увыӀэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ЗЭГЪЭН; (МЭЗАГЪЭ); уцун/увыӀэн (мэуцу/мэувыӀэ); DURMAK (yaramazlık yapmamak)
увыӀэн/уцун → ЗЭГЪЭН; DURMAK 1
уцун/увыӀэн → ЗЭГЪЭН; DURMAK 1
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: зэгъэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(мэувыӀэ)
1. Зыгуэр кӀуэныр, хъеиныр, лэжьэныр (сыхьэт, машинэ н. къ.) щигъэту и пӀэм къинэн.
руостановиться, перестать действовать, двигаться
Иныжьыр къэсыжри и шыр лъэмыжым къыхутемыхьэу увыӀащ.— ӀуэрыӀуатэ
2. Ӏуэхугъуэ е къэхъукъащӀэ гуэрым щигъэтын.
руперестать, окончиться, прекратиться (о каком-л. действии или явлении)
Уэсыр увыӀэн. Жьыбгъэр увыӀащ.
+1 örnek
Зауэр увыӀэмэ сыкъэкӀуэжынщ.— Советскэ Къэбэрдейм и ӀуэрыӀуатэхэр
3. Къарур ухын, хузэфӀэмыкӀыжӀауэ ешын.
руизнуриться, выбиться из сил
Ахэр здэкӀуэр щӀыпӀэ жыжьэти, нэмысурэ яшхэр увыӀащ, мыкӀуэф хъуащ.— ӀуэрыӀуатэ
Kitapta geçtiği hali
увыӀэн (мэувыӀэ) неперех. гл. 1. остановиться, перестать действовать, двигаться / Зыгуэр кӀуэныр, хъеиныр, лэжьэныр (сыхьэт, машинэ н. къ.) щигъэту и пӀэм къинэн. * Иныжьыр къэсыжри и шыр лъэмыжым къыхутемыхьэу увыӀащ. фольк. 2. перестать, окончиться, прекратиться (о каком-л. действии или явлении) / Ӏуэхугъуэ е къэхъукъащӀэ гуэрым щигъэтын. Уэсыр увыӀэн. Жьыбгъэр увыӀащ. * Зауэр увыӀэмэ сыкъэкӀуэжынщ. Сов. Къэб. ифольк. 3. переносное изнуриться, выбиться из сил / Къарур ухын, хузэфӀэмыкӀыжӀауэ ешын. * Ахэр здэкӀуэр щӀыпӀэ жыжьэти, нэмысурэ яшхэр увыӀащ, мыкӀуэф хъуащ. фольк.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(мэувыӀэ)
1. Зыгуэр кӀуэныр, хъеиныр, лэжьэныр щигъэтыу и пӀэ къинэн.
ЩӀалэ хахуэр темыпыӀэу, И къунанри мыувыӀэу, Гъуэгущхьиблыр зэпичауэ. И хэку иным имыкӀауэ, ЩӀалэр плъэмэ – благъэ дыдэу Дыгъэ нурыр къытелъадэу, Унэ лъахъшэ мис къелъагъур— Елбэздыкъуэ, 10
+1 örnek
Игу зэбгъар хьэпсым иридзэфу А лӀым иӀати лъэкӀыныгъэ – И гур зэгъэхукӀэ увыӀакъым.— Лей зылъысар. «Дамыгъэ», 218
2. Ӏуэхугъуэ е къэхъукъащӀэ гуэрым щигъэтын.
АмериканцитӀ ар зылъэгъуар машинэм ису уэгум ит хъурейм нэхъ гъунэгъуу бгъэдыхьэну хуежьати, я моторыр занщӀэу увыӀащ…— Тепщэч къэзылъэтыхь, 155
3. Къарур ухын, хузэфӀэмыкӀыж хъун.
Фарз Ӏус къуажэр ерыгъыу къыщигъуэтам, езыри ешат къаруи-псэруи къыхуэмынэжауэ, шыри увыӀат, щӀалэ цӀыкӀури зэпкърыхуауэ и анэм и Ӏэблэм телът.— Лъапсэ, 57
+2 örnek
Яшхэр абы хуэдизкӀэ увыӀати, къахуэмыкӀуэу шхуэмылакӀэкӀэ къалъэфырт, шым тесари къепсыхауэ.— Нал къута, 213
Вы пэхуитӀыр увыӀэнущ, ЯӀухуакъым удз мылыф.— Бгым дэкӀ гъуэгу. «Батырыбжьэ», 38
Kitapta geçtiği hali
УВЫӀЭН (мэувыӀэ) лъэмыӀ. (36). 1. (25). Зыгуэр кӀуэныр, хъеиныр, лэжьэныр щигъэтыу и пӀэ къинэн. ЩӀалэ хахуэр темыпыӀэу, И къунанри мыувыӀэу, Гъуэгущхьиблыр зэпичауэ. И хэку иным имыкӀауэ, ЩӀалэр плъэмэ – благъэ дыдэу Дыгъэ нурыр къытелъадэу, Унэ лъахъшэ мис къелъагъур. «Елбэздыкъуэ», 10. Игу зэбгъар хьэпсым иридзэфу А лӀым иӀати лъэкӀыныгъэ – И гур зэгъэхукӀэ увыӀакъым. Лей зылъысар. «Дамыгъэ», 218. 2. (1). Ӏуэхугъуэ е къэхъукъащӀэ гуэрым щигъэтын. АмериканцитӀ ар зылъэгъуар машинэм ису уэгум ит хъурейм нэхъ гъунэгъуу бгъэдыхьэну хуежьати, я моторыр занщӀэу увыӀащ… Тепщэч къэзылъэтыхь, 155. 3. (9). Къарур ухын, хузэфӀэмыкӀыж хъун. Фарз Ӏус къуажэр ерыгъыу къыщигъуэтам, езыри ешат къаруи-псэруи къыхуэмынэжауэ, шыри увыӀат, щӀалэ цӀыкӀури зэпкърыхуауэ и анэм и Ӏэблэм телът. Лъапсэ, 57. Яшхэр абы хуэдизкӀэ увыӀати, къахуэмыкӀуэу шхуэмылакӀэкӀэ къалъэфырт, шым тесари къепсыхауэ. Нал къута, 213. Вы пэхуитӀыр увыӀэнущ, ЯӀухуакъым удз мылыф. Бгым дэкӀ гъуэгу. «Батырыбжьэ», 38.