къишын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къреш)
1. Зыгуэр къигъэжын, къыдэхьеяуэ къихын (пэгункӀэ псыкъуийм псы).
рувытянуть что-л. изнутри чего-л.
Псыкъуийм псы къишын.
2. Къыдребгъэхьейуэрэ къигъэкӀын.
рувытянуть, всасыванием удалить что-л.
Тхьэмбыл узым уэтэпс кърашащ.
3. ЗыщӀыпӀэ къишауэ (машинэ, гу с. ху. е лъэсу).
рупривезти, привести кого-что-л. откуда-л.
Мэзым пхъэ къишын.
4. ЗыщӀыпӀэ къикӀыу къэшэн (ток, газ с. ху.). Газ къалэм къишын.
рупровести что-л. (напр. газ)
5. ЗыщӀыпӀэ зыгуэр къигъэкӀын (дэӀэпыкъуауэ е убыдауэ).
рувывести кого-л. из чего-л.
Жэмыр Ӏуэм къишын.
(къреш)
Шыр цӀыкӀу дунейм къытегъэхьэн, джэдыкӀэм къигъэкӀын.
рувывести (птенцов)
Джэджьейхэр кърашащ.
+1 örnek
Илъэс къэсыхукӀэ сэ шыру къисшыр мы блэм сфӀишхырт.— КӀэрашэ Тембот, Акъсырэ Залымхъан
Kitapta geçtiği hali
къишын I (къреш) перех. гл. 1. вытянуть что-л. изнутри чего-л. / Зыгуэр къигъэжын, къыдэхьеяуэ къихын (пэгункӀэ псыкъуийм псы). Псыкъуийм псы къишын. 2. вытянуть, всасыванием удалить что-л. / Къыдребгъэхьейуэрэ къигъэкӀын. Тхьэмбыл узым уэтэпс кърашащ. 3. привезти, привести кого-что-л. откуда-л. / ЗыщӀыпӀэ къишауэ (машинэ, гу с. ху. е лъэсу). Мэзым пхъэ къишын. 4. провести что-л. (напр. газ) / ЗыщӀыпӀэ къикӀыу къэшэн (ток, газ с. ху.). Газ къалэм къишын. 5. вывести кого-л. из чего-л. / ЗыщӀыпӀэ зыгуэр къигъэкӀын (дэӀэпыкъуауэ е убыдауэ). Жэмыр Ӏуэм къишын. Гъыбзэ къишын см. гъыбзэ. {И} пӀэм къишын см. пӀэ. Уэрэд къишын см. уэрэд. II (къреш) перех. гл. вывести (птенцов) / Шыр цӀыкӀу дунейм къытегъэхьэн, джэдыкӀэм къигъэкӀын. Джэджьейхэр кърашащ. * Илъэс къэсыхукӀэ сэ шыру къисшыр мы блэм сфӀишхырт. КӀ. Т., Акъ. З.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къреш)
1. ЗыгуэркӀэ псы къигъэхъуэн, къихын.
Дэ тӀур [шымрэ Фэуазымрэ] дызэрыгъуэтыжа нэужь, [шым] и гугъа хъунт дяпэкӀи дызэгъусэну, ди унэ сшэжрэ зы зэман мэкъу хьэжыгъэрэ хуэнщӀейрэ зэхэтпщэу Ӏус хуэтщӀу, щӀыӀэ хъумэ, шэщым уэншэку хущӀэтлъхьэу, псынэм къитшрэ псы едгъафэу зэрыщытам хуэдэу а махуэр къыхуихуэну.— Анка, 384
+1 örnek
[Алим:] Псыр къыздитш ди хабзэр Кушмэзыкъуей къуажэм дэту къежэх псыӀэрышэрат.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 519
2. ЗыщӀыпӀэ зыгуэр къэшэн.
[Аслъэныр къуажэдэсхэм яжреӀэ:] Пхъэ гъэсыныр мэзым къитшырт, Ди псы уэрыр пхъэ тхуэхъуащ, Ди жэмыжьхэр ӀэкӀэ къэтшырт, ТоккӀэ жэмыр къэтши хъуащ.— Къуажэ лавкэм. «Партыр ди пашэу», 33
+2 örnek
Кхъужьей къудамэ, тхьэмпэ пыту, Ди хэкум къиши къысхуэгъэс.— Кхъужьей къудамэ. «Вагъуэ махуэ», 312
Молэр Тыркум кърашахэм ящыщ зыт, адыгэбзэр тэмэм дыдэу имыщӀэу.— Лъапсэ, 60
Deyimler (1)
уэрэд къишын
Еплъ: уэрэд
Atasözleri (1)
блэр дахэкӀэ гъуэмбым къраш
Еплъ: блэ
(къреш)
Шыр цӀыкӀу дунейм къытегъэхьэн, джэдыкӀэм къигъэкӀын.
