бжьэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
БЖЬЭ; ARI 1, (bal arısı)
шъуалъ(э)/фалъэ, псышъуалъ(э)/ псыфалъэ, бжъэ/бжьэ, СТЭЧАН, (Абз. СТЭКАН); BARDAK
бжъэ/бжьэ, бжъакъо/бжьакъуэ; BOYNUZ
бжьэ/бжъэ; KADEH
бжъэ/бжьэ → шъуалъ(э); BARDAK (kadeh)
бжьэ → бжъэ; BOYNUZ
бжьэ/бжъэ → шъуалъ(э); BARDAK
Bu sonuç kitaptaki 7 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Бжьакъуэ.
рурог
ЩӀалэ цӀыкӀум жэмым и бжьэм ищӀа кӀапсэр иӀыгъщ.— ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр
2. Фадэ зэрыт фалъэ, бжьакъуэжьей с. ху.
рурог, чарка, бокал, стопка со спиртным напитком
Зы бжьэ ефэн. Бжьэ къэӀэтын.
3. Фадэр зэриту абдж птулъкӀэ; бэрщыбэ.
рубутылка спиртного
И жыпым Мурат зы бжьэ цӀыкӀуи кърехри къытрегъэувэ.— Къущхьэ СулътӀан
Къилъэтыхьурэ удз гъэгъам фо къыпызых гъудэбадзэ лъэпкъ.
рупчела
Жьыуэ къэхъея бжьэ закъуэтӀакъуэхэр вууэ жыгыщхьэмкӀэ щхьэпрыкӀыурэ гъэгъэн щӀэзыдза кӀарцхэм кӀуэрт.— Къашыргъэ ХьэпащӀэ
+1 örnek
Бжьэ зыдэсым фо дещӀэ.— Псалъэжьхэр
Уэ умыпщыт гъащӀэр плъэкӀмэ бжьэкӀэ.— Балъкъэр Фоусэт
Еплъ: Ӏэбжьэ
Bu maddedeki ifadeler (8)
бжьэ къегъэщтэн
рузаказать бутылку спиртного.
бжьэ дэудэн (ашыкым)
рурасселить пчёл (по ульям).
бжьэр къэпщӀын
руроиться - о пчёлах.
{и} щхьэм бжьэ еуа хуэдэу
Бжьэ зыдэс ашык.
рубжьэ ашык улей
Бжьэ ашыкхэр зэтетщ.
Еплъ: щхьэ. бжьэ ашык
4 ifade daha
бжьэ бын
Бжьэ зэрыбын, бжьэ зэ къэпщӀыгъуэ.
рупчелиный рой
Зи тепщӀыкӀыгъуэ бжьэ бын.
бжьэ Ӏэщын
Ягъэхъуну къагъанэ бжьэ.
рупчёлы для разведения
Унагъуэм бжьэ Ӏэщын зэрагъэпэщащ.
щӀыр бжьэкӀэ пщын
Еплъ: щӀы
Kitapta geçtiği hali
бжьэ I 1. рог / Бжьакъуэ. * ЩӀалэ цӀыкӀум жэмым и бжьэм ищӀа кӀапсэр иӀыгъщ. Хь. Хь. 2. рог, чарка, бокал, стопка со спиртным напитком / Фадэ зэрыт фалъэ, бжьакъуэжьей с. ху. Зы бжьэ ефэн. Бжьэ къэӀэтын. 3. переносное бутылка спиртного / Фадэр зэриту абдж птулъкӀэ; бэрщыбэ. * И жыпым Мурат зы бжьэ цӀыкӀуи кърехри къытрегъэувэ. Къу. С. Бжьэ къегъэщтэн заказать бутылку спиртного. II пчела / Къилъэтыхьурэ удз гъэгъам фо къыпызых гъудэбадзэ лъэпкъ. * Жьыуэ къэхъея бжьэ закъуэтӀакъуэхэр вууэ жыгыщхьэмкӀэ щхьэпрыкӀыурэ гъэгъэн щӀэзыдза кӀарцхэм кӀуэрт. Къ. Хь. Бжьэ зыдэсым фо дещӀэ. (погов.) Бжьэ дэудэн (ашыкым) расселить пчёл (по ульям). Бжьэр къэпщӀын роиться - о пчёлах. {И} щхьэм бжьэ еуа хуэдэу см. щхьэ. бжьэ ашык улей / Бжьэ зыдэс ашык. Бжьэ ашыкхэр зэтетщ. бжьэ бын пчелиный рой / Бжьэ зэрыбын, бжьэ зэ къэпщӀыгъуэ. Зи тепщӀыкӀыгъуэ бжьэ бын. бжьэ къэпщӀыгъуэ см. бжьэгъажэ. бжьэ матэ улей / Бжьэ зыдэс матэ. бжьэ Ӏэщын пчёлы для разведения / Ягъэхъуну къагъанэ бжьэ. Унагъуэм бжьэ Ӏэщын зэрагъэпэщащ. III см. Ӏэбжьэ. * Уэ умыпщыт гъащӀэр плъэкӀмэ бжьэкӀэ. Б. Ф. ЩӀыр бжьэкӀэ пщын см. щӀы.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Фадэ зэрыт фалъэ, бжьакъуэжьей с. ху.
