыщэ кӀанэ
2. Къэзэун, лъэщыгъэкӀэ къэщтэн, зыӀэщӀэгъэхьэн.
рузахватить, занять, завоевать что-л.
Бийм и быдапӀэр къаубыдащ.
3. Къыхиубыдэн, къыхыхьэн, къриубыдэн.
руохватить, включить в себя (территорию, время и т. п.)
Мо къуршхэм нэс къеубыд ди районым.
+1 örnek
Хъыбарым езым къиубыд гъуэгуанэр зэрыӀуэтэжыгъуафӀэм ещхьу, кӀэщӀкъым икӀи тынш цӀыкӀукъым.— Мэзыхьэ Борис
4. Благъагъэ, ныбжьэгъугъэ сыт хуэдэхэмкӀэ зыгуэрым пыщӀауэ щытын.
рунаходиться с кем-л. в каких-л. отношениях (родственных, дружеских и т. п.)
ӀыхьлыгъэкӀэ къэубыдын.
5. НаӀуэ, сэтей, белджылы къэщӀын (зыгуэрым и къуаншагъэр), къэумысын, и пцӀыр къыщӀэгъэщын. Сабийм пцӀы иупсу къаубыдащ.
руизобличать кого-л., уличить в чем-л. кого-л.
6. ӀупэфӀэгъу къэщӀын, ӀулъхьэкӀэ къыдэхьэхын, къыпфӀэлӀыкӀыу, уи телъхьэу къыщӀегъэдзын.
русделать кого-л. своим сообщником, подкупить кого-л.
ӀулъхьэкӀэ къэубыдын. МылъкукӀэ къэубыдын.
7. КъыгурыӀуэн, зэхищӀыкӀын, къыхипхъуэтэн.
рууловить, понять, схватить что-л.
Уэрэдым и макъамэр къэубыдын. Псалъэм и мыхьэнэр къэубыдын.
8. Зыгуэр къэщтэн (хьэхуу).
рунанять кого-что-л.
Уэчыл къэубыдын. Машинэ къэубыдын.
Kitapta geçtiği hali
къэубыдын (къеубыд) перех. гл. 1. поймать кого-что-л. / Щхьэхуиту щыт зыгуэр Ӏэрубыд щӀын, зыӀэрыгъэхьэн. * Джэдуужьым зы дзыгъуэ.. къиубыдащ. Дыщэ кӀ. 2. захватить, занять, завоевать что-л. / Къэзэун, лъэщыгъэкӀэ къэщтэн, зыӀэщӀэгъэхьэн. Бийм и быдапӀэр къаубыдащ. 3. охватить, включить в себя (территорию, время и т. п.) / Къыхиубыдэн, къыхыхьэн, къриубыдэн. Мо къуршхэм нэс къеубыд ди районым. * Хъыбарым езым къиубыд гъуэгуанэр зэрыӀуэтэжыгъуафӀэм ещхьу, кӀэщӀкъым икӀи тынш цӀыкӀукъым. М. Б. 4. находиться с кем-л. в каких-л. отношениях (родственных, дружеских и т. п.) / Благъагъэ, ныбжьэгъугъэ сыт хуэдэхэмкӀэ зыгуэрым пыщӀауэ щытын. ӀыхьлыгъэкӀэ къэубыдын. 5. переносное изобличать кого-л., уличить в чем-л. кого-л. / НаӀуэ, сэтей, белджылы къэщӀын (зыгуэрым и къуаншагъэр), къэумысын, и пцӀыр къыщӀэгъэщын. Сабийм пцӀы иупсу къаубыдащ. 6. переносное сделать кого-л. своим сообщником, подкупить кого-л. / ӀупэфӀэгъу къэщӀын, ӀулъхьэкӀэ къыдэхьэхын, къыпфӀэлӀыкӀыу, уи телъхьэу къыщӀегъэдзын. ӀулъхьэкӀэ къэубыдын. МылъкукӀэ къэубыдын. 7. переносное уловить, понять, схватить что-л. / КъыгурыӀуэн, зэхищӀыкӀын, къыхипхъуэтэн. Уэрэдым и макъамэр къэубыдын. Псалъэм и мыхьэнэр къэубыдын. 8. к.-з. нанять кого-что-л. / Зыгуэр къэщтэн (хьэхуу). Уэчыл къэубыдын. Машинэ къэубыдын. Нэм къиубыдын см. нэ. Нэм къиубыдым нэс см. нэ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къеубыд)
1. Щхьэхуиту щыт зыгуэр Ӏэрубыд щӀын, зыӀэрыгъэхьэн.
