хуэдэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
фэдэн/хуэдэн (фэд/хуэдэщ), ехьщырын/ещхьын (ехьщыр/ещхьщ); BENZEMEK
хуэдэн → фэдэн; BENZEMEK
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: фэдэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(хуэдэщ)
Зыгуэрым хуэдэу щытын, ещхьын.
рубыть подобным кому-чему-л., быть сходным с кем-чем-л., быть таким же, как...
Анэр нэм хуэдэщ, адэр дэм хуэдэщ.— Псалъэжьхэр
(мэхуадэ)
1. Пкъы лалэ хъун, псыр щӀэкӀыу хуежьэн (удз гъэгъа, жыг тхьэмпэ с. ху.). Жыг тхьэмпэхэр мэхуадэ.
рувянуть (о растениях)
2. И пкъыр щӀэлӀэн, къарууншэ хъун, нэщхъей хъун.
рураскиснуть, стать вялым, лишиться бодрости
Ӏэпкълъэпкъыр хуэдэн.
(хуодэ)
Зыгуэрым щхьэкӀэ дэн, зыгуэрым и лъэӀукӀэ дэн.
рушить кому-л.
(хуедэ)
Зыгуэрым и щытыкӀэр, ищӀэр дэн, пэрымыуэн.
рупозволить что-л. кому-л., мириться с чем-л. (с чьим-л. поведением, поступком и т. п.)
Къазджэрий и псалъэм епцӀыжу хуэддэнкъым!— КӀыщокъуэ Алим
Bu maddedeki ifadeler (2)
{и} напӀэ хуадэкъым
{и} напӀэр къемыхуэхын
и цыпэ мыхуэдэн
Еплъ: цыпэ
Kitapta geçtiği hali
хуэдэн I (хуэдэщ) неперех. гл. быть подобным кому-чему-л., быть сходным с кем-чем-л., быть таким же, как... / Зыгуэрым хуэдэу щытын, ещхьын. * Анэр нэм хуэдэщ, адэр дэм хуэдэщ. (погов.) II (мэхуадэ) неперех. гл. 1. вянуть (о растениях) / Пкъы лалэ хъун, псыр щӀэкӀыу хуежьэн (удз гъэгъа, жыг тхьэмпэ с. ху.). Жыг тхьэмпэхэр мэхуадэ. 2. переносное раскиснуть, стать вялым, лишиться бодрости / И пкъыр щӀэлӀэн, къарууншэ хъун, нэщхъей хъун. Ӏэпкълъэпкъыр хуэдэн. {И} напӀэ хуадэкъым = {и} напӀэр къемыхуэхын. И цыпэ мыхуэдэн см. цыпэ. III (хуодэ) неперех. гл. шить кому-л. / Зыгуэрым щхьэкӀэ дэн, зыгуэрым и лъэӀукӀэ дэн. IV (хуедэ) перех. гл. позволить что-л. кому-л., мириться с чем-л. (с чьим-л. поведением, поступком и т. п.) / Зыгуэрым и щытыкӀэр, ищӀэр дэн, пэрымыуэн. * Къазджэрий и псалъэм епцӀыжу хуэддэнкъым! КӀ. А.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(хуэдэщ)
1. Зыгуэрым хуэдэу щытын, ещхьын.
Езы Темботи нэхъ лӀы хъуат, унагъуэм цӀыхухъуу къинар езыр ара и гугъэу, дэнэкӀи Ӏэпыдзлъэпыдз щыхъурт, ӀуэхутхьэбзащӀэ кӀуэрт, дадэ цӀыкӀу хуэдэщ, жаригъэӀэрт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 295
+2 örnek
ЗанщӀэу гу лъызотэ: комендант сыкъызыхуашам лъыгъ шырыкъур хьэлэчщ, хьэм ячэтхъа хуэдэщ, уцӀынри зэщӀэхужащ, тедаӀами, къытетӀэпӀыкӀыжауэ къытехун къудейщ.— МелыӀыч, 463
ЛэтӀифэ и нэкӀу къитӀэтӀыкӀам сызэреплъу ар си гум къэкӀащ, и нэкӀущхьитӀ сэхусэплъ зэуам мафӀэ къащӀэна хуэдэт.— Лъапсэ, 25
2. И пэжыпӀэр ямыщӀэу, хуэгъэфэщауэ зыгуэрым щытепсэлъыхьым деж къагъэсэбэп.
