вы
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
вы/цу; ÖKÜZ
цу/вы, (Абз. АЧЪУЫ); ÖKÜZ
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Мэкъумэш лэжьыгъэхэм къыщагъэсэбэп гуу сэкӀа.
рувол
Гъуэгум дытекӀри выхэр щӀэттӀыкӀащ.— Къущхьэ СулътӀан
+1 örnek
Вы зимыӀэм шкӀэ щӀещӀэ.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (9)
выбжьэ зэрына зэрымыгъэкӀын
рубыть беспомощным, неприспособленным.
вы лӀам сэ хэӀун
руусугублять что-л.
вым хуэдэу лэжьэн
руработать как вол.
вым имыхьыныр зыхь
рувыносливый, сильный.
5 ifade daha
выпщэр кӀуэдащ
рустерлась (букв. пропала) шея у вола.
вы ехъуа
Еплъ: выгъашхэ
вы закъуэгу
Шы закъуэгум ещхьу вы закъуэ зыщӀэщӀа икӀи вы закъуэм хуэщӀа, бжьы кӀэщӀ зэрылъ выгу.
руарба для одного вола
вы закъуэ мэш мэжаджэ
Мылъку мащӀэ дыдэ фӀэкӀа зимыӀэ цӀыху, унагъуэ.
рубедняцкое, нищенское хозяйство
вы закъуэ хьэсэ
Вы зырыз зиӀэу унагъуиплӀу зэдзеяхэм къалъыса щӀы Ӏыхьэ тӀэкӀу.
рунебольшой участок пахотной земли, обрабатываемый бедняками
Kitapta geçtiği hali
вы вол / Мэкъумэш лэжьыгъэхэм къыщагъэсэбэп гуу сэкӀа. * Гъуэгум дытекӀри выхэр щӀэттӀыкӀащ. Къу. С. Вы зимыӀэм шкӀэ щӀещӀэ. (погов.) Выбжьэ зэрына зэрымыгъэкӀын быть беспомощным, неприспособленным. Вы лӀам сэ хэӀун усугублять что-л. Вым хуэдэу лэжьэн работать как вол. Вым имыхьыныр зыхь выносливый, сильный. Выпщэр кӀуэдащ стерлась (букв. пропала) шея у вола. вы ехъуа см. выгъашхэ II. вы закъуэгу устар. арба для одного вола / Шы закъуэгум ещхьу вы закъуэ зыщӀэщӀа икӀи вы закъуэм хуэщӀа, бжьы кӀэщӀ зэрылъ выгу. вы закъуэ мэш мэжаджэ устар. бедняцкое, нищенское хозяйство / Мылъку мащӀэ дыдэ фӀэкӀа зимыӀэ цӀыху, унагъуэ. вы закъуэ хьэсэ устар. небольшой участок пахотной земли, обрабатываемый бедняками / Вы зырыз зиӀэу унагъуиплӀу зэдзеяхэм къалъыса щӀы Ӏыхьэ тӀэкӀу.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
УкраиныбзэкӀэ: фэ.
[Матренэ:] – Да вы тилко побачьте, шо це таке «Фэ феплъ къудей, сыт мыр зищӀысыр».— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 555
+1 örnek
[Матренэ:] – Да вы тилко побачьте. «Фэ феплъ къудей».— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 555
Мэкъумэш лэжьыгъэхэм къыщагъэсэбэп гуу сэкӀа.
Вышхуэрэ вы цӀыкӀурэ зэдыщӀэпщӀэмэ, вышхуэм бжьыр еӀэтри вы цӀыкӀум хьэлъэ темылъу ауэ сытми докӀуэ.— Нал къута, 289
+2 örnek
ВыгукӀэ бэзэрым е щхьэлым кӀуэр къелъауэ витӀыр иӀыгъыу щыту ухуэзэрт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 583
Бгым дэкӀ гъуэгур нэшэкъашэщ, ЩхьэщыхупӀэхэр гъунэгъущ, Вы пэхуитӀыр увыӀами, Гур гъэпсынщӀэ, си ныбжьэгъу.— Бгым дэкӀ гъуэгу. «Батырыбжьэ», 38
Atasözleri (3)
вы и къуэгъурэ лӀы и гъуррэ
ЗыщӀримыгъэхыу лажьэм лы зей зытрилъхьэркъым жыхуиӀэщ.
