вы

Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj

öküz
Doğuвы
Batıцу
Kitapta geçtiği hali

вы/цу; ÖKÜZ

цу/вы, (Абз. АЧЪУЫ); ÖKÜZ

Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.

Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.

Мэкъумэш лэжьыгъэхэм къыщагъэсэбэп гуу сэкӀа.

рувол

Гъуэгум дытекӀри выхэр щӀэттӀыкӀащ.— Къущхьэ СулътӀан

+1 örnek

Вы зимыӀэм шкӀэ щӀещӀэ.— Псалъэжьхэр

Bu maddedeki ifadeler (9)

выбжьэ зэрына зэрымыгъэкӀын

рубыть беспомощным, неприспособленным.

вы лӀам сэ хэӀун

руусугублять что-л.

вым хуэдэу лэжьэн

руработать как вол.

вым имыхьыныр зыхь

рувыносливый, сильный.

5 ifade daha

выпщэр кӀуэдащ

рустерлась (букв. пропала) шея у вола.

вы ехъуа

Еплъ: выгъашхэ

вы закъуэгу

Шы закъуэгум ещхьу вы закъуэ зыщӀэщӀа икӀи вы закъуэм хуэщӀа, бжьы кӀэщӀ зэрылъ выгу.

руарба для одного вола

вы закъуэ мэш мэжаджэ

Мылъку мащӀэ дыдэ фӀэкӀа зимыӀэ цӀыху, унагъуэ.

рубедняцкое, нищенское хозяйство

вы закъуэ хьэсэ

Вы зырыз зиӀэу унагъуиплӀу зэдзеяхэм къалъыса щӀы Ӏыхьэ тӀэкӀу.

рунебольшой участок пахотной земли, обрабатываемый бедняками

Kitapta geçtiği hali

вы вол / Мэкъумэш лэжьыгъэхэм къыщагъэсэбэп гуу сэкӀа. * Гъуэгум дытекӀри выхэр щӀэттӀыкӀащ. Къу. С. Вы зимыӀэм шкӀэ щӀещӀэ. (погов.) Выбжьэ зэрына зэрымыгъэкӀын быть беспомощным, неприспособленным. Вы лӀам сэ хэӀун усугублять что-л. Вым хуэдэу лэжьэн работать как вол. Вым имыхьыныр зыхь выносливый, сильный. Выпщэр кӀуэдащ стерлась (букв. пропала) шея у вола. вы ехъуа см. выгъашхэ II. вы закъуэгу устар. арба для одного вола / Шы закъуэгум ещхьу вы закъуэ зыщӀэщӀа икӀи вы закъуэм хуэщӀа, бжьы кӀэщӀ зэрылъ выгу. вы закъуэ мэш мэжаджэ устар. бедняцкое, нищенское хозяйство / Мылъку мащӀэ дыдэ фӀэкӀа зимыӀэ цӀыху, унагъуэ. вы закъуэ хьэсэ устар. небольшой участок пахотной земли, обрабатываемый бедняками / Вы зырыз зиӀэу унагъуиплӀу зэдзеяхэм къалъыса щӀы Ӏыхьэ тӀэкӀу.

КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.

УкраиныбзэкӀэ: фэ.

[Матренэ:] – Да вы тилко побачьте, шо це таке «Фэ феплъ къудей, сыт мыр зищӀысыр».— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 555

+1 örnek

[Матренэ:] – Да вы тилко побачьте. «Фэ феплъ къудей».— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 555

Мэкъумэш лэжьыгъэхэм къыщагъэсэбэп гуу сэкӀа.

Вышхуэрэ вы цӀыкӀурэ зэдыщӀэпщӀэмэ, вышхуэм бжьыр еӀэтри вы цӀыкӀум хьэлъэ темылъу ауэ сытми докӀуэ.— Нал къута, 289

+2 örnek

ВыгукӀэ бэзэрым е щхьэлым кӀуэр къелъауэ витӀыр иӀыгъыу щыту ухуэзэрт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 583

Бгым дэкӀ гъуэгур нэшэкъашэщ, ЩхьэщыхупӀэхэр гъунэгъущ, Вы пэхуитӀыр увыӀами, Гур гъэпсынщӀэ, си ныбжьэгъу.— Бгым дэкӀ гъуэгу. «Батырыбжьэ», 38

Atasözleri (3)

вы и къуэгъурэ лӀы и гъуррэ

ЗыщӀримыгъэхыу лажьэм лы зей зытрилъхьэркъым жыхуиӀэщ.

