гъэфӀэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ГЪЭЛЪЭПӀЭН, гъэшӀон/гъэфӀэн, гъэхьакӀэн/гъэхьэщӀэн; AĞIRLAMAK (yüceltmek, nazlamak, konuk etmek)
НЭРЫС, НЭРЫТ, гъэшӀон/гъэфӀэн; GÖZDE
гъэфӀэн/гъэшӀон; GÖZDE (nazlı, nazlamak)
гъэшӀон/гъэфӀэн (егъашӀо/егъафӀэ); GÖZDE (nazlı, nazlamak)
фэлэжьэн/хуэлэжьэн (фэлажьэ/ хуолажьэ); фэлӀышӀэн/хуэлӀыщӀэн (фэлӀышӀэ/хуолӀыщӀэ(р); гъэшӀон/ гъэфӀэн (егъашӀо/егъафӀэ); HİZMET ETMEK
гъэшӀон/гъэфӀэн, гъэшӀуагъэ/гъэфӀа, шъхьагъашӀу/щхьэгъафӀэ; зызышӀ/ зызыщӀ, зызышӀытэжь/зызыщӀытэжь, гусал/гусэрилэ, гурмыкъ/гурымыкъ, мывэгъзэгъ, зыпкъыимыт, КАПРИЗНЫЙ; NAZLI
гъэфӀэн/гъэшӀон; SAYGI GÖSTERMEK (nazlamak, saymak, kıymet vermek)
гъэшӀон/гъэфӀэн (ыгъэшӀуагъ/игъэфӀащ: nazladı, saygı gösterdi, kıymet verdi, saydı; егъашӀо/егъафӀэ: saygı gösteriyor, kıymet veriyor, sayıyor/sayar); SAYGI GÖSTERMEK (nazlamak, saymak, kıymet vermek)
ЩЫГЪЭКӀЫН (ЩЕГЪЭКӀ(ы); гъэутэшъон/гъэудэфэн (егъэуташъо /егъэудафэ); гъэшӀон/гъэфӀэн (егъашӀо/егъафӀэ); гъэшӀощэн/ гъэфӀэщэн (егъэшӀуащэ/ егъэфӀащэ); ŞIMARTMAK
гъэфӀэн/гъэшӀон, гъэшӀощэн/ гъэфӀэщэн → ЩЫГЪЭКӀЫН; ŞIMARTMAK
гъэфӀэн → гъэшӀон; NAZLI
гъэфӀэн/гъэшӀон → фэлэжьэн; HİZMET ETMEK
гъэфӀэн/гъэшӀон → ГЪЭЛЪЭПӀЭН; AĞIRLAMAK (nazlamak)
гъэшӀон/гъэфӀэн → фэлэжьэн; HİZMET ETMEK
гъэшӀон/гъэфӀэн → ГЪЭЛЪЭПӀЭН; AĞIRLAMAK (nazlamak)
гъэшӀон/гъэфӀэн, гъэшӀощэн/гъэфӀэщэн → ЩЫГЪЭКӀЫН; ŞIMARTMAK
Bu sonuç kitaptaki 16 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: щыгъэкӀын, гъэшӀон, фэлэжьэн, гъэлъэпӀэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(егъафӀэ)
1. Зыгуэрым едэхэщӀэн, гуапагъэ, ӀэфӀыгъэ зыпылъ псалъэ жеӀэн, зыгуэрым егъэлеяуэ дахэ защӀэкӀэ бгъэдэтын.
руласкать, лелеять кого-л.; нежить, баловать кого-л.
Сабийр гъэфӀэн. Шыпхъур гъэфӀэн.
2. Псалъэ, мурад, гугъэ сыт хуэдэхэр гуапэу гум игъэлъын.
руносить в себе, лелеять в душе (мечту, надежду и т. п.)
{Амырхъан:} - ФыкъедаӀуэ атӀэ сэ жысӀэнум, фыкъедаӀуэ сигу лъащӀэм щызгъафӀэ псалъэхэм.— ХьэхъупащӀэ Амырхъан
ФӀыуэ ялъагъу, зыми хуамыгъадэу ялъытэ цӀыху.
рулюбимец, любимица
Къуэ гъэфӀэн. Бын гъэфӀэн.
+1 örnek
Си псэм хуэдэу си гъэфӀэн, узмылъагъум кӀыфӀщ дунейр.— ӀуэрыӀуатэ
Kitapta geçtiği hali
гъэфӀэн I (егъафӀэ) перех. гл. 1. ласкать, лелеять кого-л.; нежить, баловать кого-л. / Зыгуэрым едэхэщӀэн, гуапагъэ, ӀэфӀыгъэ зыпылъ псалъэ жеӀэн, зыгуэрым егъэлеяуэ дахэ защӀэкӀэ бгъэдэтын. Сабийр гъэфӀэн. Шыпхъур гъэфӀэн. 2. носить в себе, лелеять в душе (мечту, надежду и т. п.) / Псалъэ, мурад, гугъэ сыт хуэдэхэр гуапэу гум игъэлъын. * {Амырхъан:} - ФыкъедаӀуэ атӀэ сэ жысӀэнум, фыкъедаӀуэ сигу лъащӀэм щызгъафӀэ псалъэхэм. Хь. А. II любимец, любимица / ФӀыуэ ялъагъу, зыми хуамыгъадэу ялъытэ цӀыху. Къуэ гъэфӀэн. Бын гъэфӀэн. * Си псэм хуэдэу си гъэфӀэн, узмылъагъум кӀыфӀщ дунейр. фольк.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(егъафӀэ)
1. Зыгуэрым едэхэщӀэн, гуапагъэ, ӀэфӀыгъэ зыпылъ псалъэ жеӀэн, зыгуэрым дахэ защӀэкӀэ бгъэдэтын.
