къыхуэгъэкӀуэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къыхуегъакӀуэ)
руЛъапсэрыхыр къыхуэгъэкӀуэн см. лъапсэрых.
Kitapta geçtiği hali
къыхуэгъэкӀуэн (къыхуегъакӀуэ) перех. гл. см. хуэгъэкӀуэн. Лъапсэрыхыр къыхуэгъэкӀуэн см. лъапсэрых.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къыхуегъакӀуэ)
1. Зыгуэрым и лъэӀукӀэ зыгуэр зыщӀыпӀэ гъэкӀуэн.
[БырмамытӀ:] Къумым димыкӀуадэу дизышу дыкъэзышэжын, жысӀэу адэкӀэ-мыдэкӀэ сыщӀэупщӀати, щӀалэ фӀыцӀэшхуэ къысхуагъэкӀуащ, къызэрыхъурэ губгъуэрысу мы щӀыналъэм исщ, жаӀэри.— ХьэщӀэ лъапӀэ, 398
+1 örnek
[Залымджэрий Мусэ жреӀэ:] Ухуеймэ, полицэр къыпхуэзгъэкӀуэнщ… хьа-хьа-хьа… си Ӏуэхущ итӀанэ мылъхуэмэ, згъэтӀысынущ уи фызыр.— Хъуэпсэгъуэ нур, 102
2. Зыгуэрым и деж зыгуэр гъэкӀуэн.
Зым имыӀэу зы гукъанэ Ямыхъуэжу я щхъуантӀафэр Ӏэ яӀэтри а собранэм Арэзыуэ ящӀ унафэр: ХоӀэзыхьыр ди природэм Совет цӀыхухэр ӀэкӀуэлъакӀуэу: Хы Цимлянскэр флъагъурэ модэ – Пшэ гъуэзэджэ къытхуегъакӀуэ.— Бгы собранэ. «Партыр ди пашэу», 84
+1 örnek
Инус къуэ къызэрыхуамылъхур насыпыншагъэшхуэу тхьэм къыхуигъэкӀуауэ илъытэрт, гуэныхь ищӀахэм къыхэкӀыу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 67
3. Зыгуэрым и унафэкӀэ зыгуэр зыщӀыпӀэ гъэувын, къалэн гуэр игъэзэщӀэну.
[Алим:] Иужьым директору къытхуагъэкӀуэн ямыгъуэту щыхъум, ЩоджэнцӀыкӀур ираджэри унафэ къыхуащӀащ директорым и къалэныр игъэзэщӀэну.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 523
+1 örnek
[Алыджыкъуэ:] Щхьэлым сэ сыкъызэрыкӀуэу, щхьэлтетым «директор» зыфӀищыжащ, сэ Ӏэпыдзлъэпыдзу сыкъыхуагъэкӀуауэ къилъытэри.— МелыӀыч, 468
4. Зы щытыкӀэ гуэрым зыгуэр нэгъэсын.
[Локотош Якъуб жреӀэ:] Журтым лъэпкъ кӀуэдыр къыхуагъакӀуэмэ, щагъэтыжын уи гугъэ?— Нал къута, 260
Deyimler (1)
[и] махуэр къыхуэгъэкӀуэн
Еплъ: махуэ
Kitapta geçtiği hali
КЪЫХУЭГЪЭКӀУЭН (къыхуегъакӀуэ) лъэӀ. (8). 1. (2). Зыгуэрым и лъэӀукӀэ зыгуэр зыщӀыпӀэ гъэкӀуэн. [БырмамытӀ:] Къумым димыкӀуадэу дизышу дыкъэзышэжын, жысӀэу адэкӀэ-мыдэкӀэ сыщӀэупщӀати, щӀалэ фӀыцӀэшхуэ къысхуагъэкӀуащ, къызэрыхъурэ губгъуэрысу мы щӀыналъэм исщ, жаӀэри. ХьэщӀэ лъапӀэ, 398. [Залымджэрий Мусэ жреӀэ:] Ухуеймэ, полицэр къыпхуэзгъэкӀуэнщ… хьа-хьа-хьа… си Ӏуэхущ итӀанэ мылъхуэмэ, згъэтӀысынущ уи фызыр. Хъуэпсэгъуэ нур, 102. 2. (2). Зыгуэрым и деж зыгуэр гъэкӀуэн. Зым имыӀэу зы гукъанэ Ямыхъуэжу я щхъуантӀафэр Ӏэ яӀэтри а собранэм Арэзыуэ ящӀ унафэр: ХоӀэзыхьыр ди природэм Совет цӀыхухэр ӀэкӀуэлъакӀуэу: Хы Цимлянскэр флъагъурэ модэ – Пшэ гъуэзэджэ къытхуегъакӀуэ. Бгы собранэ. «Партыр ди пашэу», 84. Инус къуэ къызэрыхуамылъхур насыпыншагъэшхуэу тхьэм къыхуигъэкӀуауэ илъытэрт, гуэныхь ищӀахэм къыхэкӀыу. Хъуэпсэгъуэ нур, 67. 3. (2). Зыгуэрым и унафэкӀэ зыгуэр зыщӀыпӀэ гъэувын, къалэн гуэр игъэзэщӀэну. [Алим:] Иужьым директору къытхуагъэкӀуэн ямыгъуэту щыхъум, ЩоджэнцӀыкӀур ираджэри унафэ къыхуащӀащ директорым и къалэныр игъэзэщӀэну. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 523. [Алыджыкъуэ:] Щхьэлым сэ сыкъызэрыкӀуэу, щхьэлтетым «директор» зыфӀищыжащ, сэ Ӏэпыдзлъэпыдзу сыкъыхуагъэкӀуауэ къилъытэри. МелыӀыч, 468. 4. (1). Зы щытыкӀэ гуэрым зыгуэр нэгъэсын. [Локотош Якъуб жреӀэ:] Журтым лъэпкъ кӀуэдыр къыхуагъакӀуэмэ, щагъэтыжын уи гугъэ? Нал къута, 260. ◊ [И] махуэр къыхуэгъэкӀуэн (1). Еплъ махуэ I.