Ӏэпкълъэпкъ
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
ЦӀыхум, Ӏэщым ипкъ (и щхьэ, и лъакъуэ, н
рутело (человека, животного); телосложение (человека)
Bu maddedeki ifadeler (4)
Ӏэпкълъэпкъыр зэрыубыдын
руокрепнуть, оформиться.
Ӏэпкълъэпкъыр зэщӀэнэн
рустать скованным, малоподвижным.
Ӏэпкълъэпкъыр къэплъын
ру{у него} поднялась температура.
Ӏэпкълъэпкъыр щӀэлӀэн
ругаснуть, увядать (о человеке).
Kitapta geçtiği hali
Ӏэпкълъэпкъ тело (человека, животного); телосложение (человека) / ЦӀыхум, Ӏэщым ипкъ (и щхьэ, и лъакъуэ, н.). Ӏэпкълъэпкъыр зэрыубыдын окрепнуть, оформиться. Ӏэпкълъэпкъыр зэщӀэнэн стать скованным, малоподвижным. Ӏэпкълъэпкъыр къэплъын {у него} поднялась температура. Ӏэпкълъэпкъыр щӀэлӀэн гаснуть, увядать (о человеке).
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
ЦӀыхум, псэущхьэм ипкъ.
Нурхьэлий фӀэфӀтэкъым къэхъуа-къэщӀа псоми тепсэлъыхьыну, Хъалилхэ я къурӀэныр игу къэкӀыжмэ, и Ӏэпкълъэпкъыр кӀэзызырт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 187
+2 örnek
Думэсарэ и къуэм кӀэлъыплъырт, абы и Ӏэпкълъэпкъым зэрызиужьам гу лъитауэ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 505
Ӏэпкълъэпкъ гъэдахэ а щыгъыныр, И цеймкӀэ лъэпкъыр хэтми къащӀэрт.— Адыгэ цей. «Дамыгъэ», 238
Deyimler (6)
Ӏэпкълъэпкъ жан
Жыджэр, жьы зыщӀэт.
Япэм ЛӀыгъур Ибрэхьим нэхъ бжьыфӀэу, егъэджакӀуэм нэхъ ещхьу къытфӀэщӀа щхьэкӀэ, иджы Алий нэлейкӀэ деплъ хъуащ, езыр нэжэгужэу, цӀыкӀум задигъэцӀыкӀуу, иным задигъэину, Ӏэпкълъэпкъ жан иӀэу гу лъыттати.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 522
Ӏэпкълъэпкъыр зэпкърыхун
Къарууншэ хъун, Ӏэпкълъэпкъыр щӀэлӀэн.
[Исуф:] ЗанщӀэу си лъакъуитӀыр щӀэхуащ, Ӏэпкълъэпкъри зэпкърыхуащ.— Лэчымэ, 395
+1 örnek
Дэфэрэдж щтэри и Ӏэпкълъэпкъыр зэщӀэдиящ, и сабийри зрикъузылӀэу.— Лъапсэ, 55
Ӏэпкълъэпкъыр къыдэмыбзын
Ӏэпкълъэпкъыр къомыдэӀуэжын, тэмэму земыкӀуэжын, мылэжьэжын.
Си Ӏэпкълъэпкъыр къыздэмыбзми, си щхьэр фӀэлэлу уэрам мащӀэ сыдэта – и кӀэм сыгъуащэри, сыкъэгувэпащ.— МелыӀыч, 437
+1 örnek
Хъыджэбзыр псым хэдиихьащ, и Ӏэпкълъэпкъыр къыдэмыбзыжу.— Щынэхужьыкъуэ, 54
Ӏэпкълъэпкъ псынщӀэ
[Дэфэрэдж:] Сэ сылъэтэным хуэдэу Ӏэпкълъэпкъ псынщӀэ сохъур: – Тхьэм уигъэпсэу, сыту си гуапэ пщӀа, Варюхэ, –жысӀэу, сэри цӀыхубзым арэзы сыкъызэрищӀар си гуапащэ хъуащи, сыт псалъэкӀэ мыбы и гур дахэ хуэсщӀын жысӀэу, си Ӏупэр зэтож.— Лъапсэ, 16
Еплъ: Ӏэпкълъэпкъ жан
2 deyim daha
Ӏэпкълъэпкъ хьэлъэу
Къарууншэу, Ӏэпкълъэпкъыр щӀэлӀауэ.
