джэш
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
джэш/джэщы, джэнч; FASULYE
джэщы/джэш, джэнч; FASULYE
джэнч, джэщы/джэш; FASULYE
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
ХадэхэкӀ къэкӀыгъэхэм ящыщщ.
руфасоль, фасолевый
Джэшыр Ӏуву гъэгъащ. Колхоз джэшыр пачыжауэ ягъэлъалъэ. Джэш лэпс.
+1 örnek
Джэш идзмэ, и къуэр гъуэгу тетщи, Ар къэкӀуэжыным щогугъыр.— КӀыщокъуэ Алим
Bu maddedeki ifadeler (3)
джэш дзын
ругадать на фасоли.
{и} нэпсыр джэшым хуэдэу
(къелъэлъэхыу)
Джэш гъэва пӀытӀар шатэкӀэ зэӀыхауэ, бжьын гъэлыбжьа, шыбжий, джэдгын хэлъу адыгэ шыпс лӀэужьыгъуэщ.
руДжэш лыбжьэ адыгское кушанье в виде кашицы, приготовленное из фасоли на сметане и сливочном масле с приправами
Еплъ: нэпс. джэш лыбжьэ
джэш напӀэ
Джэш хьэдзэр зрищӀэ сэмб.
рустручок {фасоли}
Джэшыр хъуа нэужь, джэш напӀэм кърагъэлъэлъ.
Kitapta geçtiği hali
джэш фасоль, фасолевый / ХадэхэкӀ къэкӀыгъэхэм ящыщщ. Джэшыр Ӏуву гъэгъащ. Колхоз джэшыр пачыжауэ ягъэлъалъэ. Джэш лэпс. * Джэш идзмэ, и къуэр гъуэгу тетщи, Ар къэкӀуэжыным щогугъыр. КӀ. А. Джэш дзын гадать на фасоли. {И} нэпсыр джэшым хуэдэу (къелъэлъэхыу) см. нэпс. Джэш лыбжьэ адыгское кушанье в виде кашицы, приготовленное из фасоли на сметане и сливочном масле с приправами / Джэш гъэва пӀытӀар шатэкӀэ зэӀыхауэ, бжьын гъэлыбжьа, шыбжий, джэдгын хэлъу адыгэ шыпс лӀэужьыгъуэщ. Джэш напӀэ стручок {фасоли} / Джэш хьэдзэр зрищӀэ сэмб. Джэшыр хъуа нэужь, джэш напӀэм кърагъэлъэлъ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
ХадэхэкӀ къэкӀыгъэхэм ящыщ.
Гуащэм и Ӏыхьлым Ӏэджэрэ къыхурагъэшат лы гъэгъуа, джэш, гуэдз хьэжыгъэ сытхэр— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 629
+2 örnek
Тембот хуигъэфэща джэшым и нэр къыдэгъэзеяти ари игу ирихьакъым [Думэсарэ].— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 565
Албиян и шыпхъум бгъэдыхьауэ джэшым йоплъ.— Щынэхужьыкъуэ, 32
Deyimler (7)
джэш дзын
Джэш упхъыурэ къэхъуну-къэщӀэнур абыкӀэ къэпщӀэну пылъын.
Хьэбибэ [Данизэт] и деж щӀэупщӀакӀуэ макӀуэри джэш хуедз.— Нал къута, 275
+2 örnek
Темыркъан зэрызэхихыу Хьэбибэ джэш дзыныр щыгъупщэжащ.— Щынэхужьыкъуэ, 61
Лу мащӀэрэ илъэгъуа Думэсарэ джэш идзу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 609
джэш техуэн
Джэш щадзкӀэ къигъэлъэгъуэн.
И къуэ нэхъыщӀэм хуигъэфэща джэш хьэдзэр зытехуэр Думэсарэ игу иримыхьу аргуэру зэ трипхъэжащ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 565
джэшкӀэ къэщӀэн
Джэш бдзыурэ плъэн.
[Апчарэ Албиян жриӀэу:] Ди анэм джэшкӀэ къещӀэ псори.— Щынэхужьыкъуэ, 33
джэшу нэпсыр къелъэлъэхын
И фӀэщу гъын, пыхьэн.
Къолъэлъэхыр джэшу нэпсыр, Ар нэӀу гъурым къытелъадэу.— Тисей, 492
3 deyim daha
джэшым къикӀын
Джэшым тебдзэ, уеплъ хуэдэурэ зыгуэр къихын.
Дадий и джэшым къикӀари, ПщӀыхьэпӀэу и къуэм теплъами Къепсэлъыр псори мызагъэу, Зэм щэхуу гъыу, зэм гуфӀэу.— Адэ, 131
+1 örnek
[Хьэбибэ:] Ар джэшым къикӀрэ, Алыхьым и нэфӀ зыщыхуэн.— Щынэхужьыкъуэ, 8
тхьэкӀумэм джэш иралъхьа хуэдэу
Еплъ: тхьэкӀумэ
Kitapta geçtiği hali
ДЖЭШ (8). ХадэхэкӀ къэкӀыгъэхэм ящыщ. Гуащэм и Ӏыхьлым Ӏэджэрэ къыхурагъэшат лы гъэгъуа, джэш, гуэдз хьэжыгъэ сытхэр. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 629. Тембот хуигъэфэща джэшым и нэр къыдэгъэзеяти ари игу ирихьакъым [Думэсарэ]. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 565. Албиян и шыпхъум бгъэдыхьауэ джэшым йоплъ. Щынэхужьыкъуэ, 32. ◊ Джэш дзын (13). Джэш упхъыурэ къэхъуну-къэщӀэнур абыкӀэ къэпщӀэну пылъын. Хьэбибэ [Данизэт] и деж щӀэупщӀакӀуэ макӀуэри джэш хуедз. Нал къута, 275. Темыркъан зэрызэхихыу Хьэбибэ джэш дзыныр щыгъупщэжащ. Щынэхужьыкъуэ, 61. Лу мащӀэрэ илъэгъуа Думэсарэ джэш идзу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 609. Джэш техуэн (1). Джэш щадзкӀэ къигъэлъэгъуэн. И къуэ нэхъыщӀэм хуигъэфэща джэш хьэдзэр зытехуэр Думэсарэ игу иримыхьу аргуэру зэ трипхъэжащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 565. ДжэшкӀэ къэщӀэн (1). Джэш бдзыурэ плъэн. [Апчарэ Албиян жриӀэу:] Ди анэм джэшкӀэ къещӀэ псори. Щынэхужьыкъуэ, 33. Джэшу нэпсыр къелъэлъэхын (1). И фӀэщу гъын, пыхьэн. Къолъэлъэхыр джэшу нэпсыр, Ар нэӀу гъурым къытелъадэу. «Тисей», 492. Джэшым къикӀын (2). Джэшым тебдзэ, уеплъ хуэдэурэ зыгуэр къихын. Дадий и джэшым къикӀари, ПщӀыхьэпӀэу и къуэм теплъами Къепсэлъыр псори мызагъэу, Зэм щэхуу гъыу, зэм гуфӀэу. «Адэ», 131. [Хьэбибэ:] Ар джэшым къикӀрэ, Алыхьым и нэфӀ зыщыхуэн. Щынэхужьыкъуэ, 8. Джэшым жиӀэн (1). Еплъ джэшым къикӀын. Джэшым Чокэ къигъэзэжыну аращ жиӀэр. Нал къута, 275. ТхьэкӀумэм джэш иралъхьа хуэдэу (1). Еплъ тхьэкӀумэ.