[ЛӀы гъурым Щамхьун жриӀэу:] Вы и къуэгъурэ лӀы и гъуррэ, жи!— Хъуэпсэгъуэ нур, 165
+1 örnek
Вым и къуэгъурэ лӀым и гъуррэ, жыхуаӀэм хуэдэт [Вэрокъуэ Нахъуэ].— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 509
вы цӀыкӀу бжьакъуэшхуэ
ЗэфӀэкӀышхуэ имыӀэу, арщхьэкӀэ зыкъызыфӀэщӀыжам хужаӀэ.
Апчарэ и гум къэкӀыжащ Хьэбибэ Мысост щхьэкӀэ «вы цӀыкӀу бжьакъуэшхуэ» зэрыжиӀар.— Нал къута, 289
вы уимыӀэуи шы бгъуэтынукъым
НэхъыкӀэр уимыӀэу нэхъыфӀыр бгъуэтынукъым, сыт хуэдэми зыгуэр бгъуэтмэ, итӀанэ нэхъыфӀ лъыхъуэ.
[Жамбот:] Вы уимыӀэу шы бгъуэтынукъым.— Алъхъо, 64
Kitapta geçtiği hali
ВЫ I (2). УкраиныбзэкӀэ: фэ. [Матренэ:] – Да вы тилко побачьте, шо це таке «Фэ феплъ къудей, сыт мыр зищӀысыр». Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 555. [Матренэ:] – Да вы тилко побачьте. «Фэ феплъ къудей». Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 555.
ВЫ II (81). Мэкъумэш лэжьыгъэхэм къыщагъэсэбэп гуу сэкӀа. Вышхуэрэ вы цӀыкӀурэ зэдыщӀэпщӀэмэ, вышхуэм бжьыр еӀэтри вы цӀыкӀум хьэлъэ темылъу ауэ сытми докӀуэ. Нал къута, 289. ВыгукӀэ бэзэрым е щхьэлым кӀуэр къелъауэ витӀыр иӀыгъыу щыту ухуэзэрт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 583. Бгым дэкӀ гъуэгур нэшэкъашэщ, ЩхьэщыхупӀэхэр гъунэгъущ, Вы пэхуитӀыр увыӀами, Гур гъэпсынщӀэ, си ныбжьэгъу. Бгым дэкӀ гъуэгу. «Батырыбжьэ», 38. ☐ Вы и къуэгъурэ лӀы и гъуррэ (2). ЗыщӀримыгъэхыу лажьэм лы зей зытрилъхьэркъым жыхуиӀэщ. [ЛӀы гъурым Щамхьун жриӀэу:] Вы и къуэгъурэ лӀы и гъуррэ, жи! Хъуэпсэгъуэ нур, 165. Вым и къуэгъурэ лӀым и гъуррэ, жыхуаӀэм хуэдэт [Вэрокъуэ Нахъуэ]. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 509. Вы цӀыкӀу бжьакъуэшхуэ (1). ЗэфӀэкӀышхуэ имыӀэу, арщхьэкӀэ зыкъызыфӀэщӀыжам хужаӀэ. Апчарэ и гум къэкӀыжащ Хьэбибэ Мысост щхьэкӀэ «вы цӀыкӀу бжьакъуэшхуэ» зэрыжиӀар. Нал къута, 289. Вы уимыӀэуи шы бгъуэтынукъым (2). НэхъыкӀэр уимыӀэу нэхъыфӀыр бгъуэтынукъым, сыт хуэдэми зыгуэр бгъуэтмэ, итӀанэ нэхъыфӀ лъыхъуэ. [Жамбот:] Вы уимыӀэу шы бгъуэтынукъым. Алъхъо, 64.