Пшэ Ӏэрамэр Ӏуащхьэмахуэ Къеубыдри къыщӀоупщӀэ: - Мыр нэсауэ пшэкъэ нахуэу, Флъагъурэ уэшхри зэрыӀупщӀыр— Бгы собранэ. «Партыр ди пашэу», 80
+2 örnek
Дыгъурыгъухэмрэ лӀыубыдхэмрэ Ӏэхъулъэхъухэр яӀыгъыу, шы Ӏэдэжи яӀэу къыщамыущыхь щыӀэкъым, зэкъуэхуауэ къапэщӀэхуар къаубыдри «гъэр унэм» щӀадзэрти, Тыркум иращэт, зращами къищэхуар зэхедзыж езым зэрыфӀэфӀым хуэдэуи, щӀалэр щхьэхуэу, хъыджэбзыр щхьэхуэуи, жэщым кхъухьым из ящӀри уаситӀ-уасищкӀэ ар зращэжыр къыпхуэщӀэххэнукъым— Лъапсэ, 31
Фочауэ макъым игъэщта джэдыр лъэуейм къелъэжу сэлэтхэм щалъагъум, джэдэщым щӀэлъадэри джэду къахуэубыдыр къаубыдри ари машинэм ирадзащ, джэдыщхьэр пачурэ— Нал къута, 291
2. Къыхиубыдэн, къыхыхьэн, къриубыдэн.
Къетау выфэр фэдэн псыгъуэ цӀыкӀуу иригъэбзри бэлыхьу кӀапсэ кӀыхь ящӀа нэужь, унафэ ищӀащ: «Иджы фыкӀуэ си благъэм дежи, мы кӀапсэм къиубыд щӀыр къыпыфчи, мыр уи пхъурылъхум ептар аращ жыфӀи, схужефӀэ»— Лъапсэ, 62
+2 örnek
А лъэхъэнэ кӀыхьым къриубыдэ ди гъащӀэр лъэхъэниплӀым хуэбгууэш мэхъур— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 529
ВапӀэ явамэ, жылэр куэду Ӏэм къиубыдыр трапхъэж— Шэджэм псыкъелъэ. «Щхьэлыкъуэ», 378
3. НаӀуэ, сэтей, белджылы къэщӀын (п.п зыгуэрым и къуаншагъэр), къэумысын, и пцӀыр къыщӀэгъэщын.
