дэхын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(дех)
1. ЗыщӀыпӀэ зыгуэр дэгъэӀэпхъукӀын.
рувынести что-л. откуда-л. (напр. со двора)
Пхъэр пщӀантӀэм дэхын. Куэбжэм пхъэбгъухэр дэхын.
2. Зыгуэр зыщӀыпӀэ къыдэгъэжын (сэкӀэ, лэныстэкӀэ).
рувырезав, заузить что-л. (напр. платье)
Бостейм и бгъунитӀымкӀи тӀэкӀу-тэкӀу дэхын.
3. КуутӀыр Ӏухын.
руубрать, разобрать (стену, перегородку)
ПэшитӀым яку дэт блыныр дэхын.
(дох)
1. Дэдзыхын, гъуэгубгъум зетын.
русвернуть с дороги, отойти в сторону
Уэрам дыхьэпӀэм нэсахэщ Тамарэрэ Аслъэнрэ. - НакӀуэ мыбыкӀэ нэхъ благъэщ, - дэхащ Аслъэн.— КӀэрашэ Тембот
+1 örnek
Гъуэгум тету абыхэм къаӀущӀэр епӀэщӀэкӀыу дэхырт.— Ӏуащхьэмахуэ
2. Зыгуэрым щӀэрыхьэу блэкӀын, щхьэпрыкӀын.
руобойти, обогнать кого-что-л.
Машинэр гум щӀэрыхьэри дэхащ.
Kitapta geçtiği hali
дэхын I (дех) перех. гл. 1. вынести что-л. откуда-л. (напр. со двора) / ЗыщӀыпӀэ зыгуэр дэгъэӀэпхъукӀын. Пхъэр пщӀантӀэм дэхын. Куэбжэм пхъэбгъухэр дэхын. 2. вырезав, заузить что-л. (напр. платье) / Зыгуэр зыщӀыпӀэ къыдэгъэжын (сэкӀэ, лэныстэкӀэ). Бостейм и бгъунитӀымкӀи тӀэкӀу-тэкӀу дэхын. 3. убрать, разобрать (стену, перегородку) / КуутӀыр Ӏухын. ПэшитӀым яку дэт блыныр дэхын. Гу бампӀэ дэхын (дэгъэкӀын) см. гу II. Гъабгъэ дэхын см. гъабгъэ. Махуэл дэхын см. махуэл. И фэ дэхын см. фэ II, 1. II (дох) неперех. гл. 1. свернуть с дороги, отойти в сторону / Дэдзыхын, гъуэгубгъум зетын. * Уэрам дыхьэпӀэм нэсахэщ Тамарэрэ Аслъэнрэ. - НакӀуэ мыбыкӀэ нэхъ благъэщ, - дэхащ Аслъэн. КӀ. Т. Гъуэгум тету абыхэм къаӀущӀэр епӀэщӀэкӀыу дэхырт. Ӏуащхь. 2. обойти, обогнать кого-что-л. / Зыгуэрым щӀэрыхьэу блэкӀын, щхьэпрыкӀын. Машинэр гум щӀэрыхьэри дэхащ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(дех)
1. ЗыщӀыпӀэ зыгуэр дэгъэӀэпхъукӀын.
[Щэрданым:] Си лъакъуэм къыкӀэрыпщӀа ятӀэ фӀэкӀа дэсхаӀат мы жылэм?— Хъуэпсэгъуэ нур, 291
+2 örnek
Си щхьэр щыдэсхми сыдэкӀакъым, Си псэр а къуажэм къыдэнащ— Сыжейми, си нэр зэтесхами… Щхьэлыкъуэ, 382
[Хьэбибэ:] Къуажэм гуауэу дэлъыр сэ дэсхауэ тхьэм къыщӀигъэкӀ— Нал къута, 225
2. Зыгуэр куупӀэу, къуэкӀийуэ дэтхъун.
Иджы бжьыхьэ хъуащи, псыкъежэхыр мащӀэ хъужащ, уеблэмэ псыӀэрышэ гъужа яхэтщ жыпӀэнщ, псыбэкъу цӀыкӀуу дихар гъущэ хъуащи— Нал къута, 300
+2 örnek
СыпсыӀэрышэу гъуэгу пщыдэсхым КъыскӀэщӀэмыуэу хэт къэна?— ЗэкӀэщӀэуэ. «Щхьэлыкъуэ», 397
ПхъэӀэщэжьыр пхъэӀэщэжьыфӀмэ, вагъэбдзумэ лей дехыф жызыӀам абы хуэдэ гуэру къыщӀэкӀынщ щӀыжиӀар – ар я гъунэгъу дадэм и псэлъафэу Ботэх и гум къэкӀыжащ— Лъапсэ, 72
Deyimler (1)
[и] пщэ дэхын
Еплъ: пщэ
(дох)
Дэдзыхын, гъуэгубгъум зетын.
Гъуэгум тету къаӀущӀэр епӀэщӀэкӀыу дэхырт, зэран мыхъун щхьэкӀэ— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 583
Kitapta geçtiği hali
ДЭХЫН I (дех) лъэӀ. (16). 1. (9). ЗыщӀыпӀэ зыгуэр дэгъэӀэпхъукӀын. [Щэрданым:] Си лъакъуэм къыкӀэрыпщӀа ятӀэ фӀэкӀа дэсхаӀат мы жылэм? Хъуэпсэгъуэ нур, 291. Си щхьэр щыдэсхми сыдэкӀакъым, Си псэр а къуажэм къыдэнащ. Сыжейми, си нэр зэтесхами… «Щхьэлыкъуэ», 382. [Хьэбибэ:] Къуажэм гуауэу дэлъыр сэ дэсхауэ тхьэм къыщӀигъэкӀ. Нал къута, 225. 2. (7). Зыгуэр куупӀэу, къуэкӀийуэ дэтхъун. Иджы бжьыхьэ хъуащи, псыкъежэхыр мащӀэ хъужащ, уеблэмэ псыӀэрышэ гъужа яхэтщ жыпӀэнщ, псыбэкъу цӀыкӀуу дихар гъущэ хъуащи. Нал къута, 300. СыпсыӀэрышэу гъуэгу пщыдэсхым КъыскӀэщӀэмыуэу хэт къэна? ЗэкӀэщӀэуэ. «Щхьэлыкъуэ», 397. ПхъэӀэщэжьыр пхъэӀэщэжьыфӀмэ, вагъэбдзумэ лей дехыф жызыӀам абы хуэдэ гуэру къыщӀэкӀынщ щӀыжиӀар – ар я гъунэгъу дадэм и псэлъафэу Ботэх и гум къэкӀыжащ. Лъапсэ, 72. ◊ [И] пщэ дэхын(2). Еплъ пщэ.
ДЭХЫН II (дох) лъэӀ. (1). Дэдзыхын, гъуэгубгъум зетын. Гъуэгум тету къаӀущӀэр епӀэщӀэкӀыу дэхырт, зэран мыхъун щхьэкӀэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 583.