гъур
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ГЪУР(ы), гъушъэ/гъущэ; KURU
ГЪУР(ы), къогъу/къуэгъу, шъуагъо/ фагъуэ, МАХЭ, ТӀАСХЪЭ; ZAYIF (kuru; dayanıksız; benzi soluk)
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Гъуа, псыӀагъэ зыщӀэмытыж.
русухой; засохший
Нартыху гъур. ЩӀакхъуэ гъур.
+2 örnek
ЩакӀуэхэм пхъэ гъур мафӀэшхуэ ящӀащ.— ӀуэрыӀуатэ
Лы гъур гъэжьа яшхыу.. шей пщтыр ефа иужь, Къущхьэхъу кӀуэнухэр гъуэгу тоувэ.— ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр
2. Лы мащӀэ зытелъ, уэд.
рухудощавый; сухой, тощий
Уэзы Муратыр щӀалэ къуапцӀэ гъурти лӀыхъужь мыгъазэт.— ПащӀэ Бэчмырзэ
+3 örnek
Ар {Мэшыкъуэ} лӀы гъур цӀыкӀут, цыуэ тетыр тхъуауэ.— КӀэрашэ Тембот
Аслъэныкъуэ.. и Ӏэ гъур цӀыкӀуитӀыр и адэм ирешэкӀри ӀэплӀэ хуещӀ.— Теунэ Хьэчим
ЛӀым и къуэгъурэ вым и гъуррэ.— Псалъэжьхэр
Kitapta geçtiği hali
гъур 1. сухой; засохший / Гъуа, псыӀагъэ зыщӀэмытыж. Нартыху гъур. ЩӀакхъуэ гъур. * ЩакӀуэхэм пхъэ гъур мафӀэшхуэ ящӀащ. фольк. Лы гъур гъэжьа яшхыу.. шей пщтыр ефа иужь, Къущхьэхъу кӀуэнухэр гъуэгу тоувэ. Хь. Хь. 2. переносное худощавый; сухой, тощий / Лы мащӀэ зытелъ, уэд. * Уэзы Муратыр щӀалэ къуапцӀэ гъурти лӀыхъужь мыгъазэт. П. Б. Ар {Мэшыкъуэ} лӀы гъур цӀыкӀут, цыуэ тетыр тхъуауэ. КӀ. Т. Аслъэныкъуэ.. и Ӏэ гъур цӀыкӀуитӀыр и адэм ирешэкӀри ӀэплӀэ хуещӀ. Т. Хь. ЛӀым и къуэгъурэ вым и гъуррэ. (погов.)
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Гъуа, псыӀагъэ зыщӀэмытыж.
Зэгуэрым Тембот Ӏэжьэ цӀыкӀукӀэ мэзым кӀуат пхъэ гъур къишэнуи, щӀалэ цӀыкӀум зыкъом къыхуэзэри къаубэрэжьащ, Ӏэжьэри трахри къаутӀыпщыжащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 296
+1 örnek
Пхъэ куэд паупщӀрэ мафӀэшхуэ ящӀмэ, щӀалэ цӀыкӀум мафӀэм ихъуреягъкӀэ къежыхь, мэзым пхъэ гъур къыщӀелъэф, мафӀэм тредзэ.— Лъапсэ, 101
2. Къурэ пхъашэ.
КӀапсэ гъуркӀэ я Ӏэр пхауэ ПщылӀхэр яхур.— Бдзэжьеящэм ипхъу, 159
3. Лы мащӀэ зытелъ, уэд.
