бзу
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
бзу/бзыу; KUŞ
бзыу/бзу; KUŞ
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
ЦӀыхухэм я псэупӀэм и гъунэгъуу щыпсэу, зи фэр морэ=гъуабжафэу щыт къуалэбзу цӀыкӀу.
руворобей
Пщэдеирей ныбгъуэ нэхърэ, нобэрей бзу.— Псалъэжьхэр
+3 örnek
Бзум ил и лэпсщ.— Псалъэжьхэр
Уэсукхъуэр бзу цӀыкӀум къегъэхъей.— Псалъэжьхэр
Зи хущхьэ хъум и бзу.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (8)
бзу кхъуей
руптичье молоко.
бзум худрапхъей имыӀэн
руне иметь ни крошки.
ЦӀыхум дахыхьэн дыукӀытэу хьэджафэ шыру, унэм дыкъыщӀыхьэжмэ, бзум худрапхъей димыӀэу дыкъэбгъэнащ.— Къашыргъэ ХьэпащӀэ
бзу кӀэзэгуэх
Къуалэбзу лъэпкъ; мывэкӀэпыс.
рукаменка
Бзу кӀэзэгуэхи, бзу кӀэплъи, бзуупцӀи къэкӀуат зэӀущӀэм. Ад. фольк.
4 ifade daha
бзу кӀэплъ
КӀэ гъуэжь-плъыжьыфэ зыпыт къуалэбзу лъэпкъ.
ругорихвостка
бзу кӀэплъ фӀыцӀэ
КӀэ гъуэжь-плъыжьыфэ зыпыт къуалэбзу фӀыцӀэ лъэпкъ.
ругорихвостка-чернушка
бзу пэ гъум
Къуалэбзу лъэпкъ.
рузоол. дубонос
бзу пэ кӀыхь
Шэдылъэхэм щыпсэу къуалэбзу лъэпкъщ.
рубекас
Kitapta geçtiği hali
бзу воробей / ЦӀыхухэм я псэупӀэм и гъунэгъуу щыпсэу, зи фэр морэ=гъуабжафэу щыт къуалэбзу цӀыкӀу. * Пщэдеирей ныбгъуэ нэхърэ, нобэрей бзу. (погов.) Бзум ил и лэпсщ. (погов.) Уэсукхъуэр бзу цӀыкӀум къегъэхъей. (погов.) Зи хущхьэ хъум и бзу. (погов.) Бзу кхъуей птичье молоко. Бзум худрапхъей имыӀэн не иметь ни крошки. * ЦӀыхум дахыхьэн дыукӀытэу хьэджафэ шыру, унэм дыкъыщӀыхьэжмэ, бзум худрапхъей димыӀэу дыкъэбгъэнащ. Къ. Хь. Уазэрэ бзууэ гъун см. уазэ. бзу дамэху название птицы / Губгъуэ къуалэбзу лъэпкъ. бзу кӀэзэгуэх зоол. каменка / Къуалэбзу лъэпкъ; мывэкӀэпыс. Бзу кӀэзэгуэхи, бзу кӀэплъи, бзуупцӀи къэкӀуат зэӀущӀэм. Ад. фольк. бзу кӀэплъ зоол. горихвостка / КӀэ гъуэжь-плъыжьыфэ зыпыт къуалэбзу лъэпкъ. бзу кӀэплъ фӀыцӀэ зоол. горихвостка-чернушка / КӀэ гъуэжь-плъыжьыфэ зыпыт къуалэбзу фӀыцӀэ лъэпкъ. бзу пэ гъум зоол. дубонос / Къуалэбзу лъэпкъ. бзу пэ кӀыхь зоол. бекас / Шэдылъэхэм щыпсэу къуалэбзу лъэпкъщ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
ЦӀыхухэм я гъунэгъуу псэу къуалэбзу морэ-гъуабжафэ; къуалэбзу жьгъейхэр.
Мэзыр бзухэм ягъэдахэ, Мэзым щоӀур бзум я макъыр, Гъэр икӀыхукӀэ емызэшу Бзухэр мэзым ныхуосакъыр.— Мэз гъыбзэ. «Щхьэлыкъуэ», 376
+2 örnek
Бзур зы уэрэдым щӀапӀыкӀащи, НэгъуэщӀ зэхилъхьэу жимыӀэн.— Мывалъэ щӀыпӀэу дапщэ щыӀэ. «Вагъуэ махуэ», 354
Абгъуэм ис бзур адакъэм къоплъ, мыр дэнэ къикӀа жыхуиӀэу, зэрыс абгъуэм къикӀыххэнуи и гугъэкъым.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 493
Deyimler (4)
бзу акъылыр и акъылын
Акъыл щӀагъуэ имыӀэн.
Бийуэ Ӏэджэ зи лъэщагъым Апхуэдизыр зи инагъым Бзу акъылыр и акъылщ, Вым и лъакъуэр лъакъуэу щӀэтщ.— Елбэздыкъуэ, 13
бзум худрапхъей имыӀэн
Гъавэ, ишхын имыӀэн.
Бзум худрапхъеин гъави димыӀэу, Елдар нартыху къэп къишати, абыкӀэ допсэу [жеӀэр Думэсарэ].— Хъуэпсэгъуэ нур, 189
зи абгъуэ якъута бзууэ
Еплъ: абгъуэ
зи хьэмтетыгъуэм и бзу
Еплъ: хьэмтетыгъуэ
Kitapta geçtiği hali
БЗУ (51). ЦӀыхухэм я гъунэгъуу псэу къуалэбзу морэ-гъуабжафэ; къуалэбзу жьгъейхэр. Мэзыр бзухэм ягъэдахэ, Мэзым щоӀур бзум я макъыр, Гъэр икӀыхукӀэ емызэшу Бзухэр мэзым ныхуосакъыр. Мэз гъыбзэ. «Щхьэлыкъуэ», 376. Бзур зы уэрэдым щӀапӀыкӀащи, НэгъуэщӀ зэхилъхьэу жимыӀэн. Мывалъэ щӀыпӀэу дапщэ щыӀэ. «Вагъуэ махуэ», 354. Абгъуэм ис бзур адакъэм къоплъ, мыр дэнэ къикӀа жыхуиӀэу, зэрыс абгъуэм къикӀыххэнуи и гугъэкъым. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 493. ◊ Бзу акъылыр и акъылын (1). Акъыл щӀагъуэ имыӀэн. Бийуэ Ӏэджэ зи лъэщагъым Апхуэдизыр зи инагъым Бзу акъылыр и акъылщ, Вым и лъакъуэр лъакъуэу щӀэтщ. «Елбэздыкъуэ», 13. Бзум худрапхъей имыӀэн (1). Гъавэ, ишхын имыӀэн. Бзум худрапхъеин гъави димыӀэу, Елдар нартыху къэп къишати, абыкӀэ допсэу [жеӀэр Думэсарэ]. Хъуэпсэгъуэ нур, 189. Зи абгъуэ якъута бзууэ (1). Еплъ абгъуэ. Зи хьэмтетыгъуэм и бзу (1). Еплъ хьэмтетыгъуэ.