зэгуэудын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
зэгоутын/зэгуэудын; AYRILMAK (yarılıp iki parçaya ~; çatlayıp ~)
зэгуэудын/зэгоутын; AYRILMAK (yarılıp iki parçaya ~; çatlayıp ~)
ЧЭН; (чагъэ/чащ: çatladı; МАЧЭ: çatlıyor); зэгочын/зэгуэчын (зэгочыгъ /зэгуэчащ; зэгочы/зэгуочыр); зэгоутын/зэгуэудын (зэгоутыгъ/ зэгуэудащ, зэгоуты/зэгуоуд); зэгозын/зэгуэзын (зэгозыгъ/ зэгуэзащ, зэгоз(ы)/зэгуоз(ыр); ÇATLAMAK
зэгуэудын/зэгоутын; KIRILMAK
зэгоутын/зэгуэудын; (зэгоутыгъ/ зэгуэудащ:kırıldı; зэгоуты/зэгуоуд: kırılıyor); KIRILMAK (ortadan ikiye yarılmak)
зэӀэутын/зэӀыудын (зэӀэуты/зэӀоуд); зэгоутын/зэгуэудын (зэгоуты/ зэгуоуд); PATLAMAK
зэӀэутын/зэӀыудын (зэӀеуты/зэӀеуд); зэӀэгъэутын/зэӀыгъэудын (зэӀегъэуты/зэӀегъэуд); зэгоутын/зэгуэудын (зэгуеуты/зэгуеуд); зэгогъэутын/зэгуэгъэудын (зэгуегъэуты/зэгуегъэуд); PATLATMAK
зэгоутын/зэгуэудын → зэӀэутын; PATLAMAK (yarılmak)
зэгоутын/зэгуэудын → зэӀэутын; PATLATMAK
зэгоутын/зэгуэудын → ЧЭН; ÇATLAMAK
зэгуэудын/зэгоутын → зэӀэутын; PATLAMAK (yarılmak)
зэгуэудын/зэгоутын → зэӀэутын; PATLATMAK
зэгуэудын/зэгоутын → ЧЭН; ÇATLAMAK
Bu sonuç kitaptaki 13 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Къутэн, зэгуэчын.
руа) (зэгуеуд) перех. гл. расколоть, разбить что-л.
Пхъэ зэгуэудын.
+2 örnek
- Дыгъужь сыхуэзэмэ, абыкӀэ {башымкӀэ} соуэри и щхьэр иризэгузоуд, - жиӀащ Бжэным.— фольк. б) (зэгуоуд)
неперех. гл.
1. Къутэн.
рурасколоться, разбиться
Тепщэчыр тӀууэ зэгуэудащ.
2. Къэуэн (шэрыб, шар сыт хуэдэхэр).
рулопнуть
Шэрыбыр зэгуэудащ. Топыр зэгуэудащ. Трубар зэгуэудащ.
3. Хуабжьу фӀэфӀын, щӀэкъун.
руиметь большое желание, рваться сделать что-л.
ЩӀалэ цӀыкӀур еджэну зэгуоуд.
4. Хуабжьу зэгуэпын.
рузлиться на кого-что-л., лопаться от злости
Ӏэдииху къызэщӀигъэна губжьым и шым и бампӀэгъуэри къыхыхьэжауэ нарт Псэбыдэр зэгуэудырт.— Нартхэр
5. Шхащэу е имышхын ишхыу лӀэн.
рупасть, подохнуть от вздутия живота (о животных)
Жэмыр хьэкъыршым зэгуиудащ.
+1 örnek
Щыхьыр зэгуэуду лӀэхункӀэ ӀуащхьитӀым я зэхуакум жэуэ итащ.— Дыщэ кӀанэ
Kitapta geçtiği hali
зэгуэудын а) (зэгуеуд) перех. гл. расколоть, разбить что-л. / Къутэн, зэгуэчын. Пхъэ зэгуэудын. * - Дыгъужь сыхуэзэмэ, абыкӀэ {башымкӀэ} соуэри и щхьэр иризэгузоуд, - жиӀащ Бжэным. фольк. б) (зэгуоуд) неперех. гл. 1. расколоться, разбиться / Къутэн. Тепщэчыр тӀууэ зэгуэудащ. 2. лопнуть / Къэуэн (шэрыб, шар сыт хуэдэхэр). Шэрыбыр зэгуэудащ. Топыр зэгуэудащ. Трубар зэгуэудащ. 3. переносное иметь большое желание, рваться сделать что-л. / Хуабжьу фӀэфӀын, щӀэкъун. ЩӀалэ цӀыкӀур еджэну зэгуоуд. 4. переносное злиться на кого-что-л., лопаться от злости / Хуабжьу зэгуэпын. * Ӏэдииху къызэщӀигъэна губжьым и шым и бампӀэгъуэри къыхыхьэжауэ нарт Псэбыдэр зэгуэудырт. Нарт. 5. переносное пасть, подохнуть от вздутия живота (о животных) / Шхащэу е имышхын ишхыу лӀэн. Жэмыр хьэкъыршым зэгуиудащ. * Щыхьыр зэгуэуду лӀэхункӀэ ӀуащхьитӀым я зэхуакум жэуэ итащ. Дыщэ кӀ. БампӀэм зэгуиудын см. бампӀэ. Гур зэгуэудын см. гу II. Зэгуэуду дыхьэшхын лопнуть со смеху. {И} щхьэр зэгуэудын см. щхьэ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(зэгуеуд)
Къутэн, зэгуэчын.