КъищӀэнущ си анэм Хъыбару хуэпхьар, Игу махэм хыхьэнщи, Ар щэхуу къэгъынщ, Ӏэ гъуркӀэ и нэпсыр ИлъэщӀу, пыхьэнщ.— ЗэныбжьэгъуитӀ. «Шум и гъуэгу», 34
+2 örnek
Абы фӀэкӀ хэмылъу лӀы гъурыр шэ фӀэӀуа пэгун ныкъуэ ирагъафэри шы гъур дыдэ цӀахуцӀэу трагъэтӀысхьащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 165
ЩӀалэ цӀыкӀухэр, лъэуейм дэлъеижа джэдым хуэдэу, шэщ бгыкъум тезт, я лъакъуэ гъур цӀыкӀухэр къелэлэхыу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 661
4. Быдэ, мыщабэ.
Зэгуэр пщӀыхьэпӀэу услъэгъуащи, Жэщ къэскӀэ жьыуэ согъуэлъыж, Арщхьэ гупсысэм сыхэбдзащи, Си щхьэнтэр гъуру къысфӀощӀыж.— Зэгуэр пщӀыхьэпӀэу. «Шум и гъуэгу», 69
+1 örnek
Къэхъуар ЛутӀэ къыщыгурыӀуар иджыпстут, ари щӀэпхъуэну щыхуежьэм, чырбыш зэтелъыр къызэтещащэри, щӀалэ цӀыкӀур мыл гъурым техуащ— Хъуэпсэгъуэ нур, 294
Deyimler (1)
псэ гъур
Еплъ: псэ
Atasözleri (1)
вы и къуэгъурэ лӀы и гъуррэ
Еплъ: вы
Kitapta geçtiği hali
ГЪУР (56). плъыф. 1. (20). Гъуа, псыӀагъэ зыщӀэмытыж. Зэгуэрым Тембот Ӏэжьэ цӀыкӀукӀэ мэзым кӀуат пхъэ гъур къишэнуи, щӀалэ цӀыкӀум зыкъом къыхуэзэри къаубэрэжьащ, Ӏэжьэри трахри къаутӀыпщыжащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 296. Пхъэ куэд паупщӀрэ мафӀэшхуэ ящӀмэ, щӀалэ цӀыкӀум мафӀэм ихъуреягъкӀэ къежыхь, мэзым пхъэ гъур къыщӀелъэф, мафӀэм тредзэ. Лъапсэ, 101. 2. (1). Къурэ пхъашэ. КӀапсэ гъуркӀэ я Ӏэр пхауэ ПщылӀхэр яхур. «Бдзэжьеящэм ипхъу», 159. 3. (34). Лы мащӀэ зытелъ, уэд. КъищӀэнущ си анэм Хъыбару хуэпхьар, Игу махэм хыхьэнщи, Ар щэхуу къэгъынщ, Ӏэ гъуркӀэ и нэпсыр ИлъэщӀу, пыхьэнщ. ЗэныбжьэгъуитӀ. «Шум и гъуэгу», 34. Абы фӀэкӀ хэмылъу лӀы гъурыр шэ фӀэӀуа пэгун ныкъуэ ирагъафэри шы гъур дыдэ цӀахуцӀэу трагъэтӀысхьащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 165. ЩӀалэ цӀыкӀухэр, лъэуейм дэлъеижа джэдым хуэдэу, шэщ бгыкъум тезт, я лъакъуэ гъур цӀыкӀухэр къелэлэхыу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 661. 4. (2). зэхь. Быдэ, мыщабэ. Зэгуэр пщӀыхьэпӀэу услъэгъуащи, Жэщ къэскӀэ жьыуэ согъуэлъыж, Арщхьэ гупсысэм сыхэбдзащи, Си щхьэнтэр гъуру къысфӀощӀыж. Зэгуэр пщӀыхьэпӀэу. «Шум и гъуэгу», 69. Къэхъуар ЛутӀэ къыщыгурыӀуар иджыпстут, ари щӀэпхъуэну щыхуежьэм, чырбыш зэтелъыр къызэтещащэри, щӀалэ цӀыкӀур мыл гъурым техуащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 294. ◊ Псэ гъур (2). Еплъ псэ. ☐ Вы и къуэгъурэ лӀы и гъуррэ (2). Еплъ вы II.