тхьэкӀумэм ицырхъэн

Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.

ицырхъэн

Bu maddedeki ifadeler (1)

тхьэкӀумэм ицырхъэн

Еплъ: тхьэкӀумэ

тхьэкӀумэ

1. ЦӀыхумрэ тхы къупщхьэ зиӀэ псэущхьэхэмрэ зэрыдаӀуэ орган.

руухо

ТхьэкӀмэм зэхих нэхърэ нэм илъагъу. (погов.)

2. Псэуалъэ блыным ищхьэм дэкӀуэу трахукӀ чий бгъузэ цӀыкӀу, мыдэкӀэ къытегъэщӀеикӀауэ.

руустар. переносное плетенный карниз крыши (из сена, соломы)

Чийм къыхэщӀыкӀа тхьэкӀумэ.

Bu maddedeki ifadeler (31)

тхьэкӀумэ ящэ

руглухому обедню два раза не служат (букв. продают уши).

тхьэкӀумэ Ӏув

рунепонятливый (букв. толстые уши).

ТхьэкӀумэ ӀувкӀэ къызэджэу зы махуэ жылэм щысхьынкъым.— ӀуэрыӀуатэ

и тхьэкӀумэм блимыгъэкӀыу

руслушать внимательно, ничего не пропуская.

ЩӀалэр даӀуэрт зы псалъэ и тхьэкӀумэм блимыгъэкӀыу.

тхьэкӀумэм жьы иужын

руперестать звенеть в ушах (от шума, гама).

{и} тхьэкӀумэм имыгъэхьэн

рупропустить мимо ушей, оставить без внимания и ответа что-л.

тхьэкӀумэм имыкӀыжын

рустоять долго в ушах (о чьих-л. словах, крике).

Хьэпакъ и тхьэкӀумэм икӀыжыркъым абы щыгъуэ и анэр зэрылъэӀуауэ щытар..— Ӏуащхьэмахуэ

{и} тхьэкӀумэм имыкӀын

тхьэкӀумэм итын

Зи кхъуэ кӀуэдам кхъуэ кӀий макъ и тхьэкӀумэм икӀыркъым.— Псалъэжьхэр

{и} тхьэкӀумэм имыхьэн

тхьэкӀумэм имыгъэхьэн

тхьэкӀумэм итын

рустоять в ушах.

Ар {щӀалэр} зэрыкӀияр иджыри си тхьэкӀумэм итщ.— Къэбэрдей

тхьэкӀумэм ихъуцэцэн

рушепнуть что-л. на ухо кому-л., по секрету сообщить о чем-л.

Абдейм зыр зым и тхьэкӀумэм ихъуцацэу щӀадзащ, къумыкъу дыщэкӀым и щӀапӀэжь бгынэжам дыщэ гулъэ къыщыщӀатӀыкӀауэ зэрапхъуэ жаӀэу.— Жаным Борис

тхьэкӀумэм ицырхъэн

тхьэкӀумэм къицырхъэн. {и} тхьэкӀумэм иӀуэн = тхьэкӀумэм къицырхъэн

Унэхъунум и тхьэкӀумэм гуо макъ иӀуэжыркъым.— Псалъэжьхэр

тхьэкӀумэм иӀущэщэн

тхьэкӀумэм ихъуцэцэн

тхьэкӀумэм къицырхъэн

ру1) дойти до чьего-л. слуха 2) уловить что-л. краем уха.

ЯпэмкӀэ зыри щыӀэ хуэдэкъым, ауэ фоч къэгъапкӀэ Ӏэуэлъауэ {Хьэждал} и тхьэкӀумэм къоцырхъэ.— Къашыргъэ ХьэпащӀэ

тхьэкӀумэм къищтэн

рубыть слышным.

тхьэкӀумэм къиӀуэн

рудойти до чьего-л. слуха.

Дыгъужь къугъ макъ абы {Исмел} и тхьэкӀумэм къиӀуащ.— Теунэ Хьэчим

тхьэкӀумэм цӀыв игъэпщхьэн

рустать глухим ко всему, стараться ничего не слышать, делать вид, что ничего не слышишь.

тхьэкӀумэм Ӏусын

рупрожжужать чьи-л. уши.

УвыӀэгъуэ симыӀэу уи тхьэкӀумэм сыӀусщи, итӀани къыбгурыӀуакъым.— Ӏуащхьэмахуэ

тхьэкӀумэр вуун

рузвенеть, шуметь в ушах от чего-л.

