фыщӀын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
цукӀэн/фыщӀэн (мэцукӀэ/мэфыщӀэ); къэцукӀэн/къэфыщӀэн (къецукӀэ/ къофыщӀэ); цукӀын/фыщӀын (ецукӀы/ефыщӀ); къэцукӀын/ къэфыщӀын (къецукӀы/къефыщӀ); BİÇMEK (bir şeyi yolmak ~)
УПӀЭӀУН, зэхэупӀэӀон/зэхэупӀэӀуэн, цукӀын/фыщӀын, зэхэцукӀэн/зэхэфыщӀэн; DİDİKLEMEK
фытэн (гъучӀыр, цӀыфыр ~; ефытэ); ЗЭХЭЦӀЫЦӀЭН (ЗЭХЕЦӀЫЦӀЭ); цунтхъэн/фыщӀын (ецунтхъэ/ ефыщӀ); зэхэцунтхъэн/зэхэфыщӀэн (зэхецунтхъэ/зэхефыщӀэ); зэхэфытхъэн (зэхефытхъэ); ИЗНАШИВАТЬ, ИСТРЕПАТЬ, ИЗОРВАТЬ; HIRPALAMAK (ezmek, yıpratmak)
зэӀэтхъын/зэӀытхъын (ЗЭӀЕТХЪ(ы); ЗЭХЭКЪУТЭН (ЗЭХЕКЪУТЭ); зэхэгъэшъхъэшъхъэн (зэхегъэшъхъашъхъэ); зэхэгъэшъэшъэн/ зэхэгъэщэщэн (зэхегъэшъашъэн/ зэхегъэщащэ); цунтхъэн/фыщӀын (ецунтхъэ/ефыщӀ); зэхэцунтхъэн/ зэхэфыщӀэн (зэхецунтхъэ/ зэхефыщӀэ); зэхэупкӀэтэн/ зэхэупщӀэтэн; PARÇALAMAK
УПӀЭӀУН, цукӀын/фыщӀын (еупӀэӀу, ецукӀы/ефыщӀ); ицукӀын/ифыщӀыкӀын (рецукӀы/ирефыщӀыкӀ); YOLMAK (tüylerini ~)
зэхэфыщӀэн/зэхэцунтхъэн, цунтхъэн/ фыщӀын → зэӀэтхъын; PARÇALAMAK
зэхэцунтхъэн/зэхэфыщӀэн, цунтхъэн/ фыщӀын, зэӀэтхъын/зэӀытхъын → зэӀэтхъын; PARÇALAMAK
фыщӀын → упӀэӀун; YOLMAK (tüylerini ~)
фыщӀын → цукӀын; BİÇMEK (bir şeyi yolmak ~)
фыщӀын/цукӀын → УПӀЭӀУН; DİDİKLEMEK (yolmak)
фыщӀын/цунтхъэн, зэӀэтхъын/ зэӀытхъын, зэхэцунтхъэн/ зэхэфыщӀэн → зэӀэтхъын; PARÇALAMAK
цукӀын/фыщӀын → УПӀЭӀУН; DİDİKLEMEK, YOLMAK (tüylerini ~)
цунтхъэн/фыщӀын → фытэн; HIRPALAMAK
цунтхъэн/фыщӀын, зэхэцунтхъэн/ зэхэфыщӀэн → зэӀэтхъын; PARÇALAMAK
Bu sonuç kitaptaki 14 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: зэӀэтхъын, упӀэӀун, цукӀын, фытэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(ефыщӀ)
1. Зыгуэрым (джэдкъаз) иц къичын.
руобщипать кого-л.
Джэдыр фыщӀын.
2. Зыгуэр зэӀытхъын, зэхэчэтхъэн.
руистрепать, изорвать что-л.
Джанэр фыщӀын.
3. Зыгуэр зэхэфыщӀэн. ХунщӀэн.
руисцарапать, изодрать кого-что-л.
Напэр фыщӀын. 4. переносное ограбить кого-л.
+1 örnek
Бийм адыгэщӀыр куэдрэ яфыщӀащ.
Kitapta geçtiği hali
фыщӀын (ефыщӀ) перех. гл. 1. общипать кого-л. / Зыгуэрым (джэдкъаз) иц къичын. Джэдыр фыщӀын. 2. истрепать, изорвать что-л. / Зыгуэр зэӀытхъын, зэхэчэтхъэн. Джанэр фыщӀын. 3. исцарапать, изодрать кого-что-л. / Зыгуэр зэхэфыщӀэн. Напэр фыщӀын. 4. переносное ограбить кого-л. / ХунщӀэн. Бийм адыгэщӀыр куэдрэ яфыщӀащ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(ефыщӀ)
1. Джэдкъаз с.ху. я цыр течын.
