гъэувын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
гъэуцун/гъэувын (егъэуцу/егъэув); DİKMEK (durabilen bir şeyi ~)
шӀын/щӀын (ешӀы/ещӀ); зэтешӀыхьэн /зэтещӀыхьын (зэтырешӀыхьэ/ зэтрещӀыхь); дэшӀыен/дэщӀеин (дешӀые/дещӀей); ухуэн (еухуэ); гъэуцун/гъэувын (егъэуцу/егъэув); İNŞA EMEK
гъэувын → гъэуцун; DİKMEK (durabilen bir şeyi ~)
гъэувын/гъэуцун → шӀын; İNŞA EMEK
гъэуцун/гъэувын → шӀын; İNŞA EMEK
Bu sonuç kitaptaki 5 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(егъэув)
1. Увын псалъэм и каузатив.
рукаузатив к увын
Пэгуныр гъэувын. Сэлэтхэр сатыритӀу гъэувын. Министру гъэувын.
2. Зыгуэр ухуэн.
рупостроить, соорудить что-л.
Унэ гъэувын.
3. Зыгуэр хэтӀэн, мыукӀуриину быдэу щыт щӀын.
рупрочно поставить, установить вертикально
Набжэ гъэувын.
4. ТхыгъэкӀэ къэгъэлъэгъуэн, тхын.
рупоставить (знак препинания, отметку)
ХэӀэтыкӀа нагъыщэ гъэувын. "Тху" гъэувын.
5. Зыгуэр къызэгъэпэщын, егъэкӀуэкӀын.
рупоставить (спектакль и т. п.); провести (опыт, эксперимент и т. п.)
Оперэ гъэувын. Спектакль гъэувын. Опыт гъэувын.
6. Зыгуэру къэлъытэн, къэбжын.
руоценить что-л. каким-л. образом
Ӏуэхур мыхъумыщӀэ хъуауэ гъэувын.
7. Механизм, Ӏэмэпсымэ гуэр къызэрыбгъэсэбэпынум хуэгъэхьэзырын.
рупоставить, установить (какой-л. механизм)
Телефон гъэувын. Компьютер гъэувын.
8. Зыгуэр хабзэу лъытэн.
руутвердить, узаконить что-л.
Лэжьыгъэ нормэ гъэувын. Уасэ гъэувын.
Kitapta geçtiği hali
гъэувын (егъэув) перех. гл. 1. каузатив к увын / Увын псалъэм и каузатив. Пэгуныр гъэувын. Сэлэтхэр сатыритӀу гъэувын. Министру гъэувын. 2. построить, соорудить что-л. / Зыгуэр ухуэн. Унэ гъэувын. 3. прочно поставить, установить вертикально / Зыгуэр хэтӀэн, мыукӀуриину быдэу щыт щӀын. Набжэ гъэувын. 4. поставить (знак препинания, отметку) / ТхыгъэкӀэ къэгъэлъэгъуэн, тхын. ХэӀэтыкӀа нагъыщэ гъэувын. "Тху" гъэувын. 5. поставить (спектакль и т. п.); провести (опыт, эксперимент и т. п.) / Зыгуэр къызэгъэпэщын, егъэкӀуэкӀын. Оперэ гъэувын. Спектакль гъэувын. Опыт гъэувын. 6. оценить что-л. каким-л. образом / Зыгуэру къэлъытэн, къэбжын. Ӏуэхур мыхъумыщӀэ хъуауэ гъэувын. 7. поставить, установить (какой-л. механизм) / Механизм, Ӏэмэпсымэ гуэр къызэрыбгъэсэбэпынум хуэгъэхьэзырын. Телефон гъэувын. Компьютер гъэувын. 8. утвердить, узаконить что-л. / Зыгуэр хабзэу лъытэн. Лэжьыгъэ нормэ гъэувын. Уасэ гъэувын. Диагноз гъэувын см. диагноз. Рекорд гъэувын см. рекорд.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(егъэув)
1. Зыгуэр щыт щытыкӀэм игъэхьэн.
И ӀитӀыр ешати, Лу махъсымэ шынакъымрэ тепщэчымрэ щӀым игъэуващ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 596
+2 örnek
Думэсарэ хадэ зыпщӀа щӀалэхэм ядэмышхэу шыуаныр гъунэгъуу игъэувауэ, жьэгум дэсу мырамысэм лы гъэжьа дишхырт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 136
Хъыджэбз цӀыкӀу къомыр гуэщым къыщӀашри пщӀантӀэм къыдашауэ ябж, нэхъ фейцеиӀуэхэр иужьымкӀэ ягъэув.— Лъапсэ, 35
2. ЛэжьапӀэ, къулыкъу гуэр зыгуэрым етын.