Лу а махуэм крушкӀэшхуэ къызэрыратар къабыл ящӀа хъунтэкъым куэдым, зыгуэр гъущӀ тепщэчкӀэ къеуэри и натӀэр зэгуиудащ,
(зэгуоуд)
1. Къута, зэгуэча хъун.
[Фэуаз:] …Нэхъ депӀэщӀэкӀыу зыщитчым, е жьым къридзыха, е езыр къехуэха: махъшэм телъа фэндыр «быф» жиӀэу къехуэхри зэгуэудащ.— ХьэщӀэ лъапӀэ, 402
+1 örnek
Нурхьэлий зэгуэудмэ, абы и къупщхьэ къыптехуэнкъэ, е Ӏугъуэ къыбжьэхихуэнкъэ, жиӀэу гузавэрт, арщхьэкӀэ Нурхьэлий гъунэгъу дыдэу бгъэдэтхэр щымышынэкӀэ, Сарими щӀэшынэн щыӀэтэкъым.— Хъуэпсэгъуэ нур, 154
2. Егъэлеяуэ зэгуэпын.
–А зи унагъуэбжэр хуэзыщӀыжын Мэмэт-щӀакъуэ, ар гушыӀэкӀэ хъун жери къэрэгъулыр бампӀэу зэгуоуд.— Лъапсэ, 51
+2 örnek
ЦӀыхубзыр къызэплъэкӀмэ, и нэм Ӏугъуэ къыщӀех, къысхузэгуэпу зэгуоуд.— МелыӀыч, 444
Зыхуей уасэм хуэдиз Рахьим къритрэ, бей гуэрым нысэ сахуэхъумэ, сыбампӀэурэ сызэгуэудынкъэ, жиӀэу Саният гъырт, и закъуэу унэм къыщыщӀэнам деж.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 666
Deyimler (1)
щӀыр зэгуэуду я зэхуакум дэхуэн
Еплъ: щӀы
Kitapta geçtiği hali
ЗЭГУЭУДЫН I (зэгуеуд) лъэӀ. (7). Къутэн, зэгуэчын. Лу а махуэм крушкӀэшхуэ къызэрыратар къабыл ящӀа хъунтэкъым куэдым, зыгуэр гъущӀ тепщэчкӀэ къеуэри и натӀэр зэгуиудащ,
ЗЭГУЭУДЫН II (зэгуоуд) лъэмыӀ. (35). 1. (22). Къута, зэгуэча хъун. [Фэуаз:] …Нэхъ депӀэщӀэкӀыу зыщитчым, е жьым къридзыха, е езыр къехуэха: махъшэм телъа фэндыр «быф» жиӀэу къехуэхри зэгуэудащ. ХьэщӀэ лъапӀэ, 402. Нурхьэлий зэгуэудмэ, абы и къупщхьэ къыптехуэнкъэ, е Ӏугъуэ къыбжьэхихуэнкъэ, жиӀэу гузавэрт, арщхьэкӀэ Нурхьэлий гъунэгъу дыдэу бгъэдэтхэр щымышынэкӀэ, Сарими щӀэшынэн щыӀэтэкъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 154. 2. (13). зэхь. Егъэлеяуэ зэгуэпын. –А зи унагъуэбжэр хуэзыщӀыжын Мэмэт-щӀакъуэ, ар гушыӀэкӀэ хъун жери къэрэгъулыр бампӀэу зэгуоуд. Лъапсэ, 51. ЦӀыхубзыр къызэплъэкӀмэ, и нэм Ӏугъуэ къыщӀех, къысхузэгуэпу зэгуоуд. МелыӀыч, 444. Зыхуей уасэм хуэдиз Рахьим къритрэ, бей гуэрым нысэ сахуэхъумэ, сыбампӀэурэ сызэгуэудынкъэ, жиӀэу Саният гъырт, и закъуэу унэм къыщыщӀэнам деж. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 666. ◊ ЩӀыр зэгуэуду я зэхуакум дэхуэн (1). Еплъ щӀы II.