бампӀэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
зэщыгъу(э)/зэшыгъуэ, бампӀэ, нэшхъэигъ/нэщхъеигъэ, ГУКЪАУ(Э), ЧЭФынчъагъ/ЧЭФыншагъэ; ТОСКА, ГРУСТЬ; KASVET
бампӀэ, губампӀэ, СТРЕСС; STRES
губампӀэ, бампӀэ, СТРЕСС; STRES
СТРЕСС, бампӀэ, губампӀэ; STRES
бампӀэ → зэщыгъу(э); KASVET
Bu sonuç kitaptaki 5 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: зэщыгъуэ
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Зыгуэрым узэрыхуэзэшым, узэрыхуэпабгъэм е гум псэхугъэ зэримыгъуэтым къыхэкӀыу бгъуэт узыгъэнэщхъей, узыгъэпӀейтей щытыкӀэ.
рутоска
ПыгуфӀыкӀыну хэт щхьэкӀэ, хъыджэбзыр бампӀэм къыӀэщӀэкӀыфтэкъым.
2. Еплъ: губжь
ЦӀыхубэм я бампӀэр гъынэпскӀэ ягъэвырт.— ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр
Bu maddedeki ifadeler (8)
бампӀэ гъэвын 1)
рустерпеть что-л. 2) пережить что-л.; найти в
с
руебе силы вытерпеть, вынести что-л.
бампӀэ дэхын
руутешить кого-л.
бампӀэ къытеуэн
рузагрустить, затосковать.
4 ifade daha
бампӀэм зэгуичын (зэгуиудын, зэгуитхъын)
руочень сильно страдать, волноваться из-за чего-л.
бампӀэм ихьын
руистосковаться.
бампӀэр текъутэн
русорвать, выместить на ком-л. злость, гнев.
{и} бампӀэр тӀысын
рупройти - о гневе, тоске.
Kitapta geçtiği hali
бампӀэ 1. тоска / Зыгуэрым узэрыхуэзэшым, узэрыхуэпабгъэм е гум псэхугъэ зэримыгъуэтым къыхэкӀыу бгъуэт узыгъэнэщхъей, узыгъэпӀейтей щытыкӀэ. ПыгуфӀыкӀыну хэт щхьэкӀэ, хъыджэбзыр бампӀэм къыӀэщӀэкӀыфтэкъым. 2. см. губжь. * ЦӀыхубэм я бампӀэр гъынэпскӀэ ягъэвырт. Хь. Хь. БампӀэ гъэвын 1) стерпеть что-л. 2) пережить что-л.; найти в себе силы вытерпеть, вынести что-л. БампӀэ дэхын утешить кого-л. БампӀэ къытеуэн загрустить, затосковать. БампӀэм зэгуичын (зэгуиудын, зэгуитхъын) очень сильно страдать, волноваться из-за чего-л. БампӀэм ихьын истосковаться. БампӀэр текъутэн сорвать, выместить на ком-л. злость, гнев. {И} бампӀэр тӀысын пройти - о гневе, тоске.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Зыгуэрым узэрыхуэзэшым, узэрыхуэпабгъэм къыхэкӀ пӀейтеягъэ, нэщхъеягъуэ.
И лъэпкъэгъухэм и гур ящӀэгъуу зыбжанэрэ яхэтащ [Мэтхъэн Къазджэрий], и бампӀэр щхьэщызыхын хуэмызэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 664
2. Губжь, зэгуэп.
Мысост къызэтричт и бампӀэр къыжиӀэну, арщхьэкӀэ зыкъомкӀи и дзэр шырт: къэзгъэгубжьмэ, гуур къызамытыххэнкӀэ хъунущ, жиӀэу.— Щынэхужьыкъуэ, 17
Deyimler (5)
бампӀэм зэгуиудын
Къылышбий и къуэр бампӀэм зэгуиудырти, бауэкӀэщӀ хъуат, жиӀэнур дахэ-дахэу къыхуэмыгъуэту— Хъуэпсэгъуэ нур, 115
Еплъ: бампӀэм къызэтричын
бампӀэм ихьын
Зыгуэрым хуэзэшын, тенэщхъеихьын.