тхьэкӀумэр гъэжанын

тхьэкӀумэр гъэкӀын

тхьэкӀумэр гъэкӀын

рунавострить уши, слушать внимательно, обратиться в слух.

тхьэкӀумэхэр гъэкӀауэ абы {Мурат жиӀэм} щӀэдэӀурт.— Къашыргъэ ХьэпащӀэ

тхьэкӀумэр зэблэгъэплъын

рупрясть ушами (чаще о лошадях).

Щытщ Ӏэнкуну шы зытесыр, И тхьэкӀумэр зэблигъэплъу.— КӀыщокъуэ Алим

и тхьэкӀумэр иричын

руоглушить кого-л. (криком и т. п.).

тхьэкӀумэхэр тегъэлӀэн

руопустить уши (напр. о собаке).

тхьэкӀумэр тегъэхуауэ

руобратившись в слух.

тхьэкӀумэр удэгун

рупрожжужать все уши кому-л.

тхьэкӀумэр ӀуэнтӀэн (хуэӀуэнтӀэн)

рустрого-настрого предупредить кого-л. о чем-л.

тхьэкӀумитӀымкӀэ зэхэхын

руслышать что-л. собственными ушами.

тхьэкӀумэ вей

ТхьэкӀумэм ирищӀэ фӀейр.

русера (ушная)

тхьэкӀумэ дакъэ

ТхьэкӀумэм и дакъащхьэм щыфӀэтым нэхъ гъунэгъу Ӏыхьэр.

рунижняя часть уха

ТхьэкӀумэдакъэ узын.

тхьэкӀумэ жан

ЩӀагъуэу зэхэзымых, дэгу-дэгуу щыт.

рутхьэкӀумэ жьажьэ тугоухий, глуховатый

Еплъ: тхьэкӀумафӀэ. тхьэкӀумэ жьажьэ

тхьэкӀумэ тхьэгъу

ТхьэкӀумэм къефыкӀ узыгъуэ.

рутхьэкӀумэ уз болезнь уха

ТхьэкӀумэ узым имыгъэжеин.

Еплъ: тхьэгъу 2. тхьэкӀумэ уз

Kitapta geçtiği hali

ицырхъэн тхьэкӀумэм ицырхъэн см. тхьэкӀумэ.