ЯмыщӀэххэу, инкубатор адакъэм бабыщ шыр къришащ, жаӀэу щызэхахым, къалэм къикӀри сурэттех къэсащ, щӀэныгъэлӀхэр я гъусэу, бабыщ шырым зезыта адакъэ хужьым сурэт трах, адэкӀэ-мыдэкӀэ къыпажыхь, адакъэр къаубыду и щӀыбым бабыщ шыр трагъэтӀысхьэну хуожьэ.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 489
+2 örnek
– Бжей жыгышхуэм фӀэлъэ, къуалэбзум налъэ-налъэу зэбграхынщи, я абгъуэм иралъхьэнщ, бзу цӀыкӀу кърашыр хуабэ-хуабэу исын хуэдэу, - жиӀэри Гуащэ и щхьэц ухуэнаитӀыр дыгъурыгъу щӀалэм иритащ.— Лъапсэ, 38
Си джэдыкӀэр бгъэм кӀэщӀэздзэу Бгъэ къришмэ, куэд слъэкӀынщ, ЖиӀэу къанжэр щыгугъами, Бгъэ бзу лъэпкъым къахэкӀынт?— Къанжэ. «Дамыгъэ», 90
Kitapta geçtiği hali
КЪИШЫН I (къреш) лъэӀ. (20). 1. (2). ЗыгуэркӀэ псы къигъэхъуэн, къихын. Дэ тӀур [шымрэ Фэуазымрэ] дызэрыгъуэтыжа нэужь, [шым] и гугъа хъунт дяпэкӀи дызэгъусэну, ди унэ сшэжрэ зы зэман мэкъу хьэжыгъэрэ хуэнщӀейрэ зэхэтпщэу Ӏус хуэтщӀу, щӀыӀэ хъумэ, шэщым уэншэку хущӀэтлъхьэу, псынэм къитшрэ псы едгъафэу зэрыщытам хуэдэу а махуэр къыхуихуэну. Анка, 384. [Алим:] Псыр къыздитш ди хабзэр Кушмэзыкъуей къуажэм дэту къежэх псыӀэрышэрат. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 519. 2. (15). ЗыщӀыпӀэ зыгуэр къэшэн. [Аслъэныр къуажэдэсхэм яжреӀэ:] Пхъэ гъэсыныр мэзым къитшырт, Ди псы уэрыр пхъэ тхуэхъуащ, Ди жэмыжьхэр ӀэкӀэ къэтшырт, ТоккӀэ жэмыр къэтши хъуащ. Къуажэ лавкэм. «Партыр ди пашэу», 33. Кхъужьей къудамэ, тхьэмпэ пыту, Ди хэкум къиши къысхуэгъэс. Кхъужьей къудамэ. «Вагъуэ махуэ», 312. Молэр Тыркум кърашахэм ящыщ зыт, адыгэбзэр тэмэм дыдэу имыщӀэу. Лъапсэ, 60. ◊ Уэрэд къишын (1). Еплъ уэрэд. ☐ Блэр дахэкӀэ гъуэмбым къраш (2). Еплъ блэ.
КЪИШЫН II (къреш) лъэӀ. (32). Шыр цӀыкӀу дунейм къытегъэхьэн, джэдыкӀэм къигъэкӀын. ЯмыщӀэххэу, инкубатор адакъэм бабыщ шыр къришащ, жаӀэу щызэхахым, къалэм къикӀри сурэттех къэсащ, щӀэныгъэлӀхэр я гъусэу, бабыщ шырым зезыта адакъэ хужьым сурэт трах, адэкӀэ-мыдэкӀэ къыпажыхь, адакъэр къаубыду и щӀыбым бабыщ шыр трагъэтӀысхьэну хуожьэ. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 489. – Бжей жыгышхуэм фӀэлъэ, къуалэбзум налъэ-налъэу зэбграхынщи, я абгъуэм иралъхьэнщ, бзу цӀыкӀу кърашыр хуабэ-хуабэу исын хуэдэу, - жиӀэри Гуащэ и щхьэц ухуэнаитӀыр дыгъурыгъу щӀалэм иритащ. Лъапсэ, 38. Си джэдыкӀэр бгъэм кӀэщӀэздзэу Бгъэ къришмэ, куэд слъэкӀынщ, ЖиӀэу къанжэр щыгугъами, Бгъэ бзу лъэпкъым къахэкӀынт? Къанжэ. «Дамыгъэ», 90.