Бжьэр, нокӀуэ, жаӀэу къашиямэ, КъеӀызмыхыххэу изотыжыр: Гугъу удемыхьу къыпӀэрыхьэр Гугъу удемыхьу мэкӀуэдыжыр.— Уэрэдибл. «Дамыгъэ», 215
+2 örnek
[Фатех-бей:] Сани дахэ, зумыгъэщӀэгъуэкӀыу мы зы бжьэм къыздефэт.— Гъуэгуанэ, 107
– Мы зыр едзых нахъапэ щӀыкӀэ, – жиӀэри щӀалэм и бжьэр къиӀэтащ и адэр игъэхъуэхъуэну.— КӀапсэ кӀапэ, 15
Deyimler (1)
бжьэ щыдзын
ПсынщӀэу ефэн, едзыхын, (фадэм хужаӀэ).
Иджыблагъэ Дорофеичрэ Сосрыкъуэрэ зэгъусэу Налшык щыкӀуам, Дорофеич и Ӏуэху псори зэфӀэкӀа иужь, зы бжьэ щидзыну мурад ищӀащ, арщхьэкӀэ и ахъшэр ирикъуртэкъым.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 625
+1 örnek
Хэти еупщӀ, «уефэрэ?» жыӀи - зызыумысыжын бгъуэтынукъым: «гуп сахэхуэмэ, зы бжьэ щызодз» жиӀэнщи, абы къыфӀигъэкӀынукъым, а жиӀэри и фӀэщыпэу жеӀэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, езым хуэдэ фӀэкӀа нэгъуэщӀ илъагъуркъым.— Лъапсэ, 45
Deyimler (1)
[и] щхьэм бжьэ еуа хуэдэу
Еплъ: щхьэ
Kitapta geçtiği hali
БЖЬЭ I (9). Фадэ зэрыт фалъэ, бжьакъуэжьей с. ху. Бжьэр, нокӀуэ, жаӀэу къашиямэ, КъеӀызмыхыххэу изотыжыр: Гугъу удемыхьу къыпӀэрыхьэр Гугъу удемыхьу мэкӀуэдыжыр. Уэрэдибл. «Дамыгъэ», 215. [Фатех-бей:] Сани дахэ, зумыгъэщӀэгъуэкӀыу мы зы бжьэм къыздефэт. Гъуэгуанэ, 107. – Мы зыр едзых нахъапэ щӀыкӀэ, – жиӀэри щӀалэм и бжьэр къиӀэтащ и адэр игъэхъуэхъуэну. КӀапсэ кӀапэ, 15. ◊ Бжьэ щыдзын (3). ПсынщӀэу ефэн, едзыхын, (фадэм хужаӀэ). Иджыблагъэ Дорофеичрэ Сосрыкъуэрэ зэгъусэу Налшык щыкӀуам, Дорофеич и Ӏуэху псори зэфӀэкӀа иужь, зы бжьэ щидзыну мурад ищӀащ, арщхьэкӀэ и ахъшэр ирикъуртэкъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 625. Хэти еупщӀ, «уефэрэ?» жыӀи - зызыумысыжын бгъуэтынукъым: «гуп сахэхуэмэ, зы бжьэ щызодз» жиӀэнщи, абы къыфӀигъэкӀынукъым, а жиӀэри и фӀэщыпэу жеӀэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, езым хуэдэ фӀэкӀа нэгъуэщӀ илъагъуркъым. Лъапсэ, 45.
БЖЬЭ II: ◊ [и] щхьэм бжьэ еуа хуэдэу (4). Еплъ щхьэ I.