къыкъуэкӀын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
КЪЭХЪУН (къэхъу/къохъу), къалъфын/къалъхун (къалъфы/ къалъху); дунаем къытехьэн/ дунейм къытехьэн (~къытехьэ/~ къытохьэ); къыкъокӀын/къыкъуэкӀын (КЪЫКЪОКӀ(ы); DOĞMAK (olmak, dünyaya gelmek)
къыкъокӀын/къыкъуэкӀын → КЪЭХЪУН; DOĞMAK (güneş/ay ~)
къыкъуэкӀын/къыкъокӀын → КЪЭХЪУН; DOĞMAK (güneş/ay ~) ~
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: къэхъун
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къыкъуокӀ)
Къуагъ гуэрым къыблэкӀын, къыфӀэкӀын.
рувыйти, выехать из-за чего-л.
Тутнакъэщ къуапэм епӀэщӀэкӀыу къыкъуэкӀащ лӀы щӀыбышэ.— Ӏуащхьэмахуэ
2. Къэлъэгъуэн, къэхутэн.
рупоявиться, показаться (о ком-л.)
Анэр зыгуэрым пэплъэрт, ауэ зыри къыкъуэкӀыртэкъым.— ӀуэрыӀуатэ
3. ЩыӀэ хъун.
рувозникнуть, появиться (о делах)
Ӏуэху гуэр къыкъуэкӀащи.
4. Зыгуэрым иӀэу, хэлъу, бгъэдэлъу къыщӀэкӀын, зыгуэрым деж къыщагъуэтын.
руобнаружиться, оказаться у кого-л.
Мылъку къыкъуэкӀын. ЛӀыгъэ къыкъуэкӀын.
Bu maddedeki ifadeler (1)
дыгъэр къыкъуэкӀын
Еплъ: дыгъэ
Kitapta geçtiği hali
къыкъуэкӀын (къыкъуокӀ) неперех. гл. выйти, выехать из-за чего-л. / Къуагъ гуэрым къыблэкӀын, къыфӀэкӀын. * Тутнакъэщ къуапэм епӀэщӀэкӀыу къыкъуэкӀащ лӀы щӀыбышэ. Ӏуащхь. 2. появиться, показаться (о ком-л.) / Къэлъэгъуэн, къэхутэн. * Анэр зыгуэрым пэплъэрт, ауэ зыри къыкъуэкӀыртэкъым. фольк. 3. переносное возникнуть, появиться (о делах) / ЩыӀэ хъун. Ӏуэху гуэр къыкъуэкӀащи. 4. переносное обнаружиться, оказаться у кого-л. / Зыгуэрым иӀэу, хэлъу, бгъэдэлъу къыщӀэкӀын, зыгуэрым деж къыщагъуэтын. Мылъку къыкъуэкӀын. ЛӀыгъэ къыкъуэкӀын. Дыгъэр къыкъуэкӀын см. дыгъэ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къыкъуокӀ)
1. Къуагъ зыдэсар, зыдэтар къибгынэн.
Сэ псэууэ къэзубыдынщ, - жиӀэурэ Ботэх зыкъуэса къуэгъэнапӀэм зиущэхуауэ къыкъуэкӀырт.— Лъапсэ, 72
+2 örnek
«Зэадэзэкъуэ» жиӀэу захригъэхмэ, и гуапэти, Дэфэрэдж я гъунэгъухэми зэхахыну ину джащ, арщхьэкӀэ щӀалэ цӀыкӀур зыкъуэса къуэгъэнапӀэм къыкъуэкӀынуи хуейтэкъым.— Лъапсэ, 105
Езы Жыраслъэни къаплъэрэ, оркестрым Лу хэту къилъагъумэ, зыкъуэт къуэгъэнапӀэм къыкъуэкӀынщи лъэӀуэнщ: «Фи ӀэмыщӀэ зызолъхьэ, Лу, къулыкъуи фхуэсщӀэнщ, мы полъкур къызэфтмэ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 554
2. Къэхутэн.
Куэд дэмыкӀыу унэр зыщэхуни къыкъуэкӀащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 202
+2 örnek
КъызэралъытэмкӀэ, ажэгъафэ ягъэпщкӀуауэ арати – заплъыхьырт [щӀалэхэм], дэнэкӀи къыщыкъуэкӀыну пӀэрэ, жаӀэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 639
Мазэр къыкъуэкӀмэ, и сэламыр Мо шур зыдэкӀуэмкӀэ егъазэ.— Шу пхъашэ. «Щхьэлыкъуэ», 373
3. Къэунэхун.
Иджыщ Ӏуэхур къыщыкъуэкӀар.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 633
+1 örnek
ВластыщӀэ къыкъуэкӀар Долэтрэ Чачэрэ ямыщӀэу къэнэнт, газетым еджа гуэрым къажриӀа хуэдэу, яӀуатэрт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 271
Kitapta geçtiği hali
КЪЫКЪУЭКӀЫН (къыкъуокӀ) лъэмыӀ. (36). 1. (5). Къуагъ зыдэсар, зыдэтар къибгынэн. Сэ псэууэ къэзубыдынщ, - жиӀэурэ Ботэх зыкъуэса къуэгъэнапӀэм зиущэхуауэ къыкъуэкӀырт. Лъапсэ, 72. «Зэадэзэкъуэ» жиӀэу захригъэхмэ, и гуапэти, Дэфэрэдж я гъунэгъухэми зэхахыну ину джащ, арщхьэкӀэ щӀалэ цӀыкӀур зыкъуэса къуэгъэнапӀэм къыкъуэкӀынуи хуейтэкъым. Лъапсэ, 105. Езы Жыраслъэни къаплъэрэ, оркестрым Лу хэту къилъагъумэ, зыкъуэт къуэгъэнапӀэм къыкъуэкӀынщи лъэӀуэнщ: «Фи ӀэмыщӀэ зызолъхьэ, Лу, къулыкъуи фхуэсщӀэнщ, мы полъкур къызэфтмэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 554. 2. (28). Къэхутэн. Куэд дэмыкӀыу унэр зыщэхуни къыкъуэкӀащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 202. КъызэралъытэмкӀэ, ажэгъафэ ягъэпщкӀуауэ арати – заплъыхьырт [щӀалэхэм], дэнэкӀи къыщыкъуэкӀыну пӀэрэ, жаӀэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 639. Мазэр къыкъуэкӀмэ, и сэламыр Мо шур зыдэкӀуэмкӀэ егъазэ. Шу пхъашэ. «Щхьэлыкъуэ», 373. 3. (3). зэхь. Къэунэхун. Иджыщ Ӏуэхур къыщыкъуэкӀар. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 633. ВластыщӀэ къыкъуэкӀар Долэтрэ Чачэрэ ямыщӀэу къэнэнт, газетым еджа гуэрым къажриӀа хуэдэу, яӀуатэрт. Хъуэпсэгъуэ нур, 271.