Фызхэр зэхуэсауэ джэд яфыщӀу, ягъавэу, ягъажьэу зэхэст, я уэршэрын, убэн абы щхьэкӀэ къамыгъанэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 576
+2 örnek
АрщхьэкӀэ [Джэлил] дэплъейри зы абгъуэшхуэ жыг щхьэкӀэ дыдэм фӀэлъу щилъагъум, и гум къэкӀащ: сэ уафэм щысщӀэн щыӀэу къыщӀэкӀынкъым, мо абгъуэм бгъэ джэдыкӀэ илъмэ, сытегъуэлъхьэнщи, бгъэ шыр къисшынщ, си Ӏуэхущ итӀанэ адакъэ хужь яфыщӀу яшхыжам нэхърэ нэхъ цӀэрыӀуэ сымыхъумэ, жиӀэу.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 493
Джэлил еплъмэ – шэч хэлъкъым, а бзур зэгуэр бабыщым къещэу яфыщӀа къэргъейр зэрыарам.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 493
2. Зыгуэр зэӀытхъын, чэтхъэн.
Тетщ къурш джабэм бжейр дэкӀауэ, Жьым яфыщӀми, къахуемых— Бжей жыгым и балладэ. «Батырыбжьэ», 67
+2 örnek
Плъагъурэ, адакъитӀ зэакъылэгъум гуэгушыхъу Мэзани гъусэ къащыхуэхъум, бажэр цырыцу яфыщӀ пэтащ.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 485
Къуршыщхьэ лъагэр къызэджати, Жьыбгъэр къыкъоури сэ сефыщӀ— Къуршыщхьэ лъагэр. «Дамыгъэ», 227
3. Зыгуэр зэхэфыщӀэн.
Къару естауэ усэр си гущӀэм Щотэджри, щхьэхуитыныгъэм щӀобэн, Сыпэмылъэщу си псэр яфыщӀу Дунейм нытохьэ сӀэщӀокӀри.— Сэ стиххэм гъэру саӀыгъщ. «Шум и гъуэгу», 116
Kitapta geçtiği hali
ФЫЩӀЫН (ефыщӀ) лъэӀ. (17). 1. (5). Джэдкъаз с.ху. я цыр течын. Фызхэр зэхуэсауэ джэд яфыщӀу, ягъавэу, ягъажьэу зэхэст, я уэршэрын, убэн абы щхьэкӀэ къамыгъанэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 576. АрщхьэкӀэ [Джэлил] дэплъейри зы абгъуэшхуэ жыг щхьэкӀэ дыдэм фӀэлъу щилъагъум, и гум къэкӀащ: сэ уафэм щысщӀэн щыӀэу къыщӀэкӀынкъым, мо абгъуэм бгъэ джэдыкӀэ илъмэ, сытегъуэлъхьэнщи, бгъэ шыр къисшынщ, си Ӏуэхущ итӀанэ адакъэ хужь яфыщӀу яшхыжам нэхърэ нэхъ цӀэрыӀуэ сымыхъумэ, жиӀэу. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 493. Джэлил еплъмэ – шэч хэлъкъым, а бзур зэгуэр бабыщым къещэу яфыщӀа къэргъейр зэрыарам. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 493. 2. (11). Зыгуэр зэӀытхъын, чэтхъэн. Тетщ къурш джабэм бжейр дэкӀауэ, Жьым яфыщӀми, къахуемых. Бжей жыгым и балладэ. «Батырыбжьэ», 67. Плъагъурэ, адакъитӀ зэакъылэгъум гуэгушыхъу Мэзани гъусэ къащыхуэхъум, бажэр цырыцу яфыщӀ пэтащ. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 485. Къуршыщхьэ лъагэр къызэджати, Жьыбгъэр къыкъоури сэ сефыщӀ. Къуршыщхьэ лъагэр. «Дамыгъэ», 227. 3. (1). зэхь. Зыгуэр зэхэфыщӀэн. Къару естауэ усэр си гущӀэм Щотэджри, щхьэхуитыныгъэм щӀобэн, Сыпэмылъэщу си псэр яфыщӀу Дунейм нытохьэ сӀэщӀокӀри. Сэ стиххэм гъэру саӀыгъщ. «Шум и гъуэгу», 116.