гъэбыдэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
теӀубэн/тепӀэн (тыреӀубэ/трепӀэ); зэтеӀубэн/зэтепӀэн (зэтыреӀубэ/ зэтрепӀэ); фэшӀын/хуэщӀын (фешӀы/хуещӀ); зэфэшӀын/ зэхуэщӀын (зэфешӀы/зэхуещӀ); гъэпытэн/гъэбыдэн (егъэпытэ/ егъэбыдэ); егъэсэн (регъасэ); егулӀын (регулӀы); KAPAMAK, KAPATMAK
теӀубэн/тепӀэн (тыреӀубэ/трепӀэ); зэтеӀубэн/зэтепӀэн (зэтыреӀубэ/ зэтрепӀэ); фэшӀын/хуэщӀын (фешӀы/хуещӀ); зэфэшӀын/ зэхуэщӀын (зэфешӀы/зэхуещӀ); гъэпытэн/гъэбыдэн (егъэпытэ/ егъэбыдэ); егъэсэн (регъасэ); егулӀын (регулӀы); KAPATMAK
гъэпытэн/гъэбыдэн (егъэпытэ/егъэбыдэ); теубытэпэн/теубыдэпэн (тыреубытапэ/треубыдапэ); щӀэгъэбыдэн/кӀэгъэпытэн (щӀегъэбыдэ/кӀегъэпытэ); щӀэгъэбыдыхьын/ кӀэгъэпытыхьэн (щӀегъэбыдыхь/ кӀегъэпытыхьэ); KESİNLEŞTİRMEK
гъэбыдэн/гъэпытэн; KESİNLEŞTİRMEK (sertleştirmek, pekiştirmek)
БГЪЭН (ЕБГЪЭ); гъэбыдэн/гъэпытэн (егъэбыдэ/егъэпытэ); техъон/ тепхъуэн (тырехъо/трепхъуэ); тепӀон/тепӀэн(тырепӀо/трепӀэ); теӀубэн (тыреӀубэ); фэшӀын/хуэщӀын (фешӀы/хуещӀ); егъэсэн (регъасэ); ÖRTMEK
гъэбыдэн → гъэпытэн; PEKİŞTİRMEK, (kapatmak; sağlamlaştırmak)
гъэпытэн/гъэбыдэн (егъэпытэ/егъэбыдэ); гъэлъэшын/гъэлъэщын (егъэлъэшы/егъэлъэщ); кӀэгъэпытэн/щӀэгъэбыдэн (кӀегъэпытэ/щӀегъэбыдэ); кӀэгъэпытыхьэн/щӀэгъэбыдыхьын (кӀегъэпытыхьэ/щӀегъэбыдызь); SAĞLAMLAŞTIRMAK, PEKİŞTİRMEK (kapatmak, diplemek)
гъэбыдэн/гъэпытэн, фэшӀын/хуэщӀын, егъэсэн → БГЪЭН; ÖRTMEK
гъэпытэн/гъэбыдэн → теӀубэн; KAPAMAK, KAPATMAK
гъэпытэн/гъэбыдэн, фэшӀын/хуэщӀын, егъэсэн → БГЪЭН; ÖRTMEK
егъэсэн, гъэпытэн/гъэбыдэн, фэшӀын/хуэщӀын → БГЪЭН → теӀубэн; ÖRTMEK, KAPAMAK, KAPATMAK
фэшӀын/хуэщӀын, егъэсэн, гъэпытэн/гъэбыдэн → БГЪЭН; ÖRTMEK
хуэщӀын/фэшӀын, егъэсэн, гъэпытэн/гъэбыдэн → БГЪЭН; ÖRTMEK
Bu sonuç kitaptaki 13 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: гъэпытэн, бгъэн, теӀубэн, бгъэн → теӀубэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(егъэбыдэ)
1. Быдэ щӀын.
руукрепить что-л. (напр. забор)
Хадэр банэ бжыхькӀэ ягъэбыдащ.
2. Быдэ щӀын.
руупрочить, укрепить что-л. (напр. мир)
Мамырыгъэр гъэбыдэн. Ныбжьэгъугъэр гъэбыдэн.
3. ӀулъхьаӀауэ гъуанэр гъэсеин.
рузабить, заделать что-л.
Бжыхь гъуанэр гъэбыдэн.
4. ХуэщӀын, ӀункӀыбзэ етын.
рузакрыть что-л. плотно, крепко
Куэбжэр гъэбыдэн.
5. Псалъэ быдэ тын.
рузаручиться чем-л.