Мусэ кхъуейплъыжькӀэрыщӀэ щищӀам щыгъуэ къыщыщӀэдзауэ нобэ къэс Елдар бампӀэм ехьри, абы Саримэ гу лъитэркъым, Елдар зыщӀигъэгусэн лъэпкъ щыӀэу и пщӀыхьэпӀэм къэкӀыркъым.— Хъуэпсэгъуэ нур, 132
бампӀэм къызэтричын
Хуабжьу бэмпӀэн, хъийм икӀауэ губжьын.
ЦӀыхубзыр бампӀэм къызэтричу дэкӀуеипӀэ тӀэкӀум къохри нэгъуэщӀхэм захримыгъэхыу къысщӀонакӀэ: – Алащэм сэшхуэ кӀэрыщӀауэт иджы сымылъагъужар!— МелыӀыч, 445
бампӀэр гъэтӀысын
Гукъеуэр, губжьыр зыщхьэщыгъэкӀын.
Си бампӀэр згъэтӀысын, си гум жьы дезыгъэхун сылъыхъуэу арати, тӀури къэзгъуэтауэ согъэзэж.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 668
+1 örnek
Къэрэмырзэ Мадинэ къалэм фӀэмыкӀыу къигъэзэжри къэкӀуэжащ, Мухьэмэд бегъымбарым и гукъеуэ жриӀэри и бампӀэр игъэтӀысауэ.— Лъапсэ, 414
бампӀэр тӀысын
Гукъеуэр, губжьыр щхьэщыкӀын.
Бийм ӀэштӀымыр хуэдгъэдалъэм, БампӀэр тӀысу дэ долӀэж… «— Бдзэжьеящэм ипхъу, 151
Kitapta geçtiği hali
БАМПӀЭ (6).1. (2). Зыгуэрым узэрыхуэзэшым, узэрыхуэпабгъэм къыхэкӀ пӀейтеягъэ, нэщхъеягъуэ. И лъэпкъэгъухэм и гур ящӀэгъуу зыбжанэрэ яхэтащ [Мэтхъэн Къазджэрий], и бампӀэр щхьэщызыхын хуэмызэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 664. 2. (4). Губжь, зэгуэп. Мысост къызэтричт и бампӀэр къыжиӀэну, арщхьэкӀэ зыкъомкӀи и дзэр шырт: къэзгъэгубжьмэ, гуур къызамытыххэнкӀэ хъунущ, жиӀэу. Щынэхужьыкъуэ, 17. ◊ БампӀэм зэгуиудын (2). Еплъ бампӀэм къызэтричын. Къылышбий и къуэр бампӀэм зэгуиудырти, бауэкӀэщӀ хъуат, жиӀэнур дахэ-дахэу къыхуэмыгъуэту. Хъуэпсэгъуэ нур, 115. БампӀэм ихьын (1). Зыгуэрым хуэзэшын, тенэщхъеихьын. Мусэ кхъуейплъыжькӀэрыщӀэ щищӀам щыгъуэ къыщыщӀэдзауэ нобэ къэс Елдар бампӀэм ехьри, абы Саримэ гу лъитэркъым, Елдар зыщӀигъэгусэн лъэпкъ щыӀэу и пщӀыхьэпӀэм къэкӀыркъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 132. БампӀэм къызэтричын (1). Хуабжьу бэмпӀэн, хъийм икӀауэ губжьын. ЦӀыхубзыр бампӀэм къызэтричу дэкӀуеипӀэ тӀэкӀум къохри нэгъуэщӀхэм захримыгъэхыу къысщӀонакӀэ: – Алащэм сэшхуэ кӀэрыщӀауэт иджы сымылъагъужар! МелыӀыч, 445. БампӀэр гъэтӀысын (2). Гукъеуэр, губжьыр зыщхьэщыгъэкӀын. Си бампӀэр згъэтӀысын, си гум жьы дезыгъэхун сылъыхъуэу арати, тӀури къэзгъуэтауэ согъэзэж. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 668. Къэрэмырзэ Мадинэ къалэм фӀэмыкӀыу къигъэзэжри къэкӀуэжащ, Мухьэмэд бегъымбарым и гукъеуэ жриӀэри и бампӀэр игъэтӀысауэ. Лъапсэ, 414. БампӀэр тӀысын (1). Гукъеуэр, губжьыр щхьэщыкӀын. Бийм ӀэштӀымыр хуэдгъэдалъэм, БампӀэр тӀысу дэ долӀэж… «Бдзэжьеящэм ипхъу», 151.