къытехьэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
утэшъон/удэфэн, къытехьан/къытехьэн, шъхьащихын/щхьэщихын, ышъэ/хъийм ИКӀЫН, ДЕЛЭ ХЪУН; ÇILDIRMAK
КЪЫТЕХЬЭН, ДЕЛЭ ХЪУН; DELİRMEK
ДЕЛЭ ХЪУН, КЪЫТЕХЬЭН; DELİRMEK
ДЭН (ЕДЭ); штэн/щтэн (ештэ/ещтэ); КЪЕЗЭГЪЫН (къезэгъы/къозэгъ); КЪЫТЕХЬЭН (къытехьэ/къытохьэ); къеуцолӀэн/къеувэлӀэн (къеуцуалӀэ/къоувалӀэ); къыгурыӀон/ къыгурыӀуэн (къыгурэӀо/къыгуроӀуэ); ышӀошъ хъун/и фӀэщ хъун (~ мэхъу/~ мэхъу); ЗЕГЪЭЗЭГЪЫН (зырегъэзэгъы/зрегъэзэгъ) İKNA OLMAK, KABUL ETMEK
ДЭН (ЕДЭ); КЪЫТЕХЬЭН (къытехьэ /къытохьэ); къеуцолӀэн/къеувэлӀэн (къеуцуалӀэ/къоувалӀэ); КЪЕЗЭГЪЫН (къезэгъы/къозэгъ); РЭЗЭН/ АРЭЗЫН (мэРАЗЭ/мэАРЭЗЫ); РАЗЭ ХЪУН/ АРЭЗЫ ~/~ техъон/~ техъуэн (~ МЭХЪУ/~ техъо/~ тохъуэ); RAZI OLMAK
къытехьан/къытехьэн → утэшъон ÇILDIRMAK
КЪЫТЕХЬЭН → ДЭН; İKNA OLMAK, RAZI OLMAK
къытехьэн/къытехьан → утэшъон ÇILDIRMAK
Bu sonuç kitaptaki 8 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къытохьэ)
1. Къыщыхутэн (уэрамым), утыку къихьэн (къэфэну). Лъэмыжым къытехьэн. Къэфэну къытехьэн.
рувыйти, выехать куда-л. (напр. на улицу); выйти в круг (танцевать)
2. Къэгубжьын, и гурымыкъ къикӀын. Сабийр къытехьащ. Къ. Хь.
рунадуться, обидеться
Kitapta geçtiği hali
къытехьэн (къытохьэ) неперех. гл. 1. выйти, выехать куда-л. (напр. на улицу); выйти в круг (танцевать) / Къыщыхутэн (уэрамым), утыку къихьэн (къэфэну). Лъэмыжым къытехьэн. Къэфэну къытехьэн. 2. переносное надуться, обидеться / Къэгубжьын, и гурымыкъ къикӀын. Сабийр къытехьащ. Къ. Хь. Дунейм къытехьэн см. дуней. Техьэгъуэ къытехьэн см. техьэгъуэ. Шэч къытехьэн см. шэч.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къытохьэ)
1. ЗыщӀыпӀэ екӀуэлӀэн, къыщыхутэн, утыку къихьэн.
ПщыӀэм къыщытехьам зыр Апчарэ къелъэӀуащ: «Хъыджэбз, псы сегъафэт», - жиӀэри.— Щынэхужьыкъуэ, 66
+2 örnek
Босфор къыдэкӀри кхъухьыр тенджызым къытехьащ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 667
Сарими а къэфэну къытехьаитӀым фӀыкӀэ зэрамыухынур къыгурыӀуэрти гузавэрт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 111
2. Къэгубжьын, и гурымыкъ къикӀын.
