напӀэ

Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.

Зэтехьэ-зэтекӀыу нэ джэдыкӀэм телъ фэ.

рувеко

НапӀэр гуфӀэмэ, хьэщӀэ къыпхуокӀуэ, жаӀэ.— ӀуэрыӀуатэ

ГъэтӀысхьэн, жылапхъэ сыт хуэдэ хагъэтӀысхьэн щхьэкӀэ хьэсэм, вагъэм хуащӀ кумбыгъэ.

рулунка, гнездо (для растений)

КӀэртӀоф напӀэ.

КъэкӀыгъэ языныкъуэхэм (ху, гуэдз, джэш) я хьэдзэр зрищӀэ фампӀэ.

руоболочка, шелуха (семян и некоторых бобовых культур)

Зы ху напӀэм тӀу ису, щы зэрысыр нэхъыбэу мэш бэвкӀэ дохъуахъуэ.— ӀуэрыӀуатэ

КӀапсэ кӀапэ сыт хуэдэхэм хуащӀ илъэфыпӀэ.

рупетля (напр. у веревки)

Шыбзыхъуэм шыкӀэ аркъэн быдэ иухуэнам напӀэ хуищӀыжу щыст.— Ӏуащхьэмахуэ

Bu maddedeki ifadeler (11)

напӀэр гъэлӀэн

руопустить глаза (букв. веки).

Уи напӀэ гъалӀи лӀы зэгъэгъуэт, унэкур бгъуэтмэ уи джатэ къих.— Псалъэжьхэр

напӀэр едзыхын

руопустить глаза (букв. веки), потупить взор.

напӀэр зэтегъэуэн

руморгать.

напӀэр зэтелъхьэн

ру1) сомкнуть глаза 2) см. лӀэн.

НапӀэр зэтеплъхьэмэ псори къэнэжащ.— ӀуэрыӀуатэ

Еплъ: лӀэн

7 ifade daha

напӀэр зэтемылъхьэн

руне сомкнуть глаз.

А жэщым Хьэсэн зы сыхьэти и напӀэ зэтрилъхьакъым.— Къуэдзокъуэ Хьэсэн

напӀэр къегъэлӀыхын

рупотупить взгляд, взор.

{и} напӀэр къелӀыхын

рупотупиться - о взгляде, взоре.

{и} напӀэ(р) къемыхын

{и} напӀэр зэтемылъхьэн

Мурадин умыжей жеӀи нэху щыху и напӀэ къемыхыу щысынщ.— Ӏуащхьэмахуэ

{и} напӀэр къехуэхын

ру1) веки сомкнулись.

ЩӀалэм жейр къытеуэри и напӀэр къехуэхащ.— Ӏуащхь. 2) расстроиться, огорчиться.

{и} напӀэр мыхуэдэн (къемыхуэхын)

ру1) не стыдиться, не смущаться.

Апхуэдиз напэншагъэ зыщӀар, къэсри, зыкӀи и напӀэ къемыхуэхыу, сэлам- чэламышхуэкӀэ цӀыхубзитӀым къабгъэдыхьащ.— Макъ. 2) сохранять спокойствие.

+1 örnek

Шыжьым имыщӀэ къигъэнакъым къридзыхын щхьэкӀэ, ауэ Бэтэрэзым зыкӀи и напӀэ хуэдакъым.— Нартхэр

напӀэ Ӏэтыгъуэ

румиг, мгновение.