Елдар жыхуиӀам емыувэлӀэну тхьэ щиӀуэжами, и тхьэрыӀуэр имыкъутэну Ӏэмал иӀэтэкъым, сыту жыпӀэмэ и нэр ахъшэм къыхуикӀырт, и гъащӀэм зыщӀэхъуэпсыр ахъшэт, арщхьэкӀэ сыкъаубыдым, жиӀэу мыгузавэу хъуртэкъым— Хъуэпсэгъуэ нур, 227
+2 örnek
Шоферым бгъурыс щакӀуэм и гупэр мыдэкӀэ къигъэзауэ жиӀэрт [машинэ исхэм зыхуигъазэу]: «Мыбдежщ мэзхъумэр Нартыхум къыщиубыдар»— Лъапсэ, 68
КъеупщӀ-неупщӀурэ Якъуб жиӀэну илъэпкъыр жригъэӀэри, иужьым зэригъэзахуэу щыхуежьэм, Якъубу плъагъур къиубыдащ, кӀуапӀи жапӀи имыӀэу— Нал къута, 262
Kitapta geçtiği hali
КЪЭУБЫДЫН (къеубыд) лъэӀ. (123). 1. (108). Щхьэхуиту щыт зыгуэр Ӏэрубыд щӀын, зыӀэрыгъэхьэн. Пшэ Ӏэрамэр Ӏуащхьэмахуэ Къеубыдри къыщӀоупщӀэ: - Мыр нэсауэ пшэкъэ нахуэу, Флъагъурэ уэшхри зэрыӀупщӀыр? Бгы собранэ. «Партыр ди пашэу», 80. Дыгъурыгъухэмрэ лӀыубыдхэмрэ Ӏэхъулъэхъухэр яӀыгъыу, шы Ӏэдэжи яӀэу къыщамыущыхь щыӀэкъым, зэкъуэхуауэ къапэщӀэхуар къаубыдри «гъэр унэм» щӀадзэрти, Тыркум иращэт, зращами къищэхуар зэхедзыж езым зэрыфӀэфӀым хуэдэуи, щӀалэр щхьэхуэу, хъыджэбзыр щхьэхуэуи, жэщым кхъухьым из ящӀри уаситӀ-уасищкӀэ ар зращэжыр къыпхуэщӀэххэнукъым. Лъапсэ, 31. Фочауэ макъым игъэщта джэдыр лъэуейм къелъэжу сэлэтхэм щалъагъум, джэдэщым щӀэлъадэри джэду къахуэубыдыр къаубыдри ари машинэм ирадзащ, джэдыщхьэр пачурэ. Нал къута, 291. 2. (5). Къыхиубыдэн, къыхыхьэн, къриубыдэн. Къетау выфэр фэдэн псыгъуэ цӀыкӀуу иригъэбзри бэлыхьу кӀапсэ кӀыхь ящӀа нэужь, унафэ ищӀащ: «Иджы фыкӀуэ си благъэм дежи, мы кӀапсэм къиубыд щӀыр къыпыфчи, мыр уи пхъурылъхум ептар аращ жыфӀи, схужефӀэ». Лъапсэ, 62. А лъэхъэнэ кӀыхьым къриубыдэ ди гъащӀэр лъэхъэниплӀым хуэбгууэш мэхъур. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 529. ВапӀэ явамэ, жылэр куэду Ӏэм къиубыдыр трапхъэж. Шэджэм псыкъелъэ. «Щхьэлыкъуэ», 378. 3. (3). НаӀуэ, сэтей, белджылы къэщӀын (п.п зыгуэрым и къуаншагъэр), къэумысын, и пцӀыр къыщӀэгъэщын. Елдар жыхуиӀам емыувэлӀэну тхьэ щиӀуэжами, и тхьэрыӀуэр имыкъутэну Ӏэмал иӀэтэкъым, сыту жыпӀэмэ и нэр ахъшэм къыхуикӀырт, и гъащӀэм зыщӀэхъуэпсыр ахъшэт, арщхьэкӀэ сыкъаубыдым, жиӀэу мыгузавэу хъуртэкъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 227. Шоферым бгъурыс щакӀуэм и гупэр мыдэкӀэ къигъэзауэ жиӀэрт [машинэ исхэм зыхуигъазэу]: «Мыбдежщ мэзхъумэр Нартыхум къыщиубыдар». Лъапсэ, 68. КъеупщӀ-неупщӀурэ Якъуб жиӀэну илъэпкъыр жригъэӀэри, иужьым зэригъэзахуэу щыхуежьэм, Якъубу плъагъур къиубыдащ, кӀуапӀи жапӀи имыӀэу. Нал къута, 262. ◊ Акъылым къиубыдын (2). Еплъ акъыл. Нэм къиубыдын (1). Еплъ нэ. [И] Ӏэр къэубыдын (12). Еплъ Ӏэ.