Мусэ и тхьэкӀумэм къицырхъат зейм къытраха иужь, щхьэлтет нэхъыщхьэу Мэсхьуд ягъэувыну.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 632
+1 örnek
Сыт увыӀэпӀэ къыхуагъэфэщами щымыхъум, Сентрал пощтзехьэу ягъэуващ.— Нал къута, 288
3. Ӏуэху е хабзэ гуэрым къару егъэгъуэтын; зыгуэр хабзэу лъытэн.
Хабзэр зыгъэувым щӀигъэувыр и щхьэр аракъым, нэгъуэщӀхэращ.— Лъапсэ, 69
+1 örnek
ТӀутӀ Къэбэрдейм пщырэ уэркъыу имыцӀыху истэкъым, властыр щагъэувым зэзэуарати, ямыукӀа къэнамэ, Хэкум ирашат.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 519
4. Зыгуэр ухуэн.
Бахъсэныпсым хуэдэ щыӀэ, Щхьэл бгъэувми пхуегъэлажьэ.— Бахъсэныпсым хуэдэ щыӀэ… Батырыбжьэ, 42
+1 örnek
Ӏэуэлъауэ зэзэмызэ къэӀумэ, шэщыр аращ къыщыӀур, Къазджэрий декорацэр игъэуву гъущӀ Ӏунэ хеукӀэр.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 659
5. Зыгуэр къызэгъэпэщын, егъэкӀуэкӀын (спектакль с.ху.).
«УасэкӀэ» зэджэ спектаклыр ягъэувыным нэсат, Тинэ Адыгейм къикӀыжу къыщыкӀуэжам.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 630
Kitapta geçtiği hali
ГЪЭУВЫН (егъэув) лъэӀ. (130). 1. (37). Зыгуэр щыт щытыкӀэм игъэхьэн. И ӀитӀыр ешати, Лу махъсымэ шынакъымрэ тепщэчымрэ щӀым игъэуващ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 596. Думэсарэ хадэ зыпщӀа щӀалэхэм ядэмышхэу шыуаныр гъунэгъуу игъэувауэ, жьэгум дэсу мырамысэм лы гъэжьа дишхырт. Хъуэпсэгъуэ нур, 136. Хъыджэбз цӀыкӀу къомыр гуэщым къыщӀашри пщӀантӀэм къыдашауэ ябж, нэхъ фейцеиӀуэхэр иужьымкӀэ ягъэув. Лъапсэ, 35. 2. (57). ЛэжьапӀэ, къулыкъу гуэр зыгуэрым етын. Мусэ и тхьэкӀумэм къицырхъат зейм къытраха иужь, щхьэлтет нэхъыщхьэу Мэсхьуд ягъэувыну. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 632. Сыт увыӀэпӀэ къыхуагъэфэщами щымыхъум, Сентрал пощтзехьэу ягъэуващ. Нал къута, 288. 3. (15). Ӏуэху е хабзэ гуэрым къару егъэгъуэтын; зыгуэр хабзэу лъытэн. Хабзэр зыгъэувым щӀигъэувыр и щхьэр аракъым, нэгъуэщӀхэращ. Лъапсэ, 69. ТӀутӀ Къэбэрдейм пщырэ уэркъыу имыцӀыху истэкъым, властыр щагъэувым зэзэуарати, ямыукӀа къэнамэ, Хэкум ирашат. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 519. 4. (7). Зыгуэр ухуэн. Бахъсэныпсым хуэдэ щыӀэ, Щхьэл бгъэувми пхуегъэлажьэ. Бахъсэныпсым хуэдэ щыӀэ… «Батырыбжьэ», 42. Ӏэуэлъауэ зэзэмызэ къэӀумэ, шэщыр аращ къыщыӀур, Къазджэрий декорацэр игъэуву гъущӀ Ӏунэ хеукӀэр. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 659. 5. (14). Зыгуэр къызэгъэпэщын, егъэкӀуэкӀын (спектакль с.ху.). «УасэкӀэ» зэджэ спектаклыр ягъэувыным нэсат, Тинэ Адыгейм къикӀыжу къыщыкӀуэжам. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 630.