гъэхъун
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
и фӀэщ щӀын/ГЪЭХЪУН, ышӀошъ шӀын/ГЪЭХЪУН → ЕГЪЭДЭН; İKNA ETMEK, İNANDIRMAK
ГЪЭХЪУН(Э), ХЪУПӀЭ, ГЪЭХЪУПӀ(Э), мэзкӀэхъу, къущхьэхъу; MERA
ГЪЭХЪУН (ЕГЪЭХЪУ); OTLATMAK
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: егъэдэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(егъэхъу)
1. ГъэхъуэкӀуэн, хъупӀэм щыӀыгъын (п. п. Ӏэщ).
рупасти (напр. коз)
Мэл гъэхъун. Шы гъэхъун.
+1 örnek
ШкӀэ игъэхъуу къуакӀэм дэт щӀалэ цӀыкӀум шу гуэр къыбгъэдыхьащ.— ӀуэрыӀуатэ
2. Ӏыгъын, зехуэн (Ӏэщ, джэдкъаз).
рудержать, разводить (скот, птицу)
Къаз гъэхъун.
+1 örnek
КъэпкӀухьынум гуэгуш гъэхъу.— Псалъэжьхэр
3. Зыгуэрым кӀэлъыплъын, и Ӏуэху зехуэн.
рустеречь, внимательно наблюдать за кем-чем-л.; подстерегать кого- что-л.
Елдар хъыджэбз сырыху цӀыкӀур къигъэуджу здыхэтым, Сэримэт игъэхъури, ар дэнэкӀэ кӀуэми кӀэлъыплъырт.— КӀыщокъуэ Алим
(егъэхъу)
1. Зыгуэр игъуэ нэгъэсын.
рудать время для созревания (напр. фруктов); дать время подрасти (напр. ребенку)
МыӀэрысэр пытурэ гъэхъун. Гуэрэфыр гъэхъун.
Хъун псалъэм и каузатив.
рукаузатив к хъун
Ӏуэхур гъэхъун.
+1 örnek
{Жамболэт:} - Ар быдэу уи фӀэщ гъэхъу, дахэ, къэзгъэзэнущ.— Акъсырэ Залымхъан
Kitapta geçtiği hali
гъэхъун I (егъэхъу) перех. гл. 1. пасти (напр. коз) / ГъэхъуэкӀуэн, хъупӀэм щыӀыгъын (п. п. Ӏэщ). Мэл гъэхъун. Шы гъэхъун. * ШкӀэ игъэхъуу къуакӀэм дэт щӀалэ цӀыкӀум шу гуэр къыбгъэдыхьащ. фольк. 2. держать, разводить (скот, птицу) / Ӏыгъын, зехуэн (Ӏэщ, джэдкъаз). Къаз гъэхъун. * КъэпкӀухьынум гуэгуш гъэхъу. (погов.) 3. переносное стеречь, внимательно наблюдать за кем-чем-л.; подстерегать кого- что-л. / Зыгуэрым кӀэлъыплъын, и Ӏуэху зехуэн. * Елдар хъыджэбз сырыху цӀыкӀур къигъэуджу здыхэтым, Сэримэт игъэхъури, ар дэнэкӀэ кӀуэми кӀэлъыплъырт. КӀ. А. II (егъэхъу) перех. гл. 1. дать время для созревания (напр. фруктов); дать время подрасти (напр. ребенку) / Зыгуэр игъуэ нэгъэсын. МыӀэрысэр пытурэ гъэхъун. Гуэрэфыр гъэхъун. III каузатив к хъун IV / Хъун IV псалъэм и каузатив. Ӏуэхур гъэхъун. * {Жамболэт:} - Ар быдэу уи фӀэщ гъэхъу, дахэ, къэзгъэзэнущ. Акъ. З.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(егъэхъу)
1. ГъэхъуэкӀуэн, хъупӀэм щыӀыгъын (п.п. Ӏэщ, джэдкъаз).