ЩӀалэр илъри, напӀэ Ӏэтыгъуэм шым шэсащ.— ӀуэрыӀуатэ

Kitapta geçtiği hali

напӀэ I веко / Зэтехьэ-зэтекӀыу нэ джэдыкӀэм телъ фэ. * НапӀэр гуфӀэмэ, хьэщӀэ къыпхуокӀуэ, жаӀэ. фольк. НапӀэр гъэлӀэн опустить глаза (букв. веки). * Уи напӀэ гъалӀи лӀы зэгъэгъуэт, унэкур бгъуэтмэ уи джатэ къих. (погов.) НапӀэр едзыхын опустить глаза (букв. веки), потупить взор. НапӀэр зэтегъэуэн моргать. НапӀэр зэтелъхьэн 1) сомкнуть глаза 2) см. лӀэн. * НапӀэр зэтеплъхьэмэ псори къэнэжащ. фольк. НапӀэр зэтемылъхьэн не сомкнуть глаз. * А жэщым Хьэсэн зы сыхьэти и напӀэ зэтрилъхьакъым. Къу. Хь. НапӀэр къегъэлӀыхын потупить взгляд, взор. {И} напӀэр къелӀыхын потупиться - о взгляде, взоре. {И} напӀэ(р) къемыхын = {и} напӀэр зэтемылъхьэн. * Мурадин умыжей жеӀи нэху щыху и напӀэ къемыхыу щысынщ. Ӏуащхь. {И} напӀэр къехуэхын 1) веки сомкнулись. * ЩӀалэм жейр къытеуэри и напӀэр къехуэхащ. Ӏуащхь. 2) расстроиться, огорчиться. {И} напӀэр мыхуэдэн (къемыхуэхын) 1) не стыдиться, не смущаться. * Апхуэдиз напэншагъэ зыщӀар, къэсри, зыкӀи и напӀэ къемыхуэхыу, сэлам- чэламышхуэкӀэ цӀыхубзитӀым къабгъэдыхьащ. Макъ. 2) сохранять спокойствие. * Шыжьым имыщӀэ къигъэнакъым къридзыхын щхьэкӀэ, ауэ Бэтэрэзым зыкӀи и напӀэ хуэдакъым. Нарт. НапӀэ Ӏэтыгъуэ миг, мгновение. * ЩӀалэр илъри, напӀэ Ӏэтыгъуэм шым шэсащ. фольк. II лунка, гнездо (для растений) / ГъэтӀысхьэн, жылапхъэ сыт хуэдэ хагъэтӀысхьэн щхьэкӀэ хьэсэм, вагъэм хуащӀ кумбыгъэ. КӀэртӀоф напӀэ. III оболочка, шелуха (семян и некоторых бобовых культур) / КъэкӀыгъэ языныкъуэхэм (ху, гуэдз, джэш) я хьэдзэр зрищӀэ фампӀэ. * Зы ху напӀэм тӀу ису, щы зэрысыр нэхъыбэу мэш бэвкӀэ дохъуахъуэ. фольк. IV петля (напр. у веревки) / КӀапсэ кӀапэ сыт хуэдэхэм хуащӀ илъэфыпӀэ. * Шыбзыхъуэм шыкӀэ аркъэн быдэ иухуэнам напӀэ хуищӀыжу щыст. Ӏуащхь.

КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.

1. Нэ щхьэфэм зэтехьэ-зэтекӀыу телъ фэ.

Зы нэгъуджэ молэ напӀэу, Океаным къыбгъэдэсу, Лъыпс теплъэныр и псэ гуапэу, Хьэдэ теплъэм и гунэсу ДощӀэр псоми зы емынэ.— Лъэпкъхэм я тыгъэ. «Партыр ди пашэу», 60

2. НапӀэ зэв, зи напӀэр Ӏуву, бгъузэу щыт.

Лу сурэткӀэ ищӀэрт Инал пащӀэ фӀыцӀэ зэрытетыр, нэгъуей напӀэуи зэрыщытыр.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 526

Deyimler (1)

напӀэр зэтелъхьэн

Нэр къэмыплъэу напӀэр къегъэхын.

И напӀэ зэтрилъхьэмэ, Къазджэрий къызэджа усэр и нэгум щӀэтт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 609

Kitapta geçtiği hali

НАПӀЭ (4). 1. (3). Нэ щхьэфэм зэтехьэ-зэтекӀыу телъ фэ. Зы нэгъуджэ молэ напӀэу, Океаным къыбгъэдэсу, Лъыпс теплъэныр и псэ гуапэу, Хьэдэ теплъэм и гунэсу ДощӀэр псоми зы емынэ. Лъэпкъхэм я тыгъэ. «Партыр ди пашэу», 60. 2. (1). НапӀэ зэв, зи напӀэр Ӏуву, бгъузэу щыт. Лу сурэткӀэ ищӀэрт Инал пащӀэ фӀыцӀэ зэрытетыр, нэгъуей напӀэуи зэрыщытыр. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 526. ◊ НапӀэр зэтелъхьэн (1). Нэр къэмыплъэу напӀэр къегъэхын. И напӀэ зэтрилъхьэмэ, Къазджэрий къызэджа усэр и нэгум щӀэтт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 609.

Türkçe/Adığece Sözlük, Abaze İbrahim Alhas

Bu sözcüğün karşılık olarak geçtiği maddeler

gözanatomi göz kapağıanatomi

Düzeltme Öner

напӀэ
Sorun nedir?

KVKK aydınlatma metni

Destek Ver

adigebze.org, Çerkesçenin korunmasına, öğrenilmesine ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamak amacıyla geliştirilen bağımsız ve kullanımı ücretsiz bir kültür projesidir.

Projenin sunucu, bakım, geliştirme ve sürdürülebilirlik giderlerine destek sağlayarak adigebze.org gönüllüsü olmak isterseniz aşağıdaki form üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Sizinle en kısa sürede iletişime geçeceğiz.