къызэщӀэнэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
КЪЭПЛЪЫН (къэплъы/къоплъ); къэгубжыщэн/къэгубжьыщэн (къэгубжыщэ/къогубжьыщэ); къызэкӀэплъэн/къызэщӀэплъэн (къызэкӀэплъэ/къызэщӀоплъэ); къызэкӀэблэн/къызэщӀэблэн (къызэкӀэблэ/къызэщӀоблэ); къызэкӀэнэн/къызэщӀэнэн (къызэкӀэнэ/къызэщӀонэ); ышъэ ИКӀЫПЭН, хъиим ИКӀЫН (~ екӀыпэ/~ йокӀ); РАССВИРЕПЕТЬ, РАЗГНЕВАТЬСЯ; HİDDETLENMEK
къызэкӀэнэн/къызэщӀэнэн → КЪЭПЛЪЫН; HİDDETLENMEK
къызэщӀэнэн/къызэкӀэнэн → КЪЭПЛЪЫН; HİDDETLENMEK
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: къэплъын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къызэщӀонэ)
1. Нэхъ ин къэхъун, къызэщӀэрыуэн (мафӀэр).
руразжечься, разгореться (об огне)
Чыщч гъурхэри Ӏугъуейр къыхихуу къызэщӀэнащ.— КӀэрашэ Тембот
2. блэуэ хуежьэн (уэздыгъэхэр).
рузажечься, засветиться (напр. о лампе)
Уэрам уэздыгъэхэр къызэщӀонэ.
3. Лажьэу ежьэн, къызэщӀэплъэн (моторыр).
рузавестись (о моторе)
Моторыр къызэщӀэнэн.
4. Плъыжь хъун.
рузагореться (о заре)
Пщыхьэщхьэ пшэплъыр къызэщӀэнат.
5. Плъыжь къэхъун, укӀытэн, зэгуэпын, къэгубжьын.
рупокраснеть, раскраснеться (от стыда, гнева и т. п.)
Къербэч ипсалъэр къыщыгурыӀуэм, Мэжидыр занщӀэу къызэщӀэнат. Щ. А. Сэлимэт зэрыӀуплъэу, Зэчрей къызэщӀонэ.— Шортэн Аскэрбий
Kitapta geçtiği hali
къызэщӀэнэн (къызэщӀонэ) неперех. гл. 1. разжечься, разгореться (об огне) / Нэхъ ин къэхъун, къызэщӀэрыуэн (мафӀэр). * Чыщч гъурхэри Ӏугъуейр къыхихуу къызэщӀэнащ. КӀ. Т. 2. зажечься, засветиться (напр. о лампе) / блэуэ хуежьэн (уэздыгъэхэр). Уэрам уэздыгъэхэр къызэщӀонэ. 3. завестись (о моторе) / Лажьэу ежьэн, къызэщӀэплъэн (моторыр). Моторыр къызэщӀэнэн. 4. переносное загореться (о заре) / Плъыжь хъун. Пщыхьэщхьэ пшэплъыр къызэщӀэнат. 5. переносное покраснеть, раскраснеться (от стыда, гнева и т. п.) / Плъыжь къэхъун, укӀытэн, зэгуэпын, къэгубжьын. * Къербэч ипсалъэр къыщыгурыӀуэм, Мэжидыр занщӀэу къызэщӀэнат. Щ. А. Сэлимэт зэрыӀуплъэу, Зэчрей къызэщӀонэ. Ш. А.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къызэщӀонэ)
1. МафӀэ хъун, къэлындын.
Дэпыр мыункӀыфӀыжыпэн папщӀэ, хуэм дыдэурэ епщэмэ [Инус], плъыжьыбзэу къызэщӀэнэрт, Ӏугъуэ мащӀэ къыдрихуейурэ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 68
+1 örnek
[Васэ Борис Борисович жреӀэ]: Лъагъуныгъэр мафӀэщ, къызэщӀэнэху къыщылыдынур пщӀэнукъым.— Тепщэч къэзылъэтыхь, 179
2. Пщтыр къэхъун, сымэджэным къыхэкӀыу.
Думэсарэ гум бгъэдэлъадэрэ щӀакӀуэ кӀапэр къиӀэтмэ – лӀитӀ илъщ, мафӀэм исым ещхьу къызэщӀэнауэ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 274
3. Къэгубжьын.
– Уэ пхуэфащэ хъун къэдгъуэтынкъэ, - жиӀэри Думэсарэ гъыуэ икӀи къэгубжьауэ къызэщӀэнауэ пщӀантӀэм фызхэр дишырт, - алыхь, ди нэм илъагъуу фыз лажьэ зимыӀэр дымыгъэлӀэн…— Хъуэпсэгъуэ нур, 104
+1 örnek
– ЗэтепӀэ уи жьэр, щӀэзмыуд щӀыкӀэ, - Залымджэрий къэкӀэзызу къызэщӀэнащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 104
Kitapta geçtiği hali
КЪЫЗЭЩӀЭНЭН (къызэщӀонэ) лъэмыӀ. (13). 1. (2). МафӀэ хъун, къэлындын. Дэпыр мыункӀыфӀыжыпэн папщӀэ, хуэм дыдэурэ епщэмэ [Инус], плъыжьыбзэу къызэщӀэнэрт, Ӏугъуэ мащӀэ къыдрихуейурэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 68. [Васэ Борис Борисович жреӀэ]: Лъагъуныгъэр мафӀэщ, къызэщӀэнэху къыщылыдынур пщӀэнукъым. Тепщэч къэзылъэтыхь, 179. 2. (1). зэхь. Пщтыр къэхъун, сымэджэным къыхэкӀыу. Думэсарэ гум бгъэдэлъадэрэ щӀакӀуэ кӀапэр къиӀэтмэ – лӀитӀ илъщ, мафӀэм исым ещхьу къызэщӀэнауэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 274. 3. (5). Къэгубжьын. - Уэ пхуэфащэ хъун къэдгъуэтынкъэ, - жиӀэри Думэсарэ гъыуэ икӀи къэгубжьауэ къызэщӀэнауэ пщӀантӀэм фызхэр дишырт, - алыхь, ди нэм илъагъуу фыз лажьэ зимыӀэр дымыгъэлӀэн… Хъуэпсэгъуэ нур, 104. – ЗэтепӀэ уи жьэр, щӀэзмыуд щӀыкӀэ, - Залымджэрий къэкӀэзызу къызэщӀэнащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 104. ◊ МафӀэу къызэщӀэнэн (7). Еплъ мафӀэ. МафӀэм хуэдэу къызэщӀэнэн (2). Еплъ мафӀэ.