[ЛӀы гъурым Щамхьун жриӀэу:] Вы и къуэгъурэ лӀы и гъуррэ, жи!— Хъуэпсэгъуэ нур, 165

+1 örnek

Вым и къуэгъурэ лӀым и гъуррэ, жыхуаӀэм хуэдэт [Вэрокъуэ Нахъуэ].— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 509

вы цӀыкӀу бжьакъуэшхуэ

ЗэфӀэкӀышхуэ имыӀэу, арщхьэкӀэ зыкъызыфӀэщӀыжам хужаӀэ.

Апчарэ и гум къэкӀыжащ Хьэбибэ Мысост щхьэкӀэ «вы цӀыкӀу бжьакъуэшхуэ» зэрыжиӀар.— Нал къута, 289

вы уимыӀэуи шы бгъуэтынукъым

НэхъыкӀэр уимыӀэу нэхъыфӀыр бгъуэтынукъым, сыт хуэдэми зыгуэр бгъуэтмэ, итӀанэ нэхъыфӀ лъыхъуэ.

[Жамбот:] Вы уимыӀэу шы бгъуэтынукъым.— Алъхъо, 64

Kitapta geçtiği hali

ВЫ I (2). УкраиныбзэкӀэ: фэ. [Матренэ:] – Да вы тилко побачьте, шо це таке «Фэ феплъ къудей, сыт мыр зищӀысыр». Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 555. [Матренэ:] – Да вы тилко побачьте. «Фэ феплъ къудей». Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 555.

ВЫ II (81). Мэкъумэш лэжьыгъэхэм къыщагъэсэбэп гуу сэкӀа. Вышхуэрэ вы цӀыкӀурэ зэдыщӀэпщӀэмэ, вышхуэм бжьыр еӀэтри вы цӀыкӀум хьэлъэ темылъу ауэ сытми докӀуэ. Нал къута, 289. ВыгукӀэ бэзэрым е щхьэлым кӀуэр къелъауэ витӀыр иӀыгъыу щыту ухуэзэрт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 583. Бгым дэкӀ гъуэгур нэшэкъашэщ, ЩхьэщыхупӀэхэр гъунэгъущ, Вы пэхуитӀыр увыӀами, Гур гъэпсынщӀэ, си ныбжьэгъу. Бгым дэкӀ гъуэгу. «Батырыбжьэ», 38. ☐ Вы и къуэгъурэ лӀы и гъуррэ (2). ЗыщӀримыгъэхыу лажьэм лы зей зытрилъхьэркъым жыхуиӀэщ. [ЛӀы гъурым Щамхьун жриӀэу:] Вы и къуэгъурэ лӀы и гъуррэ, жи! Хъуэпсэгъуэ нур, 165. Вым и къуэгъурэ лӀым и гъуррэ, жыхуаӀэм хуэдэт [Вэрокъуэ Нахъуэ]. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 509. Вы цӀыкӀу бжьакъуэшхуэ (1). ЗэфӀэкӀышхуэ имыӀэу, арщхьэкӀэ зыкъызыфӀэщӀыжам хужаӀэ. Апчарэ и гум къэкӀыжащ Хьэбибэ Мысост щхьэкӀэ «вы цӀыкӀу бжьакъуэшхуэ» зэрыжиӀар. Нал къута, 289. Вы уимыӀэуи шы бгъуэтынукъым (2). НэхъыкӀэр уимыӀэу нэхъыфӀыр бгъуэтынукъым, сыт хуэдэми зыгуэр бгъуэтмэ, итӀанэ нэхъыфӀ лъыхъуэ. [Жамбот:] Вы уимыӀэу шы бгъуэтынукъым. Алъхъо, 64.

Türkçe/Adığece Sözlük, Abaze İbrahim Alhas

Bu sözcüğün karşılık olarak geçtiği maddeler

öküzzooloji

Düzeltme Öner

вы
Sorun nedir?

KVKK aydınlatma metni

Destek Ver

adigebze.org, Çerkesçenin korunmasına, öğrenilmesine ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamak amacıyla geliştirilen bağımsız ve kullanımı ücretsiz bir kültür projesidir.

Projenin sunucu, bakım, geliştirme ve sürdürülebilirlik giderlerine destek sağlayarak adigebze.org gönüllüsü olmak isterseniz aşağıdaki form üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Sizinle en kısa sürede iletişime geçeceğiz.