Мусэ кхъуейплъыжькӀэрыщӀэ имыщӀу идакъым, къуэ къызэрыхуалъхуам папщӀэ, благъи сыти зэхуишэсу игъэфӀэн фӀэфӀти.— Хъуэпсэгъуэ нур, 95
+2 örnek
КъэкӀащ сэ си гум сипхъу сэ згъафӀэр, Сабийр хъумапӀэм щызгъэпщкӀуауэ, Си псылъэм иту псы езгъафэрт, И гуауэр си гум щымыткӀуауэ.— Сабий. «Шум и гъуэгу», 19
[Псэущхьэм:] Умыгузавэ, тӀуми удгъэфӀэнщ.— Тепщэч къэзылъэтыхь, 186
2. Псалъэ, мурад, гугъэ сыт хуэдэхэр гуапэу гум игъэлъын.
ЛӀэщӀыгъуэ Ӏэджэм ягъафӀэу Владимир и цӀэр щрет.— Маяковский. «Бгы лъапэхэм деж», 41
+2 örnek
Октябрь уардэм и мафӀэр Щылыда махуэр блэкӀащ, Иджы насыпу дэ дгъафӀэр Мис а зэманым къалъхуащ.— Си адэм. «Бгы лъапэхэм деж», 45
Уи хъыбархэр сщӀэмэ ар си гуапэу, Уи ныбжьэгъухэм куэдрэ сеупщӀат, Фи жыг хадэр жэщкӀэ си зекӀуапӀэу, Уи цӀэр згъафӀэу нэхухэр сэ згъэщат.— СыпхуэзэхукӀэ щэхуу... «Бгы лъапэхэм деж», 40
ФӀыуэ ялъагъу, зыми хуамыгъадэ.
Хэку гъэфӀэну сиӀэ закъуэ, Си адыгэ хэку.— Зеич лантӀэ. «Батырыбжьэ», 32
+2 örnek
Кхъужьей къудамэм и гъусэнут псы уэр уэрэду си гъэфӀэн.— Кхъужьей къудамэ. «Вагъуэ махуэ», 312
ГъэфӀэну хэкум ураӀами, Абы, пщымысхьу, ущӀивэнщ.— ХьэщӀэ ирамыгъэблагъэ. «Вагъуэ махуэ», 366
Kitapta geçtiği hali
ГЪЭФӀЭН I (егъафӀэ) лъэӀ. (14). 1. (7). Зыгуэрым едэхэщӀэн, гуапагъэ, ӀэфӀыгъэ зыпылъ псалъэ жеӀэн, зыгуэрым дахэ защӀэкӀэ бгъэдэтын. Мусэ кхъуейплъыжькӀэрыщӀэ имыщӀу идакъым, къуэ къызэрыхуалъхуам папщӀэ, благъи сыти зэхуишэсу игъэфӀэн фӀэфӀти. Хъуэпсэгъуэ нур, 95. КъэкӀащ сэ си гум сипхъу сэ згъафӀэр, Сабийр хъумапӀэм щызгъэпщкӀуауэ, Си псылъэм иту псы езгъафэрт, И гуауэр си гум щымыткӀуауэ. Сабий. «Шум и гъуэгу», 19. [Псэущхьэм:] Умыгузавэ, тӀуми удгъэфӀэнщ. Тепщэч къэзылъэтыхь, 186. 2. (7). Псалъэ, мурад, гугъэ сыт хуэдэхэр гуапэу гум игъэлъын. ЛӀэщӀыгъуэ Ӏэджэм ягъафӀэу Владимир и цӀэр щрет. Маяковский. «Бгы лъапэхэм деж», 41. Октябрь уардэм и мафӀэр Щылыда махуэр блэкӀащ, Иджы насыпу дэ дгъафӀэр Мис а зэманым къалъхуащ. Си адэм. «Бгы лъапэхэм деж», 45. Уи хъыбархэр сщӀэмэ ар си гуапэу, Уи ныбжьэгъухэм куэдрэ сеупщӀат, Фи жыг хадэр жэщкӀэ си зекӀуапӀэу, Уи цӀэр згъафӀэу нэхухэр сэ згъэщат. СыпхуэзэхукӀэ щэхуу... «Бгы лъапэхэм деж», 40.
ГЪЭФӀЭН II (5). ФӀыуэ ялъагъу, зыми хуамыгъадэ. Хэку гъэфӀэну сиӀэ закъуэ, Си адыгэ хэку. Зеич лантӀэ. «Батырыбжьэ», 32. Кхъужьей къудамэм и гъусэнут псы уэр уэрэду си гъэфӀэн. Кхъужьей къудамэ. «Вагъуэ махуэ», 312. ГъэфӀэну хэкум ураӀами, Абы, пщымысхьу, ущӀивэнщ. ХьэщӀэ ирамыгъэблагъэ. «Вагъуэ махуэ», 366.