бей
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
бай/бей, (Абз. БАЯ), фэшӀыгъ/хуэщӀа, КЪУЛЕЙ; ZENGİN
бей/бай, (Абз. БАЯ), фэшӀыгъ/хуэщӀа, КЪУЛЕЙ; ZENGİN
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Къулей, мылъкушхуэ зиӀэ.
рубогач
Къэзыхь зышхыж бей мэхъу.— Псалъэжьхэр
+1 örnek
Бейм и хьэм удз ехъу.— Псалъэжьхэр
Унэ бей. ЩӀыпӀэ бей.
Еплъ: къулей
Kitapta geçtiği hali
бей I богач / Къулей, мылъкушхуэ зиӀэ. * Къэзыхь зышхыж бей мэхъу. (погов.) Бейм и хьэм удз ехъу. (погов.) II см. къулей. Унэ бей. ЩӀыпӀэ бей.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
ЦӀыху къулей, мылъкушхуэ зиӀэ.
Изрэ ныкъуэрэ зэрыщӀэркъым, жыхуаӀэм хуэдэу, бейм дунейр къутэху къыгурыӀуэнукъым тхьэмыщкӀэр щӀэтхьэмыщкӀэр.— Хъуэпсэгъуэ нур, 264
+2 örnek
Рахьим и гугъэт и шыпхъур бей гуэрым иритыну, уасэфӀи зыӀэщӀигъэхьэну, езыми къыщишэкӀэ итын уасэр абы къыхигъэкӀыжыну.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 665
Бейм щыгъыныщӀэ щитӀэгъамэ, нэхъыфӀкӀэ щыухыж, жаӀэ, тхьэмыщкӀэм зыгуэр щитӀэгъамэ, мыр дэнэ къипха, жаӀэ.
Atasözleri (1)
делэр бейм догуашэ
Еплъ: делэ
Къулей, хуэщӀа.
Санят унагъуэ бей ихьа щхьэкӀэ и гур зэгъэнутэкъым.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 665
+2 örnek
Дунеищри зэпэӀэщӀэщ, ЩӀым хуэфащэр щӀылъэм телъщ, Уафэм уеплъмэ, пшэкӀэ бейщ, ЩӀым и щӀагъым мафӀэр щӀэлъщ. «— Индийскэ поэмэ, 364
Бжьыхьэр щикӀкӀэ, батэкъутэ Имыгъэшу пхуимыдэн, ЩхьэзыфӀэфӀу икӀи бейщи, Гъуэгу зытехьэм фӀэфӀщ хэдэн.— Уигу къоузым ещхьыркъабзэу… Дамыгъэ, 69
Atasözleri (1)
бейм и гугъу ящӀурэ, тхьэмыщкӀэм и уэздыгъэр мэс
Дапщэщи хилъафэр нэхъ тхьэмыщкӀэр, хуэмыщӀар аращ, жыхуиӀэщ.
Бейм и гугъу ящӀурэ, тхьэмыщкӀэм и уэздыгъэр мэс, – жызыӀэр мащӀэтэкъым.— Хъуэпсэгъуэ нур, 178
Kitapta geçtiği hali
БЕЙ I (15). ЦӀыху къулей, мылъкушхуэ зиӀэ. Изрэ ныкъуэрэ зэрыщӀэркъым, жыхуаӀэм хуэдэу, бейм дунейр къутэху къыгурыӀуэнукъым тхьэмыщкӀэр щӀэтхьэмыщкӀэр. Хъуэпсэгъуэ нур, 264. Рахьим и гугъэт и шыпхъур бей гуэрым иритыну, уасэфӀи зыӀэщӀигъэхьэну, езыми къыщишэкӀэ итын уасэр абы къыхигъэкӀыжыну. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 665. Бейм щыгъыныщӀэ щитӀэгъамэ, нэхъыфӀкӀэ щыухыж, жаӀэ, тхьэмыщкӀэм зыгуэр щитӀэгъамэ, мыр дэнэ къипха, жаӀэ. ☐ Делэр бейм догуашэ (1). Еплъ делэ.
БЕЙ II (21). плъыф. Къулей, хуэщӀа. Санят унагъуэ бей ихьа щхьэкӀэ и гур зэгъэнутэкъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 665. Дунеищри зэпэӀэщӀэщ, ЩӀым хуэфащэр щӀылъэм телъщ, Уафэм уеплъмэ, пшэкӀэ бейщ, ЩӀым и щӀагъым мафӀэр щӀэлъщ. «Индийскэ поэмэ», 364. Бжьыхьэр щикӀкӀэ, батэкъутэ Имыгъэшу пхуимыдэн, ЩхьэзыфӀэфӀу икӀи бейщи, Гъуэгу зытехьэм фӀэфӀщ хэдэн. Уигу къоузым ещхьыркъабзэу… «Дамыгъэ», 69. ☐ Бейм и гугъу ящӀурэ, тхьэмыщкӀэм и уэздыгъэр мэс (1). Дапщэщи хилъафэр нэхъ тхьэмыщкӀэр, хуэмыщӀар аращ, жыхуиӀэщ. Бейм и гугъу ящӀурэ, тхьэмыщкӀэм и уэздыгъэр мэс, – жызыӀэр мащӀэтэкъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 178.