АтӀэ хъунщ, хьэкӀэкхъуэкӀагъэ къыфхэмыхуэу, сэ {бажэм} зэрыжысӀэм хуэдэу, фыщытыну сывгъэбыдэ.— КӀэрашэ Тембот, Акъсырэ Залымхъан
+1 örnek
{Лелэ:} - Сэ нэхъ дахэ урихьэлӀэмэ, Къыумышэну сыгъэбыдэ, нэгъуэщӀ щӀалэ сыдэкӀуэнкъым, Псалъэ быдэу ар узотыр.— Акъсырэ Залымхъан
Kitapta geçtiği hali
гъэбыдэн (егъэбыдэ) перех. гл. 1. укрепить что-л. (напр. забор) / Быдэ щӀын. Хадэр банэ бжыхькӀэ ягъэбыдащ. 2. упрочить, укрепить что-л. (напр. мир) / Быдэ щӀын. Мамырыгъэр гъэбыдэн. Ныбжьэгъугъэр гъэбыдэн. 3. забить, заделать что-л. / ӀулъхьаӀауэ гъуанэр гъэсеин. Бжыхь гъуанэр гъэбыдэн. 4. закрыть что-л. плотно, крепко / ХуэщӀын, ӀункӀыбзэ етын. Куэбжэр гъэбыдэн. 5. переносное заручиться чем-л. / Псалъэ быдэ тын. * АтӀэ хъунщ, хьэкӀэкхъуэкӀагъэ къыфхэмыхуэу, сэ {бажэм} зэрыжысӀэм хуэдэу, фыщытыну сывгъэбыдэ. КӀ. Т., Акъ. З. {Лелэ:} - Сэ нэхъ дахэ урихьэлӀэмэ, Къыумышэну сыгъэбыдэ, нэгъуэщӀ щӀалэ сыдэкӀуэнкъым, Псалъэ быдэу ар узотыр. Акъ. З.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(егъэбыдэ)
1. ХуэщӀын, ӀункӀыбзэ етын.
Кхъухьым и курыкупсэм пкъо ин игъэувэ, абы арэф едзыжи кукъукӀэ егъэбыдэ, чэтэн едз.— Кхъухь пхэнж, 508
+2 örnek
Инус хьэжым къыщӀэнауэ, Нурхьэлий зыщӀэс унэжьу щытари нэщӀу, и щхьэгъубжэри бжэри гъэбыдауэ, къыщӀыхьи къыщӀэкӀи щымыӀэу щытт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 271
Абы кӀуэгъуейт – нэсмэ, бжэр гъэбыдащ, унэм гурым макъ къыщӀоӀукӀ.— ГущӀэгъу, 426
2. ДыхьэпӀэ гуэр зэхуэщӀын (къуэр, аузыр).
Приказым итт: ди къару демыблэжу Чопракъ аузыр гъэбыда зэрыхъунум и ужь дивгъэт, жиӀэу.— Нал къута, 297
+1 örnek
Локотоши лъэкӀ къимыгъанэу аузыр гъэбыда зэрыхъунум и ужь итт.— Нал къута, 292
3. Хьэпшып гуэр быдэ щӀын. –57.
Щербакову щӀалэ дыдэм КъыхищӀыкӀри мрамор къабзэм Вождь сурэтыр егъэбыдэ, ЯгъэщӀагъуэ ар щыгъуазэм.— Лъэпкъхэм я тыгъэ. «Партыр ди пашэу», 56
Kitapta geçtiği hali
ГЪЭБЫДЭН (егъэбыдэ) лъэӀ. (30). 1. (22). ХуэщӀын, ӀункӀыбзэ етын. Кхъухьым и курыкупсэм пкъо ин игъэувэ, абы арэф едзыжи кукъукӀэ егъэбыдэ, чэтэн едз. Кхъухь пхэнж, 508. Инус хьэжым къыщӀэнауэ, Нурхьэлий зыщӀэс унэжьу щытари нэщӀу, и щхьэгъубжэри бжэри гъэбыдауэ, къыщӀыхьи къыщӀэкӀи щымыӀэу щытт. Хъуэпсэгъуэ нур, 271. Абы кӀуэгъуейт – нэсмэ, бжэр гъэбыдащ, унэм гурым макъ къыщӀоӀукӀ. ГущӀэгъу, 426. 2. (6). ДыхьэпӀэ гуэр зэхуэщӀын (къуэр, аузыр). Приказым итт: ди къару демыблэжу Чопракъ аузыр гъэбыда зэрыхъунум и ужь дивгъэт, жиӀэу. Нал къута, 297. Локотоши лъэкӀ къимыгъанэу аузыр гъэбыда зэрыхъунум и ужь итт. Нал къута, 292. 3. (1). Хьэпшып гуэр быдэ щӀын. Щербакову щӀалэ дыдэм КъыхищӀыкӀри мрамор къабзэм Вождь сурэтыр егъэбыдэ, ЯгъэщӀагъуэ ар щыгъуазэм. Лъэпкъхэм я тыгъэ. «Партыр ди пашэу», 56–57. ◊ Лъабжьэр гъэбыдэн (1). Еплъ лъабжьэ. Лъэр гъэбыдэн (1). Еплъ лъэ. Гур гъэбыдэн (1). Еплъ гу I.