игъуэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ИГЪУ(Э), АМАЛ/Ӏэмал (Абз.АМАЛ); FIRSAT
ИГЪУ(Э), ГЪЭ; MEVSİM
ГЪЭ, ИГЪУ(Э); MEVSİM, SENE, YIL
дэгъу/дэгъуэ(щ), игъу/игъуэ(щ) → ХЪУН(щ); PEKİ (iyi, uygun)
ИГЪУ(Э),~ГЪУ(Э), чэзыу/чэзу; SIRA1
чэзу/чэзыу, ИГЪУ(Э), ~ГЪУ(Э);SIRA1
чэзыу/чэзу, ИГЪУ(Э), ~ГЪУ(Э);SIRA1
ГЪУ(Э), чэзыу/чэзу, ИГЪУ(Э);SIRA1 ~
ИГЪУ(Э), фэшӀу/хуэфӀ, фэшъуаш/ хуэфащэ; UYGUN
фэшъуаш/хуэфащэ, фэшӀу/хуэфӀ, ИГЪУ(Э); UYGUN
фэшӀу/хуэфӀ, фэшъуаш/хуэфащэ, ИГЪУ(Э); UYGUN
хуэфӀ/фэшӀу, фэшъуаш/хуэфащэ, ИГЪУ(Э); UYGUN
хуэфащэ/фэшъуаш, фэшӀу/хуэфӀ, ИГЪУ(Э); UYGUN
ПӀАЛЪ(Э), ИГЪУ(э), лъэхъан/ лъэхъэнэ, УАХЪТЭ, ЗЭМАН, ZAMAN, VADE, MÜDDET
ИГЪУ(э) → ПӀАЛЪ(Э); ZAMANI
Bu sonuç kitaptaki 15 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Зыгуэр пщӀэну, блэжьыну къыщекӀу, къыщезэгъ зэман, зыгуэрым щичэзу.
руподходящее, благоприятное для чего-л. время, пора; срок (для начала чего-л.)
СлӀожь, зикӀ къызыхуэт щымыӀэу игъуэ дыдэу лӀыжьхэм деж унэзгъэсынщ {Мыхьэмэт}.— КӀэрашэ Тембот
Bu maddedeki ifadeler (1)
игъуэ нэмысу
рупреждевременно, безвременно.
- Дунейр шэрхъщи мэкӀэрахъуэ - жиӀэу, и псэлъафэ дыдэт игъуэ нэмысу дунейм ехыжа Бэлацэ мыгъуэм.— КӀыщокъуэ Алим
Kitapta geçtiği hali
игъуэ подходящее, благоприятное для чего-л. время, пора; срок (для начала чего-л.) / Зыгуэр пщӀэну, блэжьыну къыщекӀу, къыщезэгъ зэман, зыгуэрым щичэзу. * СлӀожь, зикӀ къызыхуэт щымыӀэу игъуэ дыдэу лӀыжьхэм деж унэзгъэсынщ {Мыхьэмэт}. КӀ. Т. Игъуэ нэмысу преждевременно, безвременно. * - Дунейр шэрхъщи мэкӀэрахъуэ - жиӀэу, и псэлъафэ дыдэт игъуэ нэмысу дунейм ехыжа Бэлацэ мыгъуэм. КӀ. А.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Зыгуэр пщӀэну, блэжьыну къыщекӀу, къыщезэгъ зэман, зыгуэрым щичэзу.
[Фэуаз:] Арат бгъуэнщӀагъ гуэр дитӀысхьэрэ нэхъапэ щӀыкӀэ дакӀэлъыплъмэ, нэхъ сфӀэигъуэу къуршымкӀэ щӀэзунэтӀар— ХьэщӀэ лъапӀэ, 403
+2 örnek
Абы фӀимыгъэкӀыу Лу щигъэтмэ, нэхъ фӀэигъуэу, Мэтхъэныр къэпсэлъащ: – Догуэ, Лу, уэ езыр укрушкӀэшхуэ хьэмэ укрушкӀэ цӀыкӀу?— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 535
И фызыр иутӀыпщыжри, тӀэкӀу зигъэпсэхумэ фӀэигъуэу Дуду зигъэукӀуриящ, витӀым гъэужь къалъыхъуэу губгъуэм иту.— ВитӀ, 414
Deyimler (2)
игъуэ икӀын
И зэманыгъуэр иухын, блэкӀын.