Ауз хъуныфӀэм шыр дэту Батыр игъэхъурт и закъуэ.— Адэ, 138
+2 örnek
Хьэр и гъусэу джабэ щхъуантӀэм Хьэкурынэм бжэн щегъэхъур.— Тисей, 499
Жэм зыгъэхъум Ӏэщыр дихумэ, Уэгум ихьэу зэм къыпфӀощӀ.— Цада къуажэ. «Вагъуэ махуэ», 335
2. Зыгуэрым кӀэлъыплъын, и Ӏуэху зехуэн.
Ӏэюб дауэ лъэныкъуэегъэз шыр имыщӀами, Нахъуэ игъэхъур арати, къигъуэтауэ Астемыр деж къыдыхьащ, Елдар зыхуигъазэмэ и гуапэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 546
(егъэхъу)
Зыгуэр игъуэ нэгъэсын.
[Думэсарэ Дисэ жреӀэ:] – Ана, балигъ бгъэхъуркъэ [Саримэ], лӀы ептынуми!— Хъуэпсэгъуэ нур, 138
+1 örnek
А хъыджэбз пщафӀэм дихьэхащ [щӀалэхэр] – Апхуэдэу махуэр жэщ ягъэхъур.— Зыхэс удз Ӏувыр ирецӀынэ. «Мывэ хуабэ», 46
(егъэхъу)
Ӏуэхур зэфӀэхын, зэфӀэгъэкӀын.
Шы уӀэгъэ хъуар мыхъужынумэ, псэхэлӀэ имыгъэхъуу фӀигъэжырт, къаукӀыпам и фэри игъэкӀуэдыртэкъым.— КӀапсэ кӀапэ, 6
+1 örnek
Хьэуэ, хьэжым къигъазэ хъунукъым, дауэ хъуми выфэр сэбэп хуэхъунумэ, игъэхъун хуейщ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 75
Kitapta geçtiği hali
ГЪЭХЪУН I (егъэхъу) лъэӀ. (34). 1. (32). ГъэхъуэкӀуэн, хъупӀэм щыӀыгъын (п.п. Ӏэщ, джэдкъаз). Ауз хъуныфӀэм шыр дэту Батыр игъэхъурт и закъуэ. «Адэ», 138. Хьэр и гъусэу джабэ щхъуантӀэм Хьэкурынэм бжэн щегъэхъур. «Тисей», 499. Жэм зыгъэхъум Ӏэщыр дихумэ, Уэгум ихьэу зэм къыпфӀощӀ. Цада къуажэ. «Вагъуэ махуэ», 335. 2. (2). Зыгуэрым кӀэлъыплъын, и Ӏуэху зехуэн. Ӏэюб дауэ лъэныкъуэегъэз шыр имыщӀами, Нахъуэ игъэхъур арати, къигъуэтауэ Астемыр деж къыдыхьащ, Елдар зыхуигъазэмэ и гуапэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 546.
ГЪЭХЪУН II (егъэхъу) лъэӀ. (2). Зыгуэр игъуэ нэгъэсын. [Думэсарэ Дисэ жреӀэ:] – Ана, балигъ бгъэхъуркъэ [Саримэ], лӀы ептынуми! Хъуэпсэгъуэ нур, 138. А хъыджэбз пщафӀэм дихьэхащ [щӀалэхэр] – Апхуэдэу махуэр жэщ ягъэхъур. Зыхэс удз Ӏувыр ирецӀынэ. «Мывэ хуабэ», 46.
ГЪЭХЪУН III (егъэхъу) лъэӀ. (5). Ӏуэхур зэфӀэхын, зэфӀэгъэкӀын. Шы уӀэгъэ хъуар мыхъужынумэ, псэхэлӀэ имыгъэхъуу фӀигъэжырт, къаукӀыпам и фэри игъэкӀуэдыртэкъым. КӀапсэ кӀапэ, 6. Хьэуэ, хьэжым къигъазэ хъунукъым, дауэ хъуми выфэр сэбэп хуэхъунумэ, игъэхъун хуейщ. Хъуэпсэгъуэ нур, 75.