еплъын

ЕПЛЪЫН (еплъы/йоплъ); КӀЭЛЪЫПЛЪЫН (кӀэлъэплъы/кӀэлъоплъ); ЗЫКӀЭЛЪЫПЛЪЫН (зыкӀэлъэплъы/зыкӀэлъоплъ); зэплъыжьын/зэплъыжын (зэплъыжьы/зоплъыж); зыкӀэлъыплъыжьын/зыкӀэлъыплъыжын (зыкӀэлъэплъыжьы/зыкӀэлъоплъыж); BAKIM (~yapmak)

ЕПЛЪЫН (еплъы/йоплъ); ЗЭПЭПЛЪЫХЬЭН (ЗЭПЕПЛЪЫХЬ(э); УПЛЪЭКӀУН (ЕУПЛЪЭКӀУ); MUAYENE ETMEK

ЕПЛЪЫН (еплъы/йоплъ); SEYRETMEK, BAKMAK (bir şeye ~)

ӀЫГЪЫН/ЕПЛЪЫН (еплъы/ йоплъ(ыр); ЕӀЫГЪ(Ы); ИӀЫГЪ(щ); TUTMAK 3 (bakımını yapmak, yetiştirmek)

Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.

еплъын I (йоплъ) неперех. гл. 1. посмотреть, взглянуть на кого-что-л. / Зыгуэр зэгъэлъагъун. * Музэчыр и нэр къытримычу Зырамыку еплъырт. Т. Хь. ХьэматӀ пхъэкӀэбжьэкӀэ зэрылъ выгухэм и шыр и Ӏэдэжу яхыхьащ, икӀи зым и кӀапсэм еӀэу, адрейм и шэрхъым еплъу, гъумэтӀымэу зыгуэрхэр жиӀэу щӀидзащ. Къ. Хь. 2. переносное посмотреть, увидеть, убедиться / Зыхуэдэр зэгъэщӀэн. * Деплъынщ, Сандро, уи пэжыгъэр зыхуэдэм. Акъ. З. 3. переносное посмотреть, проверить готовность чего-л. / Шхыуэ е ефэу зыхуэдэр къэщӀэн. Лыр вам еплъын. КӀэртӀофыр жьам еплъын. Ней-нейуэ еплъын см. ней-нейуэ. II: фэ еплъын см. фэ. {И} фэ еплъын см. фэ.

