лъагъуэ пхышын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
пхышын
руа) (пхеш) перех. гл.
1. Пшэуэрэ зыгуэрым пхыгъэкӀын.
рупровести, провезти кого-что-л. через что-л.
Шыр хадэм пхишащ.
2. Хьэлъагъ трищӀэм къыхэкӀыу зыгуэрхэм я щытыкӀэм зихъуэжын, зиукъуэншын, иришэн. Зыгуэр хэша, ириша хъун.
рупродавить что-л.
Бгыкъухэр пхишащ. б) (пхош) неперех. гл. продавиться, растянуться
+1 örnek
Фэр пхышащ. Цыджанэр пхышащ.
Kitapta geçtiği hali
пхышын а) (пхеш) перех. гл. 1. провести, провезти кого-что-л. через что-л. / Пшэуэрэ зыгуэрым пхыгъэкӀын. Шыр хадэм пхишащ. 2. продавить что-л. / Хьэлъагъ трищӀэм къыхэкӀыу зыгуэрхэм я щытыкӀэм зихъуэжын, зиукъуэншын, иришэн. Бгыкъухэр пхишащ. б) (пхош) неперех. гл. продавиться, растянуться / Зыгуэр хэша, ириша хъун. Фэр пхышащ. Цыджанэр пхышащ. Гъуэгу пхышын см. гъуэгу. Лъагъуэ пхышын см. лъагъуэ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
лъагъуэ
1. Зы нэхъыбэ зытемыхуэ гъуэгу бгъузэ цӀыкӀу. -70.
Сэ шу лъагъуэр зэпызмычу, ГъущӀ гъуэгушхуэм сытехьакъым, Адыгэбзэр зэзмыгъащӀэу, урысыбзэр сщӀэн слъэкӀакъым.— Гъуэгу къежьапӀэ. «Мывэ хуабэ», 83
+2 örnek
Езыри мэжэлӀамэ, хьэкӀэкхъуэкӀэр пщэдджыжь нэхущым псафэ зэрыкӀуэ лъагъуэм пэмыжыжьэу къуэгъэнапӀэм къытотӀысхьэри, мор сшхащэрэт жыхуиӀэр къыхех [мэлыхъуэхьэм].— Кхъухь пхэнж, 506
Пшэр елыпщӀ жыпӀэну, пшэ щӀагъым жэншэрхъ плъыжьым ещхьу дыгъэр къыщӀокӀ, зылъэӀэсыр игъэлыгъуэу, дунейри мащӀэ-мащӀэурэ нэхъ нэху мэхъу, хьэкӀэкхъуэкӀэр псафэ зэрыкӀуэ лъагъуэхэр нэхъ уигъэлъагъуу.— Лъапсэ, 69
2. ЦӀыхур дунейм зэрытет щӀыкӀэмрэ абы гъащӀэм щищӀ лъэужьымрэ.
Дэнэ къикӀами е кӀуами, Нэхуу и лъагъуэр къэнащ.— Шыхулъагъуэ. «Шум и гъуэгу», 14
+2 örnek
Сэ си гъуэгур сыухами, Итщ си лъагъуэм кърикӀуэн.— Тенджызым дыщхьэщыту. «Батырыбжьэ», 51
ЩоджэнцӀыкӀу Алий хиша лъагъуэращ дэ гъуэгушхуэ тхуэхъуауэ дызытетыр, фӀы къыдэхъулӀэми, ди гум щыхэщӀа къэхъуами, ди япэ ищам дыкӀэлъопӀащӀэ, нэхъ тегушхуауи докӀуэ, сыту жыпӀэмэ гъуэгур къуейщӀейми, гъуэгур мытыншми, щыхупӀэ иӀэми, дощӀэ, пэрытым игъэунэхуащи.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 518
3. Псым и кӀуапӀэ, псы ежэхым ищӀ курых.
Къимыгъэзэну псыр ежэхми, Къэжэнум хуещӀыр лъагъуэр куу.— Уи жэщи махуи имыӀэххэу. «Вагъуэ махуэ», 321
+2 örnek
Псы уэру лъагъуэ пхызыхынум, къарур жэхункӀэ имыух, Си гъащӀэ ябгэр щызухынум, Шы жэр сытесу среух.— СыкӀуэнт нэхъ псынщӀэу. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 10
Бгы джабэм псы лъагъуэ дапщэ къехми тыншу уолъагъу.— Щынэхужьыкъуэ, 53
4. Алэрыбгъу кӀыхь, шэщӀа.
Абы ещхьу алэрыбгъур бжэӀупэм Ӏуалъхьэрэ нысэишэ ящӀамэ, нысащӀэр алэрыбгъу лъагъуэм тету и лэгъунэм щӀашэ, къафэу, фочыр ягъауэу, уэредадэри жаӀэу.— Лъапсэ, 54
Deyimler (2)
лъагъуэ пхышын
Япэ дыдэ Ӏуэху ехьэжьэн, ар зэфӀэгъэувэн.