тхьэкӀумэ 1. ухо / ЦӀыхумрэ тхы къупщхьэ зиӀэ псэущхьэхэмрэ зэрыдаӀуэ орган. ТхьэкӀмэм зэхих нэхърэ нэм илъагъу. (погов.) 2. устар. переносное плетенный карниз крыши (из сена, соломы) / Псэуалъэ блыным ищхьэм дэкӀуэу трахукӀ чий бгъузэ цӀыкӀу, мыдэкӀэ къытегъэщӀеикӀауэ. Чийм къыхэщӀыкӀа тхьэкӀумэ. ТхьэкӀумэ ящэ глухому обедню два раза не служат (букв. продают уши). ТхьэкӀумэ Ӏув непонятливый (букв. толстые уши). * ТхьэкӀумэ ӀувкӀэ къызэджэу зы махуэ жылэм щысхьынкъым. фольк. И тхьэкӀумэм блимыгъэкӀыу слушать внимательно, ничего не пропуская. * ЩӀалэр даӀуэрт зы псалъэ и тхьэкӀумэм блимыгъэкӀыу. ТхьэкӀумэм жьы иужын перестать звенеть в ушах (от шума, гама). {И} тхьэкӀумэм имыгъэхьэн пропустить мимо ушей, оставить без внимания и ответа что-л. ТхьэкӀумэм имыкӀыжын стоять долго в ушах (о чьих-л. словах, крике). * Хьэпакъ и тхьэкӀумэм икӀыжыркъым абы щыгъуэ и анэр зэрылъэӀуауэ щытар.. Ӏуащхь. {И} тхьэкӀумэм имыкӀын = тхьэкӀумэм итын. * Зи кхъуэ кӀуэдам кхъуэ кӀий макъ и тхьэкӀумэм икӀыркъым. (погов.) {И} тхьэкӀумэм имыхьэн = тхьэкӀумэм имыгъэхьэн. ТхьэкӀумэм итын стоять в ушах. * Ар {щӀалэр} зэрыкӀияр иджыри си тхьэкӀумэм итщ. Къэб. ТхьэкӀумэм ихъуцэцэн шепнуть что-л. на ухо кому-л., по секрету сообщить о чем-л. * Абдейм зыр зым и тхьэкӀумэм ихъуцацэу щӀадзащ, къумыкъу дыщэкӀым и щӀапӀэжь бгынэжам дыщэ гулъэ къыщыщӀатӀыкӀауэ зэрапхъуэ жаӀэу. Ж. Б. ТхьэкӀумэм ицырхъэн = тхьэкӀумэм къицырхъэн. {И} тхьэкӀумэм иӀуэн = тхьэкӀумэм къицырхъэн. * Унэхъунум и тхьэкӀумэм гуо макъ иӀуэжыркъым. (погов.) ТхьэкӀумэм иӀущэщэн = тхьэкӀумэм ихъуцэцэн. ТхьэкӀумэм къицырхъэн 1) дойти до чьего-л. слуха 2) уловить что-л. краем уха. * ЯпэмкӀэ зыри щыӀэ хуэдэкъым, ауэ фоч къэгъапкӀэ Ӏэуэлъауэ {Хьэждал} и тхьэкӀумэм къоцырхъэ. Къ. Хь. ТхьэкӀумэм къищтэн быть слышным. ТхьэкӀумэм къиӀуэн дойти до чьего-л. слуха. * Дыгъужь къугъ макъ абы {Исмел} и тхьэкӀумэм къиӀуащ. Т. Хь. ТхьэкӀумэм цӀыв игъэпщхьэн стать глухим ко всему, стараться ничего не слышать, делать вид, что ничего не слышишь. ТхьэкӀумэм Ӏусын прожжужать чьи-л. уши. * УвыӀэгъуэ симыӀэу уи тхьэкӀумэм сыӀусщи, итӀани къыбгурыӀуакъым. Ӏуащхь. ТхьэкӀумэр вуун звенеть, шуметь в ушах от чего-л. ТхьэкӀумэр гъэжанын = тхьэкӀумэр гъэкӀын. ТхьэкӀумэр гъэкӀын навострить уши, слушать внимательно, обратиться в слух. * Я тхьэкӀумэхэр гъэкӀауэ абы {Мурат жиӀэм} щӀэдэӀурт. Къ. Хь. ТхьэкӀумэр зэблэгъэплъын прясть ушами (чаще о лошадях). * Щытщ Ӏэнкуну шы зытесыр, И тхьэкӀумэр зэблигъэплъу. КӀ. А. И тхьэкӀумэр иричын оглушить кого-л. (криком и т. п.). ТхьэкӀумэхэр тегъэлӀэн опустить уши (напр. о собаке). ТхьэкӀумэр тегъэхуауэ обратившись в слух. ТхьэкӀумэр удэгун прожжужать все уши кому-л. ТхьэкӀумэр ӀуэнтӀэн (хуэӀуэнтӀэн) строго-настрого предупредить кого-л. о чем-л. ТхьэкӀумитӀымкӀэ зэхэхын слышать что-л. собственными ушами. тхьэкӀумэ вей сера (ушная) / ТхьэкӀумэм ирищӀэ фӀейр. тхьэкӀумэ дакъэ нижняя часть уха / ТхьэкӀумэм и дакъащхьэм щыфӀэтым нэхъ гъунэгъу Ӏыхьэр. ТхьэкӀумэдакъэ узын. тхьэкӀумэ жан см. тхьэкӀумафӀэ. тхьэкӀумэ жьажьэ тугоухий, глуховатый / ЩӀагъуэу зэхэзымых, дэгу-дэгуу щыт. тхьэкӀумэ тхьэгъу см. тхьэгъу 2. тхьэкӀумэ уз болезнь уха / ТхьэкӀумэм къефыкӀ узыгъуэ. ТхьэкӀумэ узым имыгъэжеин.

КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.

ицырхъэн

Deyimler (1)

тхьэкӀумэм ицырхъэн

Еплъ: тхьэкӀумэ

тхьэкӀумэ

ЦӀыхумрэ тхы къупщхьэ зиӀэ псэущхьэхэмрэ зэрыдаӀуэ орган.