МащӀэ-мащӀэурэ Ӏузизэ и нэкӀу дахэр къэпщу, и фэр пыкӀыу, Ӏэпкълъэпкъ хьэлъэу, зигъэзэн къехьэлъэкӀыу, тӀысамэ, тэджыжын щхьэх хъуащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 68
Ӏэпкълъэпкъым щыщ
Бын.
[Адэм и къуэм жреӀэ:] Сэ си Ӏэпкълъэпкъым ущыщми, Си Ӏэщэр нобэ пхуэслъащ.— Адэ, 141
Kitapta geçtiği hali
ӀЭПКЪЛЪЭПКЪ (29). ЦӀыхум, псэущхьэм ипкъ. Нурхьэлий фӀэфӀтэкъым къэхъуа-къэщӀа псоми тепсэлъыхьыну, Хъалилхэ я къурӀэныр игу къэкӀыжмэ, и Ӏэпкълъэпкъыр кӀэзызырт. Хъуэпсэгъуэ нур, 187. Думэсарэ и къуэм кӀэлъыплъырт, абы и Ӏэпкълъэпкъым зэрызиужьам гу лъитауэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 505. Ӏэпкълъэпкъ гъэдахэ а щыгъыныр, И цеймкӀэ лъэпкъыр хэтми къащӀэрт. Адыгэ цей. «Дамыгъэ», 238. ◊ Ӏэпкълъэпкъ жан (1). Жыджэр, жьы зыщӀэт. Япэм ЛӀыгъур Ибрэхьим нэхъ бжьыфӀэу, егъэджакӀуэм нэхъ ещхьу къытфӀэщӀа щхьэкӀэ, иджы Алий нэлейкӀэ деплъ хъуащ, езыр нэжэгужэу, цӀыкӀум задигъэцӀыкӀуу, иным задигъэину, Ӏэпкълъэпкъ жан иӀэу гу лъыттати. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 522. Ӏэпкълъэпкъыр зэпкърыхун (1). Къарууншэ хъун, Ӏэпкълъэпкъыр щӀэлӀэн. [Исуф:] ЗанщӀэу си лъакъуитӀыр щӀэхуащ, Ӏэпкълъэпкъри зэпкърыхуащ. Лэчымэ, 395. Дэфэрэдж щтэри и Ӏэпкълъэпкъыр зэщӀэдиящ, и сабийри зрикъузылӀэу. Лъапсэ, 55. Ӏэпкълъэпкъыр къыдэмыбзын (2). Ӏэпкълъэпкъыр къомыдэӀуэжын, тэмэму земыкӀуэжын, мылэжьэжын. Си Ӏэпкълъэпкъыр къыздэмыбзми, си щхьэр фӀэлэлу уэрам мащӀэ сыдэта – и кӀэм сыгъуащэри, сыкъэгувэпащ. МелыӀыч, 437. Хъыджэбзыр псым хэдиихьащ, и Ӏэпкълъэпкъыр къыдэмыбзыжу. Щынэхужьыкъуэ, 54. Ӏэпкълъэпкъ псынщӀэ (1). Еплъ Ӏэпкълъэпкъ жан. [Дэфэрэдж:] Сэ сылъэтэным хуэдэу Ӏэпкълъэпкъ псынщӀэ сохъур: – Тхьэм уигъэпсэу, сыту си гуапэ пщӀа, Варюхэ, –жысӀэу, сэри цӀыхубзым арэзы сыкъызэрищӀар си гуапащэ хъуащи, сыт псалъэкӀэ мыбы и гур дахэ хуэсщӀын жысӀэу, си Ӏупэр зэтож. Лъапсэ, 16. Ӏэпкълъэпкъ хьэлъэу (1). Къарууншэу, Ӏэпкълъэпкъыр щӀэлӀауэ. МащӀэ-мащӀэурэ Ӏузизэ и нэкӀу дахэр къэпщу, и фэр пыкӀыу, Ӏэпкълъэпкъ хьэлъэу, зигъэзэн къехьэлъэкӀыу, тӀысамэ, тэджыжын щхьэх хъуащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 68. Ӏэпкълъэпкъым щыщ (1). Бын. [Адэм и къуэм жреӀэ:] Сэ си Ӏэпкълъэпкъым ущыщми, Си Ӏэщэр нобэ пхуэслъащ. «Адэ», 141.