Лъагъуэ пхышыныр ӀэджэкӀэ нэхъ гугъущ, ар гъуэгужь хъуа нэужь урикӀуэным нэхърэ.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 518
лъагъуэ хэшын
Езы Алий хузэфӀэкӀар мащӀэкъым зыхэмыта Ӏуэху хэтащ жыпӀэу птхын хуэдэу, и Ӏэдакъэ щӀэкӀами уаситӀ хуэбгъэувын хуейщ, япэ къищри лъагъуэ ди культурэм щыхишащи.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 518
+2 örnek
Бгы джабэр задэу дэкӀыгъуейми, Щыхашыр лъагъуэ зэрыкӀуэн.— Ӏэмал зимыӀэ. «Батырыбжьэ», 131
Нэшэкъашэу лъагъуэр хишми, къуэшхуэм
Еплъ: лъагъуэ пхышын
Kitapta geçtiği hali
ЛЪАГЪУЭ (73). 1. (40). Зы нэхъыбэ зытемыхуэ гъуэгу бгъузэ цӀыкӀу. Сэ шу лъагъуэр зэпызмычу, ГъущӀ гъуэгушхуэм сытехьакъым, Адыгэбзэр зэзмыгъащӀэу, урысыбзэр сщӀэн слъэкӀакъым. Гъуэгу къежьапӀэ. «Мывэ хуабэ», 83. Езыри мэжэлӀамэ, хьэкӀэкхъуэкӀэр пщэдджыжь нэхущым псафэ зэрыкӀуэ лъагъуэм пэмыжыжьэу къуэгъэнапӀэм къытотӀысхьэри, мор сшхащэрэт жыхуиӀэр къыхех [мэлыхъуэхьэм]. Кхъухь пхэнж, 506. Пшэр елыпщӀ жыпӀэну, пшэ щӀагъым жэншэрхъ плъыжьым ещхьу дыгъэр къыщӀокӀ, зылъэӀэсыр игъэлыгъуэу, дунейри мащӀэ-мащӀэурэ нэхъ нэху мэхъу, хьэкӀэкхъуэкӀэр псафэ зэрыкӀуэ лъагъуэхэр нэхъ уигъэлъагъуу. Лъапсэ, 69-70. 2. (11). ЦӀыхур дунейм зэрытет щӀыкӀэмрэ абы гъащӀэм щищӀ лъэужьымрэ. Дэнэ къикӀами е кӀуами, Нэхуу и лъагъуэр къэнащ. Шыхулъагъуэ. «Шум и гъуэгу», 14. Сэ си гъуэгур сыухами, Итщ си лъагъуэм кърикӀуэн. Тенджызым дыщхьэщыту. «Батырыбжьэ», 51. ЩоджэнцӀыкӀу Алий хиша лъагъуэращ дэ гъуэгушхуэ тхуэхъуауэ дызытетыр, фӀы къыдэхъулӀэми, ди гум щыхэщӀа къэхъуами, ди япэ ищам дыкӀэлъопӀащӀэ, нэхъ тегушхуауи докӀуэ, сыту жыпӀэмэ гъуэгур къуейщӀейми, гъуэгур мытыншми, щыхупӀэ иӀэми, дощӀэ, пэрытым игъэунэхуащи. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 518. 3. (5). Псым и кӀуапӀэ, псы ежэхым ищӀ курых. Къимыгъэзэну псыр ежэхми, Къэжэнум хуещӀыр лъагъуэр куу. Уи жэщи махуи имыӀэххэу. «Вагъуэ махуэ», 321. Псы уэру лъагъуэ пхызыхынум, къарур жэхункӀэ имыух, Си гъащӀэ ябгэр щызухынум, Шы жэр сытесу среух. СыкӀуэнт нэхъ псынщӀэу. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 10. Бгы джабэм псы лъагъуэ дапщэ къехми тыншу уолъагъу. Щынэхужьыкъуэ, 53. 4. (1). Алэрыбгъу кӀыхь, шэщӀа. Абы ещхьу алэрыбгъур бжэӀупэм Ӏуалъхьэрэ нысэишэ ящӀамэ, нысащӀэр алэрыбгъу лъагъуэм тету и лэгъунэм щӀашэ, къафэу, фочыр ягъауэу, уэредадэри жаӀэу. Лъапсэ, 54. ◊ Лъагъуэ пхышын (1). Япэ дыдэ Ӏуэху ехьэжьэн, ар зэфӀэгъэувэн. Лъагъуэ пхышыныр ӀэджэкӀэ нэхъ гугъущ, ар гъуэгужь хъуа нэужь урикӀуэным нэхърэ. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 518. Лъагъуэ хэшын (9). Еплъ лъагъуэ пхышын. Езы Алий хузэфӀэкӀар мащӀэкъым зыхэмыта Ӏуэху хэтащ жыпӀэу птхын хуэдэу, и Ӏэдакъэ щӀэкӀами уаситӀ хуэбгъэувын хуейщ, япэ къищри лъагъуэ ди культурэм щыхишащи. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 518. Бгы джабэр задэу дэкӀыгъуейми, Щыхашыр лъагъуэ зэрыкӀуэн. Ӏэмал зимыӀэ. «Батырыбжьэ», 131. Нэшэкъашэу лъагъуэр хишми, къуэшхуэм