ЕПЛЪЫН (йоплъ) лъэмыӀ. (444). 1. (349). Зыгуэр зэгъэлъагъун, Ӏуплъэн. Нурхьэлий бэлътоужь, шухьэм ищӀыӀу къэп тедауэ, щыгъщ, и шырыкъуитӀри лъэдакъэ лъагэу, и пэри и жьэпкъри зэӀусэжыным нэса жыуигъэӀэу, и пащӀэ тӀэкӀури адрейхэм я пащӀэм емыщхьу щӀэщарэ фэи темыту, цӀыху Ӏувым сыт ищӀыс лъэныкъуэкӀи къахэщу яхэтти, арат псори нэхъ зэплъыр. Хъуэпсэгъуэ нур, 152. «Ажэгъафэм» еплъыну къызэхуэсахэр блын газетым еплъырт, зэрыгъэдыхьэшхыу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 638. Езы цӀыхубзыр гукӀи псэкӀи щӀыналъэ къибгынам щыӀэ хуэдэт, уеблэмэ адэжьхэм я щӀыпӀэм сыкӀуэу семыплъауэ си псэр мыбы щыпыӀэнукъым жиӀэри Кавказым яфӀэкӀуэжауэ щытащ. Кхъэлэгъунэ, 375. 2. (14). Зыгуэр зэгъэщӀэн, зэрыхъунур зэхэгъэкӀын. Ухуеймэ, адакъагъэкӀэ дызыпегъауэ, текӀуэм деплъынщ… Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 487. [Дэфэрэдж санитаркэм хужеӀэ:] И насыпыжьти, сэ къыспэщӀэхуащ, армырмэ хэт ищӀэрэт Ӏущу къыщӀэкӀащ, жепӀэр зэхищӀыкӀыу, екӀуэлӀапӀэншэуи къэнати, сымаджэщым санитаркэу щӀэзгъэуващ, хъарзынэуи мэлажьэ, жыӀэдаӀуэщ, и чэзур къэсмэ, лъхуэнщи, итӀанэ зэрыхъум деплъынщ. Лъапсэ, 23. Зыгуэр щысӀухуакӀэ, деплъынкъэ иджы нэхъыбэрэ хэт щысыфын, жиӀэ хуэдэу, Чачэ тӀэкӀуи зыпилъэщӀыхьыжащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 512. 3. (14). Егупсысын, бгъэдыхьэн (Ӏуэхум). Куэд дэмыкӀыу чисткэ щыӀэнущи, ягу кърихуӀамэ, а тӀум [Иналрэ Къазджэрийрэ] зэжраӀэнщи зэгурыӀуэжынщ – арат Степан Ильич зэреплъыр. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 530. Фызыреплъщ Ӏуэхум, нэхъыжь унафэр зыми икъутэнкъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 80. Хьэмэ уэ нэгъуэщӀу уеплърэ? Нал къута, 260. 4. (7). Узыншагъэр къэхутэн. Хъыджэбз гуакӀуэщ а дохутырыр, Къыдэплъыну къагъэкӀуащ. Дохутыр. «Мывэ хуабэ», 34. [Дэфэрэдж къыжреӀэ:] НэгъуэщӀкӀэ сэбэп умыхъуми, сымаджэ къытхуашам еплъ, Ӏейуэ хьэлъэщ, уэр фӀэкӀа абы сэбэп хуэхъун щыӀэу сщӀэркъым, хэт емыплъми, зыӀуагъэзыкӀ, абы и псэр езым хихыжащ... Лъапсэ, 8. 5. (47). Ит зэману, етӀуанэ щхьэм иту гъэщӀэгъуэныгъэ къигъэлъагъуэу къокӀуэ. Нэхъ къарууфӀэм сащыщакъым, Зы лӀыгъэ ини зезмыхьа, ИтӀани, еплъ уэ, си насыпти, Сэ а зауэшхуэм симыхьа. Зауэ жыхуаӀэм и хъыбарыр. «Вагъуэ махуэ», 93. Абы [Хьэжы Сэид] и кӀуэдыжыкӀэ хъуам еплъ, – жиӀэрт Бот. Хъуэпсэгъуэ нур, 82. Гуэгушыхъу Мэзани еплъ: къыфӀэӀуэху дунейм темыту, цыджу хъушэм яхэтщ. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 492. 6. (10). зэхь. Еджэн, итыр зэгъэщӀэн (тхылъ, газет с.ху.). Молэуэ джэгур Жансэхъут, и лъакъуэр илъэфу, амдэчым еплъурэ нэмэзыбзэ къибжу сценэм йокӀыж, цӀыхур игъэдыхьэшхыу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 670. Еплъ, уэри тхылъ уощӀэ. Нал къута, 258. 7. (3). Къэпщытэн, зэрыщытыр зэгъэщӀэн. Зэзэмызи и жыпым иӀэбэжырти хьэзыритӀ илъыр игъэкӀуэдарэ имыгъэкӀуэдарэ еплъырт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 589. Фоч лъэдакъэри чэщейм къыхищӀыкӀри зэригъэпэщыжа нэужь, къабзэлъабзэуи илъэщӀыжри езым зэхилъхьа фоч гынымкӀэ иузэдщ, игъэуэжри еплъати, Алыхьым къыузэритынт. Лъапсэ, 111. ◊ Нэ лейкӀэ еплъын (19). Еплъ нэ. НэкӀэ емыплъын (1). Еплъ нэ. Ней-нейуэ еплъын (16). Еплъ ней-нейуэ. НэфӀкӀэ еплъын (3). Еплъ нэфӀ. Нэщхъ ӀейкӀэ еплъын (1). Еплъ нэщхъ. ТӀэу емыплъу (7). Еплъ тӀэу.