зекӀуэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
зекӀон/зекӀуэн (зекӀо/зокӀуэ), зечъэн /зежэн (зечъэ/зожэ), къэкӀухьэн/ къэкӀухьын (къекӀухьэ/къекӀухь), тезэкӀухьэн/тезэкӀухьын (тезэкӀухьэ/тозэкӀухь); DOLAŞMAK (yürüyüş yapmak, cari/mer’i olmak; koşuşturmak; gezmek; gezinti yapmak)
ЛЭЖЬЭН (МЭЛАЖЬЭ); зекӀон/ зекӀуэн (зекӀо/зокӀуэ); ӀофшӀэн/ Ӏуэху щӀэн (~ ешӀэ/ ~ещӀэ), ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ, АКТИВНОСТЬ; FAALİYET YAPMAK
зекӀон/зекӀуэн, ТЕЗЭКӀУХЬЫН; GEZİNMEK
ТЕЗЭКӀУХЬЫН (ТЕЗЭКӀУХЬэ/тозэкӀухь); зекӀон/зекӀуэн (зекӀо/ зокӀуэ); GEZİNMEK
зекӀон/зекӀуэн (зекӀо/зокӀуэ); тезэкӀухьан/тезэкӀухьэн (тезэкӀухьа /тозэкӀухь); лъэрыкӀон/лъэрыкӀуэн (мэлъэрыкӀо/мэлъэрыкӀуэ); лъэрыкӀоу кӀон/лъэрыкӀуэ кӀуэн, лъэсрыкӀоу кӀон/лъэсрыкӀуэ кӀуэн (~ макӀо/~ макӀуэ); YÜRÜMEK
зекӀуэн → зекӀон; YÜRÜMEK
зекӀуэн → зекӀон; DOLAŞMAK (yürüyüş yapmak, cari/mer’i olmak)
Bu sonuç kitaptaki 7 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: зекӀон
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(зокӀуэ)
1. КъэкӀухьын.
руходить
лъакъуэкӀэ зекӀуэу щытлъагъукӀэ а дахэм, Псы хуэм ес къазу уӀуплъэрт. Щ. А. Барысбийрэ Марянрэ зекӀуэн зэрыщӀадзэрэ зэрымылъагъуу зы махуэ псэуфакъым. М. З.
2. Зежэн, есын, лъэтэн (машинэ, гу, кхъухьлъатэ сыт хуэдэхэм хужаӀэ).
рудвигаться, ехать, плыть, лететь (о транспорте)
Кхъухьлъатэр зекӀуэн. Автобус зокӀуэ.
3. Хъеин, сысын, щэнэуэн.
рутрястись, качаться (о чем-л.)
Лъэмыжыр жьы, махэ хъуащи гу техьэм зокӀуэ.
Kitapta geçtiği hali
зекӀуэн (зокӀуэ) неперех. гл. 1. ходить / КъэкӀухьын. лъакъуэкӀэ зекӀуэу щытлъагъукӀэ а дахэм, Псы хуэм ес къазу уӀуплъэрт. Щ. А. Барысбийрэ Марянрэ зекӀуэн зэрыщӀадзэрэ зэрымылъагъуу зы махуэ псэуфакъым. М. З. 2. двигаться, ехать, плыть, лететь (о транспорте) / Зежэн, есын, лъэтэн (машинэ, гу, кхъухьлъатэ сыт хуэдэхэм хужаӀэ). Кхъухьлъатэр зекӀуэн. Автобус зокӀуэ. 3. трястись, качаться (о чем-л.) / Хъеин, сысын, щэнэуэн. Лъэмыжыр жьы, махэ хъуащи гу техьэм зокӀуэ. Хъыбар зекӀуэн см. хъыбар. Сыхьэт зекӀуэн см. сыхьэт.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(зокӀуэ)
1. КъэкӀухьын. –566.