Хьэ банэ макъ къэӀуащ, къакӀуэӀа хуэдэт— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 559
+2 örnek
[Нэгъуджэм Адэлджэрий жриӀэу:] 1942 гъэм яда хуэдэщ уи формэр— Гъуэгуанэ, 124
Елдар и адэм ещхьт, Степан Ильич игу ирихьа хуэдэт мо щӀалэ жаныр икӀи губзыгъэр.— Хъуэпсэгъуэ нур, 204
(хуедэ)
Зыгуэрым и щытыкӀэр, ищӀэр дэн, пэрымыуэн. -617. 137.
Пщым адыгэ цӀыхубз напэр трихати, абы игъэулъия цӀыхубз къомым я Ӏыхьлы, я лыджанэ щыӀэм, я дэлъху яӀэхэр зэхэлъадэри къызэрыгъэгубжьащ: ди лъэпкъ напэ фи пщым трихауэ хуэдмыдэн, жаӀэри.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 616
+2 örnek
Ар Якъуб щызэхихым, жыжьэу идакъым: – Къыпхуадэн уи гугъэ?— Нал къута, 254
Ар бийм хуэздэнкъым, щӀы уи фӀэщ, Абы и щӀапӀэм сынэсынщ, Ди щӀыгу къарукӀэ сэ сылъэщщ, А бийм сэ мащэр лъызгъэсынщ.— Си фочым ӀэплӀэ есшэкӀауэ. «Шум и гъуэгу», 30
Kitapta geçtiği hali
ХУЭДЭН I (хуэдэщ) лъэмыӀ. (598). 1. (586). Зыгуэрым хуэдэу щытын, ещхьын. Езы Темботи нэхъ лӀы хъуат, унагъуэм цӀыхухъуу къинар езыр ара и гугъэу, дэнэкӀи Ӏэпыдзлъэпыдз щыхъурт, ӀуэхутхьэбзащӀэ кӀуэрт, дадэ цӀыкӀу хуэдэщ, жаригъэӀэрт. Хъуэпсэгъуэ нур, 295. ЗанщӀэу гу лъызотэ: комендант сыкъызыхуашам лъыгъ шырыкъур хьэлэчщ, хьэм ячэтхъа хуэдэщ, уцӀынри зэщӀэхужащ, тедаӀами, къытетӀэпӀыкӀыжауэ къытехун къудейщ. МелыӀыч, 463. ЛэтӀифэ и нэкӀу къитӀэтӀыкӀам сызэреплъу ар си гум къэкӀащ, и нэкӀущхьитӀ сэхусэплъ зэуам мафӀэ къащӀэна хуэдэт. Лъапсэ, 25. 2. (12). И пэжыпӀэр ямыщӀэу, хуэгъэфэщауэ зыгуэрым щытепсэлъыхьым деж къагъэсэбэп. Хьэ банэ макъ къэӀуащ, къакӀуэӀа хуэдэт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 559. [Нэгъуджэм Адэлджэрий жриӀэу:] 1942 гъэм яда хуэдэщ уи формэр. Гъуэгуанэ, 124. Елдар и адэм ещхьт, Степан Ильич игу ирихьа хуэдэт мо щӀалэ жаныр икӀи губзыгъэр. Хъуэпсэгъуэ нур, 204.
ХУЭДЭН II (хуедэ) лъэӀ. (24). Зыгуэрым и щытыкӀэр, ищӀэр дэн, пэрымыуэн. Пщым адыгэ цӀыхубз напэр трихати, абы игъэулъия цӀыхубз къомым я Ӏыхьлы, я лыджанэ щыӀэм, я дэлъху яӀэхэр зэхэлъадэри къызэрыгъэгубжьащ: ди лъэпкъ напэ фи пщым трихауэ хуэдмыдэн, жаӀэри. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 616-617. Ар Якъуб щызэхихым, жыжьэу идакъым: – Къыпхуадэн уи гугъэ? Нал къута, 254. 137. Ар бийм хуэздэнкъым, щӀы уи фӀэщ, Абы и щӀапӀэм сынэсынщ, Ди щӀыгу къарукӀэ сэ сылъэщщ, А бийм сэ мащэр лъызгъэсынщ. Си фочым ӀэплӀэ есшэкӀауэ. «Шум и гъуэгу», 30.