[Борис Борисович дадэм еупщӀу:] Уи тхьэкӀумэкӀэ зэхэпха?..— Тепщэч къэзылъэтыхь, 159

+2 örnek

[Шыдым:] Си тхьэкӀумэшхуитӀу шыдыфэ къыстезыгъауэр дамэшхуитӀ схуэщӀ.— Кхъухь пхэнж, 496

КӀуэдыкӀейуэ кӀуэдар ящымыгъупщэн папщӀэ, Ӏэджэми я тхьэкӀумэр ябзат, яшхэм я тхьэкӀумэри дэкӀуэу— Лъапсэ, 6

Deyimler (14)

тхьэкӀумэм джэш иралъхьа хуэдэу

КъыбжаӀэр зэхыумыхыу.

[Алыджыкъуэ:] – Фэтэр тӀэкӀу сыхуейт. Зи унэ сыщӀэзыгъэтӀысхьэн фхэмыту пӀэрэ? – жысӀэри гупым сахэупщӀыхьащ, арщхьэкӀэ я тхьэкӀумэм джэш иралъхьа хуэдэу зэхамых защӀ.— МелыӀыч, 452

тхьэкӀумэ жан

ФӀы дыдэу зэхэзых.

Ныщхьэбэ псом ялейт, сыту жыпӀэмэ, уи тхьэкӀумэри уи нэри Жану щытын хуейт— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 588

тхьэкӀумэм цӀэ игъэпщхьэн

Зыри зэхыумых хуэдэ зыщӀын.

Музыкэр плъагъурэ, зиущэхуащи джаурым, и тхьэкӀумэ цӀэ иригъэпщхьа хуэдэу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 235

тхьэкӀумэ ящэ

УмыдэӀуэфмэ, псэлъам и ягъэкъым.

Ерул жиӀахэр къызыгурымыӀуахэр зыр зым еупщӀыжырт: – Сыт абы жиӀар? – ТхьэкӀумэ ящэ, жи.— Хъуэпсэгъуэ нур, 83

тхьэкӀумэм блэмыгъэкӀын

Псори зэхэхын.

Уеблэм Бот дыдэ и гуапэт а зыщӀэдэӀуари, зигъэпсчэуӀу хуэдэурэ даӀуэрт, зы псалъэ и тхьэкӀумэм блимыгъэкӀыу— Хъуэпсэгъуэ нур, 266

тхьэкӀумэм имыгъэхьэн

Зыри зэхэмыхын.

Дагъэ къэщэху, жыпӀэмэ, и тхьэкӀумэм иригъэхьэркъым [Дорофеич].— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 561

+2 örnek

И пхъум жиӀар и тхьэкӀумэм иримыгъэхьэу хъущӀэт [Хьэбибэ].— Щынэхужьыкъуэ, 24

– [Дэфэрэдж:] Гукъыдэжышхуэ сиӀэу сэ жысӀэр телефонкӀэ къэпсалъэм [Аннэ Павловнэ] и тхьэкӀумэ иригъэхьэркъым.— Лъапсэ, 7

тхьэкӀумэм ицырхъэн

Зэхэхын, тхьэкӀумэм къиӀуэн.

Ахэр Илас и тхьэкӀумэм ицырхъэри шыр щӀищӀэжу хуежьащ, къэпым къинэжа тӀэкӀур имыщэу гум иридзэжауэ.— МелыӀыч, 471

+2 örnek

Жэщыбгым Ӏэуэлъауэ тӀэкӀу си тхьэкӀумэм къицырхъат, арщхьэкӀэ сыкъэтэджакъым, Назифэ тхэуэ ара си гугъэри.— Лэчымэ, 395

– Си дыхьэшхын къэкӀуэжауэ операционнэмкӀэ соунэтӀ, арщхьэкӀэ аргуэру си тхьэкӀумэм къоцырхъэ: «УлӀу пащӀэ птету цӀыхубз щыгъынкӀэ щхьэ зыпхуэпа, зиунагъуэрэ?»— Лъапсэ, 19

тхьэкӀумэм къицырхъэн

Ислъэмейр къэукхъуауэ къох, жаӀэу хъыбар мыфэмыцыр пхъащӀэм и тхьэкӀумэм къызэрицырхъэу, и фыз пщэфӀапӀэм щӀэтым и Ӏэпэр иубыдри куэбжэмкӀэ дэжауэ губгъуэмкӀэ мажэ, фыз хъурейр чачэу илъэфу.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 526

+1 örnek

[Мариам:] Жэщыбгым Ӏэуэлъауэ тӀэкӀу си тхьэкӀумэм къицырхъат, арщхьэкӀэ сыкъэтэджакъым, Назифэ тхэуэ ара си гугъэри.— Лэчымэ, 395

Еплъ: тхьэкӀумэм ицырхъэн

тхьэкӀумэм къиӀуэн

Зэхэхын.