[Долэт] И гурыфӀ къикӀмэ, куэбжэр Ӏуихырти фызхэр къыдигъэхьэрт, ауэ къытехьакъэ – хьэпарижьыр псыкъуийм ирипхырти, итӀанэ еплъыт псы пэгун къихи.— Хъуэпсэгъуэ нур, 243
+2 örnek
Мис апхуэдэу [уэсым, жьыбгъэм хуэдэу] уэ гукъанэ Укъытехьэу къысхубощӀыр, Бгыщхьэ уэсу ар етӀанэ ПтокӀри гуакӀуэ укъысфӀощӀыр.— Бгыщхьэ уэс. «Партыр ди пашэу», 104
Лашыну джэгун хуейр Сосрыкъуэт, ауэ къытехьати щиӀуэжырт, цӀыхубз щыгъынкӀэ зихуапэу и напэ зытримыхыжыну.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 617
Deyimler (4)
дунейм къытехьэн
Еплъ: дуней
чэнджэщ къытехьэн
Еплъ: чэнджэщ
шэч къытехьэн
Еплъ: шэч
[и] къытехьэ текӀыжын
Сабыр хъужын, губжьыр теужын.
Камизэхэ я нысэр къэгубжьауэ къэкӀуа хъунти, асыхьэтым и къытехьэр темыкӀыжауэ ущӀепсэлъэн щыӀэтэкъым, сэри абы къыфӀэзгъкӀакъым.— Лъапсэ, 99
+2 örnek
Махуэ зыбжанэ дэкӀа иужь, анэр и пхъум зэрешхыда щӀагъуи щымыӀэу, анэм и къытехьэри текӀыжащ.— Нэгъуху, 48
И къытехьэр текӀыжамэ, Къожэр псынщӀэу псы къабзабзэу.— Бахъсэныпсым хуэдэ щыӀэ… Батырыбжьэ, 42
Kitapta geçtiği hali
КЪЫТЕХЬЭН (къытохьэ) лъэмыӀ. (31). 1. (14). ЗыщӀыпӀэ екӀуэлӀэн, къыщыхутэн, утыку къихьэн. ПщыӀэм къыщытехьам зыр Апчарэ къелъэӀуащ: «Хъыджэбз, псы сегъафэт», - жиӀэри. Щынэхужьыкъуэ, 66. Босфор къыдэкӀри кхъухьыр тенджызым къытехьащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 667. Сарими а къэфэну къытехьаитӀым фӀыкӀэ зэрамыухынур къыгурыӀуэрти гузавэрт. Хъуэпсэгъуэ нур, 111. 2. (12). зэхь. Къэгубжьын, и гурымыкъ къикӀын. [Долэт] И гурыфӀ къикӀмэ, куэбжэр Ӏуихырти фызхэр къыдигъэхьэрт, ауэ къытехьакъэ – хьэпарижьыр псыкъуийм ирипхырти, итӀанэ еплъыт псы пэгун къихи. Хъуэпсэгъуэ нур, 243. Мис апхуэдэу [уэсым, жьыбгъэм хуэдэу] уэ гукъанэ Укъытехьэу къысхубощӀыр, Бгыщхьэ уэсу ар етӀанэ ПтокӀри гуакӀуэ укъысфӀощӀыр. Бгыщхьэ уэс. «Партыр ди пашэу», 104. Лашыну джэгун хуейр Сосрыкъуэт, ауэ къытехьати щиӀуэжырт, цӀыхубз щыгъынкӀэ зихуапэу и напэ зытримыхыжыну. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 617. ◊ Дунейм къытехьэн (18). Еплъ дуней. Чэнджэщ къытехьэн (1). Еплъ чэнджэщ. Шэч къытехьэн (14). Еплъ шэч. [И] къытехьэ текӀыжын (4). Сабыр хъужын, губжьыр теужын. Камизэхэ я нысэр къэгубжьауэ къэкӀуа хъунти, асыхьэтым и къытехьэр темыкӀыжауэ ущӀепсэлъэн щыӀэтэкъым, сэри абы къыфӀэзгъкӀакъым. Лъапсэ, 99. Махуэ зыбжанэ дэкӀа иужь, анэр и пхъум зэрешхыда щӀагъуи щымыӀэу, анэм и къытехьэри текӀыжащ. Нэгъуху, 48. И къытехьэр текӀыжамэ, Къожэр псынщӀэу псы къабзабзэу. Бахъсэныпсым хуэдэ щыӀэ… «Батырыбжьэ», 42.