МазэщӀэ дахэр къихьэхукӀэ Дахагъэ хьэхур щӀэращӀэу, КъэщӀэрэщӀэжу щӀалэгъуэр, Игъуэ имыкӀыу хъыджэбзу, Шу къыхуэзамэ къеубзэу, Лъэс къыхуэзамэ и хьэщӀэу, Гъунэгъу зыхуищӀу и бийхэр Игъэбзэхыныр тхьэрыӀуэт. «— ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ, 412
игъуэ нэмысын
И пӀалъэ къэмысу зыгуэр къэхъун.
Игъуэ нэмысу ар [къуэр] лӀатэм, ГуфӀэгъуэр нобэ мыпхуэдэу Хьэдагъэ нэпскӀэ дгъэнщӀынт?!— Адэ, 135
+2 örnek
Уи гъащӀэ Ӏыхьэр бгуэшу хъутэм – Махуэ зырызти сэ си гъащӀэр – Игъуэ нэмысу гузэсахэм Яхуэзгуэшынут сахуэпӀащӀэу.— ГъащӀэ Ӏыхьэ. «Дамыгъэ», 103
Дунейр абдежи яфӀэщӀэщыгъуэу Игъуэ нэмысу Ӏэджи кӀуэдынущ.— Си илъэсищэ. «Щхьэлыкъуэ», 396
Kitapta geçtiği hali
ИГЪУЭ (6). Зыгуэр пщӀэну, блэжьыну къыщекӀу, къыщезэгъ зэман, зыгуэрым щичэзу. [Фэуаз:] Арат бгъуэнщӀагъ гуэр дитӀысхьэрэ нэхъапэ щӀыкӀэ дакӀэлъыплъмэ, нэхъ сфӀэигъуэу къуршымкӀэ щӀэзунэтӀар. ХьэщӀэ лъапӀэ, 403. Абы фӀимыгъэкӀыу Лу щигъэтмэ, нэхъ фӀэигъуэу, Мэтхъэныр къэпсэлъащ: – Догуэ, Лу, уэ езыр укрушкӀэшхуэ хьэмэ укрушкӀэ цӀыкӀу? Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 535. И фызыр иутӀыпщыжри, тӀэкӀу зигъэпсэхумэ фӀэигъуэу Дуду зигъэукӀуриящ, витӀым гъэужь къалъыхъуэу губгъуэм иту. ВитӀ, 414. ◊ Игъуэ икӀын (1). И зэманыгъуэр иухын, блэкӀын. МазэщӀэ дахэр къихьэхукӀэ Дахагъэ хьэхур щӀэращӀэу, КъэщӀэрэщӀэжу щӀалэгъуэр, Игъуэ имыкӀыу хъыджэбзу, Шу къыхуэзамэ къеубзэу, Лъэс къыхуэзамэ и хьэщӀэу, Гъунэгъу зыхуищӀу и бийхэр Игъэбзэхыныр тхьэрыӀуэт. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 412. Игъуэ нэмысын (3). И пӀалъэ къэмысу зыгуэр къэхъун. Игъуэ нэмысу ар [къуэр] лӀатэм, ГуфӀэгъуэр нобэ мыпхуэдэу Хьэдагъэ нэпскӀэ дгъэнщӀынт?! «Адэ», 135. Уи гъащӀэ Ӏыхьэр бгуэшу хъутэм – Махуэ зырызти сэ си гъащӀэр – Игъуэ нэмысу гузэсахэм Яхуэзгуэшынут сахуэпӀащӀэу. ГъащӀэ Ӏыхьэ. «Дамыгъэ», 103. Дунейр абдежи яфӀэщӀэщыгъуэу Игъуэ нэмысу Ӏэджи кӀуэдынущ. Си илъэсищэ. «Щхьэлыкъуэ», 396.