Фочи мызэ-мытӀэу уащ, машинэшхуэ къомым я ву макъыр мащэм илъми зэхахырт, ар хьэщӀэм и тхьэкӀумэм къимыӀуэн щхьэкӀэ, джэгур зэпамыгъэумэ, нэхъыфӀу къалъытэрт.— Лъапсэ, 89

тхьэкӀумэр гъэжанын

ФӀыуэ дэӀуэн.

[Инал Елдар жриӀэу:] Ди жагъуэгъур, ди бийр къэбгъуэтыну ухуей – си хьэгъуэлӀыгъуэм и гугъу щащӀкӀэ уи тхьэкӀумэр гъэжан.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 574

тхьэкӀумэр гъэкӀын

ТхьэкӀумэм зыкърегъэсэн (псэущхьэхэм).

И тхьэкӀумэр игъэкӀауэ, Дыгъужьыжьыр къытолъадэ, Лы ишхыныр игу къэкӀауэ Мыщэм и гум къыполъадэ. «— Бажэ пшынэ, 8

+1 örnek

– Мис абдежым бажэ цӀыкӀум И бажагъэр игу къэкӀащ: Ар къолъадэ а утыкум, И тхьэкӀумэр игъэкӀащ, ЗэрылъэкӀкӀи щэ кӀиящ: – Модэ, флъагъурэ фэ мо щакӀуэр— Бажэ пшынэ, 14

тхьэкӀумэр тегъэхуауэ

ФӀы дыдэу даӀуэу.

Шыдыр и тхьэкӀумэр тегъэхуауэ йодаӀуэ.— Кхъухь пхэнж, 504

+2 örnek

Ди тхьэкӀумэр тегъэхуауэ Алий зэджэм додаӀуэр: «Хьэтухэм я тхыбзэр сурэту щытащ».— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 529

Я тхьэкӀумэр тегъэхуауэ къедаӀуэ къомыр къызэщӀэващ, зэхахар зэрагъэщӀэгъуэнур ямыщӀэу— Лъапсэ, 92

тхьэкӀумэр удэгун

Зыгуэрым егъэлеяуэ куэд жеӀэн е къытебгъэзэжурэ Ӏуэхугъуэ гуэрым ухутепсэлъыхьын.

Инал, упхъашащэщ, Инал, залымыгъэ зыбохьэ, жаӀэурэ си тхьэкӀумэр яудэгу итӀани.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 597

+2 örnek

[Мусэ:] Дауэ иджы дэ дызэрыжылэр: ди тхьэкӀумэр яудэгуауэ, ди щхьэр здэтхьын дымыщӀэу дыкъэнащ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 650

Ди дежкӀэ мычэму Ӏуэр радиоращи, ди тхьэкӀумэр арыншэми иудэгуащ, – жиӀэри адакъэ хужьым зигъэгуса хуэдэу гуэгушыхъум къыфӀэщӀащ.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 482

тхьэкӀумэр ӀуэнтӀэн

Быдэу зыгуэрым жеӀэнӀа.

Астемыр щӀалэ цӀыкӀуитӀым мызэ-мытӀэу я тхьэкӀумэр иӀуэнтӀащ, зы псалъэ къажьэдэмыкӀыну.— Хъуэпсэгъуэ нур, 225

+2 örnek

Ӏэщым хэзыщӀыкӀхэм ящыщт Бэкъани, Хьэту и тхьэкӀумэр иӀуэнтӀащ: – Мы жэмыщӀэм куэд ихьыжынукъым, лъхуэнущ.— Къалэн, 429

Сентрал машинэм итӀысхьэжащ: – НтӀэ, зиунагъуэрэ, социалистическая собственность жыфӀэурэ

Kitapta geçtiği hali

ИЦЫРХЪЭН: ◊ тхьэкӀумэм ицырхъэн (28). Еплъ тхьэкӀумэ.