Куэбжэр Ӏуахри, лӀы бжьыфӀэ гуэр пщӀантӀэм къыдыхьащ, военнэ френч щыгъыу, пыӀэщхъуэ лъахъши щхьэрыгъыу, сытуи зекӀуэкӀафӀэу зекӀуэрэ, жыуигъыӀэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 565
+2 örnek
[Фэуаз:] Куэдрэ дыщыси хъунукъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ мы щӀыпӀэм жэщу фӀэкӀа ущызекӀуэ хъунукъым, нэхущым дыгъэр къыщыщӀэкӀым деж увыӀэпӀэ къэгъуэтын хуейщ – пщыхьэщхьэ хъухукӀэ уздэщысын.— ХьэщӀэ лъапӀэ, 400
[Алыджыкъуэ:] Сыгузэвэщати, си лъакъуэр нэхъ тыншу зекӀуэ хъуат, дыгъуасэ лъандэри дзэкъэгъуэ зэрысӀумыхуари сщыгъупщэжат.— МелыӀыч, 437
2. Зежэн (машинэ с.ху.). –40.
Дзэшу жэмыр къыдэзгъэхьэжынщ, жиӀэу куэбжэм деж щыту, машинэ гуэр вы джэмыдитӀ щӀэщӀауэ къалъэфу илъэгъуати игъэщӀэгъуакъым, сыту жыпӀэмэ, гъуэгур ятӀэщ, легковой машинэ зекӀуэну Ӏэмал иӀэкъым, грузовик, трактор сыт хуэдэхэм фӀэкӀа.— КӀапсэ кӀапэ, 5
+2 örnek
Езыри [кхъуафэжьейр] псынщӀащэу зекӀуэрти екӀуэлӀапӀэ ямыгъуэтауэ хым тет кхъухьхэм ятеуэрти яхъунщӀэрт, исыр гъэру яубыдырт, илъыр зыӀэщӀалъхьэрти – бгъуэтым къащтэ, загъэбзэхыжырт, кхъухь яхъунщӀари толъкъуным щӀилъафэрт, здэкӀуари здэжари ямыщӀэу.— Лъапсэ, 39
Локотош зытес мотоциклыр заводым къызэрыщӀэкӀ лъандэрэ ар и псынщӀагъыу зекӀуауэ къыщӀэкӀынтэкъым.— Нал къута, 247
Kitapta geçtiği hali
ЗЕКӀУЭН (зокӀуэ) лъэмыӀ. (17). 1. (12). КъэкӀухьын. Куэбжэр Ӏуахри, лӀы бжьыфӀэ гуэр пщӀантӀэм къыдыхьащ, военнэ френч щыгъыу, пыӀэщхъуэ лъахъши щхьэрыгъыу, сытуи зекӀуэкӀафӀэу зекӀуэрэ, жыуигъыӀэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 565–566. [Фэуаз:] Куэдрэ дыщыси хъунукъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ мы щӀыпӀэм жэщу фӀэкӀа ущызекӀуэ хъунукъым, нэхущым дыгъэр къыщыщӀэкӀым деж увыӀэпӀэ къэгъуэтын хуейщ – пщыхьэщхьэ хъухукӀэ уздэщысын. ХьэщӀэ лъапӀэ, 400. [Алыджыкъуэ:] Сыгузэвэщати, си лъакъуэр нэхъ тыншу зекӀуэ хъуат, дыгъуасэ лъандэри дзэкъэгъуэ зэрысӀумыхуари сщыгъупщэжат. МелыӀыч, 437. 2. (5). Зежэн (машинэ с.ху.). Дзэшу жэмыр къыдэзгъэхьэжынщ, жиӀэу куэбжэм деж щыту, машинэ гуэр вы джэмыдитӀ щӀэщӀауэ къалъэфу илъэгъуати игъэщӀэгъуакъым, сыту жыпӀэмэ, гъуэгур ятӀэщ, легковой машинэ зекӀуэну Ӏэмал иӀэкъым, грузовик, трактор сыт хуэдэхэм фӀэкӀа. КӀапсэ кӀапэ, 5. Езыри [кхъуафэжьейр] псынщӀащэу зекӀуэрти екӀуэлӀапӀэ ямыгъуэтауэ хым тет кхъухьхэм ятеуэрти яхъунщӀэрт, исыр гъэру яубыдырт, илъыр зыӀэщӀалъхьэрти – бгъуэтым къащтэ, загъэбзэхыжырт, кхъухь яхъунщӀари толъкъуным щӀилъафэрт, здэкӀуари здэжари ямыщӀэу. Лъапсэ, 39–40. Локотош зытес мотоциклыр заводым къызэрыщӀэкӀ лъандэрэ ар и псынщӀагъыу зекӀуауэ къыщӀэкӀынтэкъым. Нал къута, 247.