Ӏэрамэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ӀЭРАМ(Э) BAĞ 2 (demet, buket)
ӀЭРАМ(Э); BAĞ 2 (demet, buket)
ӀЭРАМ(Э); BUKET
ӀЭРАМ(Э), ПХЫР; DEMET
ПХЫР, ӀЭРАМ(Э); DEMET
ЗЭТЕЛЪ, БГАНЭ, ӀЭРАМ(Э); DESTE 1
ӀЭРАМ(Э), БГАНЭ, ЗЭТЕЛЪ; DESTE 1(buket)
БГАНЭ, ЗЭТЕЛЪ, ӀЭРАМ(Э); DESTE1 (yığın ~si)
Bu sonuç kitaptaki 8 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Удз гъэгъа зэхэлъ.
рубукет (цветов)
2. Щхьэц е цы Ӏыхьэ-Ӏыхьэ.
руклок, клубок (волос, шерсти)
Шы соку Ӏэрамэ. Цы Ӏэрамэ.
3. Пшэ, Ӏугъуэ гуэрэн-гуэрэнурэ гуэшауэ.
руклубы облаков, дыма
Пшэ Ӏэрамэхэр.
Kitapta geçtiği hali
Ӏэрамэ 1. букет (цветов) / Удз гъэгъа зэхэлъ. 2. клок, клубок (волос, шерсти) / Щхьэц е цы Ӏыхьэ-Ӏыхьэ. Шы соку Ӏэрамэ. Цы Ӏэрамэ. 3. переносное клубы облаков, дыма / Пшэ, Ӏугъуэ гуэрэн-гуэрэнурэ гуэшауэ. Пшэ Ӏэрамэхэр.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Зыкъому зэхэт, зэхэлъ гуэр.
Зэщ Ӏэрамэу жыгым фӀэлъыр, Жьыбгъэ мащӀэм ар къела?— Бжьыхьэ мэз. «Мывэ хуабэ», 80
+1 örnek
Жызум Ӏэрамэу къеблэблэхыр Чэзур къэсакъэ – мэхъур фадэ.— Зэманым декӀу. «Батырыбжьэ», 11
2. ЗэкӀэрыбла, зэкӀэрыпха, благъэ.
ПкӀэунэм уихьэрэ уиплъэмэ, адэкӀэ-мыдэкӀэ удз Ӏэрамэхэр фӀэдзауэ егъэгъу [Дэфэрэдж], удз лъабжьэ, пхъафэ зэмылӀэужьыгъуэ – зи фӀэмылъ щыӀэкъым.— Лъапсэ, 119
+1 örnek
Хьэжыгъэм нэмыщӀ мэлыбгъуэ, кӀапэ дагъэ, кхъуэщыным идиихьыжауэ, бжьын бла, бжьыныху Ӏэрамэ – сымаджэр зыхуей дыдэт къишар [Бэлацэ].— Хъуэпсэгъуэ нур, 280
3. Щхьэц е цы Ӏэрамэ Ӏыхьэ-Ӏыхьэ.
Къылышбий и къуэм и Ӏэпхъуамбэ зэхуакум къыдэна цы Ӏэрамэр асэтин джыназым и пащхьэм деж къихуэу къыхыфӀидзащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 117
+1 örnek
[Адакъэ хужьым Джэлил къыжреӀэ:] Хьэм цы Ӏэрамэ птричамэ, сэ зыц къыптезмынэу уфыщӀа хьэзыру хьэщӀэр къэзгъэкӀуэнщ, умыгузавэ, – жиӀэу.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 481
4. Гуэрэн (пшэ, Ӏугъуэ).
Унащхьэхэм къатепӀиикӀ уэнжакъыжь тӀэкӀухэм я нэхъыбитӀым Ӏугъуэ Ӏэрамэ цӀыкӀу кърихурт, гуарцэмэр уэрамым дэз ящӀу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 233
+2 örnek
Уэгум итщи щхьэуназэу, Пшэ Ӏэрамэм уэшх къахьынщ.— Къэзгъэзэнущ сэ. «Батырыбжьэ», 66
Пшэ зэмыфэгъуу фщхьэщыкӀыр Сэращ Ӏэрамэ зыщӀар.— Сыщыгъупщакъым сэ мэзым … Щхьэлыкъуэ, 405
Kitapta geçtiği hali
ӀЭРАМЭ (23). 1. (2). Зыкъому зэхэт, зэхэлъ гуэр. Зэщ Ӏэрамэу жыгым фӀэлъыр, Жьыбгъэ мащӀэм ар къела? Бжьыхьэ мэз. «Мывэ хуабэ», 80. Жызум Ӏэрамэу къеблэблэхыр Чэзур къэсакъэ – мэхъур фадэ. Зэманым декӀу. «Батырыбжьэ», 11. 2. (2). ЗэкӀэрыбла, зэкӀэрыпха, благъэ. ПкӀэунэм уихьэрэ уиплъэмэ, адэкӀэ-мыдэкӀэ удз Ӏэрамэхэр фӀэдзауэ егъэгъу [Дэфэрэдж], удз лъабжьэ, пхъафэ зэмылӀэужьыгъуэ – зи фӀэмылъ щыӀэкъым. Лъапсэ, 119. Хьэжыгъэм нэмыщӀ мэлыбгъуэ, кӀапэ дагъэ, кхъуэщыным идиихьыжауэ, бжьын бла, бжьыныху Ӏэрамэ – сымаджэр зыхуей дыдэт къишар [Бэлацэ]. Хъуэпсэгъуэ нур, 280. 3. (4). Щхьэц е цы Ӏэрамэ Ӏыхьэ-Ӏыхьэ. Къылышбий и къуэм и Ӏэпхъуамбэ зэхуакум къыдэна цы Ӏэрамэр асэтин джыназым и пащхьэм деж къихуэу къыхыфӀидзащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 117. [Адакъэ хужьым Джэлил къыжреӀэ:] Хьэм цы Ӏэрамэ птричамэ, сэ зыц къыптезмынэу уфыщӀа хьэзыру хьэщӀэр къэзгъэкӀуэнщ, умыгузавэ, – жиӀэу. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 481. 4. (15). зэхь. Гуэрэн (пшэ, Ӏугъуэ). Унащхьэхэм къатепӀиикӀ уэнжакъыжь тӀэкӀухэм я нэхъыбитӀым Ӏугъуэ Ӏэрамэ цӀыкӀу кърихурт, гуарцэмэр уэрамым дэз ящӀу. Хъуэпсэгъуэ нур, 233. Уэгум итщи щхьэуназэу, Пшэ Ӏэрамэм уэшх къахьынщ. Къэзгъэзэнущ сэ. «Батырыбжьэ», 66. Пшэ зэмыфэгъуу фщхьэщыкӀыр Сэращ Ӏэрамэ зыщӀар. Сыщыгъупщакъым сэ мэзым … «Щхьэлыкъуэ», 405.