ТХЬЭКӀУМЭ (42). ЦӀыхумрэ тхы къупщхьэ зиӀэ псэущхьэхэмрэ зэрыдаӀуэ орган. [Борис Борисович дадэм еупщӀу:] Уи тхьэкӀумэкӀэ зэхэпха?.. Тепщэч къэзылъэтыхь, 159. [Шыдым:] Си тхьэкӀумэшхуитӀу шыдыфэ къыстезыгъауэр дамэшхуитӀ схуэщӀ. Кхъухь пхэнж, 496. КӀуэдыкӀейуэ кӀуэдар ящымыгъупщэн папщӀэ, Ӏэджэми я тхьэкӀумэр ябзат, яшхэм я тхьэкӀумэри дэкӀуэу. Лъапсэ, 6. ◊ ТхьэкӀумэм джэш иралъхьа хуэдэу (1). КъыбжаӀэр зэхыумыхыу. [Алыджыкъуэ:] – Фэтэр тӀэкӀу сыхуейт. Зи унэ сыщӀэзыгъэтӀысхьэн фхэмыту пӀэрэ? – жысӀэри гупым сахэупщӀыхьащ, арщхьэкӀэ я тхьэкӀумэм джэш иралъхьа хуэдэу зэхамых защӀ. МелыӀыч, 452. ТхьэкӀумэ жан (1). ФӀы дыдэу зэхэзых. Ныщхьэбэ псом ялейт, сыту жыпӀэмэ, уи тхьэкӀумэри уи нэри Жану щытын хуейт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 588. ТхьэкӀумэм цӀэ игъэпщхьэн (1). Зыри зэхыумых хуэдэ зыщӀын. Музыкэр плъагъурэ, зиущэхуащи джаурым, и тхьэкӀумэ цӀэ иригъэпщхьа хуэдэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 235. ТхьэкӀумэ ящэ (1). УмыдэӀуэфмэ, псэлъам и ягъэкъым. Ерул жиӀахэр къызыгурымыӀуахэр зыр зым еупщӀыжырт: – Сыт абы жиӀар? – ТхьэкӀумэ ящэ, жи. Хъуэпсэгъуэ нур, 83. ТхьэкӀумэм блэмыгъэкӀын (1). Псори зэхэхын. Уеблэм Бот дыдэ и гуапэт а зыщӀэдэӀуари, зигъэпсчэуӀу хуэдэурэ даӀуэрт, зы псалъэ и тхьэкӀумэм блимыгъэкӀыу. Хъуэпсэгъуэ нур, 266. ТхьэкӀумэм имыгъэхьэн (7). Зыри зэхэмыхын. Дагъэ къэщэху, жыпӀэмэ, и тхьэкӀумэм иригъэхьэркъым [Дорофеич]. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 561. И пхъум жиӀар и тхьэкӀумэм иримыгъэхьэу хъущӀэт [Хьэбибэ]. Щынэхужьыкъуэ, 24. – [Дэфэрэдж:] Гукъыдэжышхуэ сиӀэу сэ жысӀэр телефонкӀэ къэпсалъэм [Аннэ Павловнэ] и тхьэкӀумэ иригъэхьэркъым. Лъапсэ, 7. ТхьэкӀумэм ицырхъэн (28). Зэхэхын, тхьэкӀумэм къиӀуэн. Ахэр Илас и тхьэкӀумэм ицырхъэри шыр щӀищӀэжу хуежьащ, къэпым къинэжа тӀэкӀур имыщэу гум иридзэжауэ. МелыӀыч, 471. Жэщыбгым Ӏэуэлъауэ тӀэкӀу си тхьэкӀумэм къицырхъат, арщхьэкӀэ сыкъэтэджакъым, Назифэ тхэуэ ара си гугъэри. Лэчымэ, 395. – Си дыхьэшхын къэкӀуэжауэ операционнэмкӀэ соунэтӀ, арщхьэкӀэ аргуэру си тхьэкӀумэм къоцырхъэ: «УлӀу пащӀэ птету цӀыхубз щыгъынкӀэ щхьэ зыпхуэпа, зиунагъуэрэ?» Лъапсэ, 19. ТхьэкӀумэм къицырхъэн (6). Еплъ тхьэкӀумэм ицырхъэн. Ислъэмейр къэукхъуауэ къох, жаӀэу хъыбар мыфэмыцыр пхъащӀэм и тхьэкӀумэм къызэрицырхъэу, и фыз пщэфӀапӀэм щӀэтым и Ӏэпэр иубыдри куэбжэмкӀэ дэжауэ губгъуэмкӀэ мажэ, фыз хъурейр чачэу илъэфу. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 526. [Мариам:] Жэщыбгым Ӏэуэлъауэ тӀэкӀу си тхьэкӀумэм къицырхъат, арщхьэкӀэ сыкъэтэджакъым, Назифэ тхэуэ ара си гугъэри. Лэчымэ, 395. ТхьэкӀумэм къиӀуэн (1). Зэхэхын. Фочи мызэ-мытӀэу уащ, машинэшхуэ къомым я ву макъыр мащэм илъми зэхахырт, ар хьэщӀэм и тхьэкӀумэм къимыӀуэн щхьэкӀэ, джэгур зэпамыгъэумэ, нэхъыфӀу къалъытэрт. Лъапсэ, 89. ТхьэкӀумэр гъэжанын (1). ФӀыуэ дэӀуэн. [Инал Елдар жриӀэу:] Ди жагъуэгъур, ди бийр къэбгъуэтыну ухуей – си хьэгъуэлӀыгъуэм и гугъу щащӀкӀэ уи тхьэкӀумэр гъэжан. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 574. ТхьэкӀумэр гъэкӀын (2). ТхьэкӀумэм зыкърегъэсэн (псэущхьэхэм). И тхьэкӀумэр игъэкӀауэ, Дыгъужьыжьыр къытолъадэ, Лы ишхыныр игу къэкӀауэ Мыщэм и гум къыполъадэ. «Бажэ пшынэ», 8. – Мис абдежым бажэ цӀыкӀум И бажагъэр игу къэкӀащ: Ар къолъадэ а утыкум, И тхьэкӀумэр игъэкӀащ, ЗэрылъэкӀкӀи щэ кӀиящ: – Модэ, флъагъурэ фэ мо щакӀуэр? «Бажэ пшынэ», 14. ТхьэкӀумэр тегъэхуауэ (24). ФӀы дыдэу даӀуэу. Шыдыр и тхьэкӀумэр тегъэхуауэ йодаӀуэ. Кхъухь пхэнж, 504. Ди тхьэкӀумэр тегъэхуауэ Алий зэджэм додаӀуэр: «Хьэтухэм я тхыбзэр сурэту щытащ». Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 529. Я тхьэкӀумэр тегъэхуауэ къедаӀуэ къомыр къызэщӀэващ, зэхахар зэрагъэщӀэгъуэнур ямыщӀэу. Лъапсэ, 92. ТхьэкӀумэр удэгун (3). Зыгуэрым егъэлеяуэ куэд жеӀэн е къытебгъэзэжурэ Ӏуэхугъуэ гуэрым ухутепсэлъыхьын. Инал, упхъашащэщ, Инал, залымыгъэ зыбохьэ, жаӀэурэ си тхьэкӀумэр яудэгу итӀани. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 597. [Мусэ:] Дауэ иджы дэ дызэрыжылэр: ди тхьэкӀумэр яудэгуауэ, ди щхьэр здэтхьын дымыщӀэу дыкъэнащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 650. Ди дежкӀэ мычэму Ӏуэр радиоращи, ди тхьэкӀумэр арыншэми иудэгуащ, – жиӀэри адакъэ хужьым зигъэгуса хуэдэу гуэгушыхъум къыфӀэщӀащ. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 482. ТхьэкӀумэр ӀуэнтӀэн (5). Быдэу зыгуэрым жеӀэнӀа. Астемыр щӀалэ цӀыкӀуитӀым мызэ-мытӀэу я тхьэкӀумэр иӀуэнтӀащ, зы псалъэ къажьэдэмыкӀыну. Хъуэпсэгъуэ нур, 225. Ӏэщым хэзыщӀыкӀхэм ящыщт Бэкъани, Хьэту и тхьэкӀумэр иӀуэнтӀащ: – Мы жэмыщӀэм куэд ихьыжынукъым, лъхуэнущ. Къалэн, 429. Сентрал машинэм итӀысхьэжащ: – НтӀэ, зиунагъуэрэ, социалистическая собственность жыфӀэурэ

Düzeltme Öner

тхьэкӀумэм ицырхъэн
Sorun nedir?

KVKK aydınlatma metni

Destek Ver

adigebze.org, Çerkesçenin korunmasına, öğrenilmesine ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamak amacıyla geliştirilen bağımsız ve kullanımı ücretsiz bir kültür projesidir.

Projenin sunucu, bakım, geliştirme ve sürdürülebilirlik giderlerine destek sağlayarak adigebze.org gönüllüsü olmak isterseniz aşağıdaki form üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Sizinle en kısa sürede iletişime geçeceğiz.